Seshanba, 02-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 23:51

Markaziy Osiyo

Turkmaniston: Siyosiy islohotlar davri boshlandimi?

Shveytsariya rahbari Evelin Vidmer-Shlumpf, Turkmaniston prezidenti Qurbonguli Berdimuhammedov Bern yaqinida muzokara qilmoqda. 8-oktabr, 2012-yil.
Shveytsariya rahbari Evelin Vidmer-Shlumpf, Turkmaniston prezidenti Qurbonguli Berdimuhammedov Bern yaqinida muzokara qilmoqda. 8-oktabr, 2012-yil.
Ayrimlar Turkmanistonda 2012-yilni siyosiy o’zgarishlar davrining boshlanishi deb baholamoqda.

Prezident saylovlari orqali ikkinchi muddatini qonuniylashtirib olgan Qurbonguli Berdimuhammedov yana islohotlar o'tkazishni va’da qilgan. Jumladan, hukmron partiyadan tashqari ikkinchi partiya faoliyatiga ruxsat berilgan.

Kuzatuvchilar fikricha, prezident reformalar orqali xalqaro izolyatsiyadan chiqish harakatida. Lekin muxolifat nazarida aslida siyosiy o'zgarishlar imkoniyati allaqachon boy berilgan.


Joriy yil Turkmanistonda kechgan muhim voqealardan biri prezident saylovlari, aniqrog'i, unda ishtirok etgan Berdimuhammedovning islohotlar haqidagi va’dasi bo’ldi.

“U muxolifatni ham saylovda qatnashishga chaqirdi. Biroq va’dalar ortidan amaliy ish kuzatilmadi. Muxolifatdagi partiya yetakchisi sifatida elchixonaga bir necha bor murojaat qildim, Berdimuhammedov esa va'dasini unutdi. Saylov muxolifat ishtirokisiz otdi”, - deydi Avstriyada yashayotgan muxolifathi Nurmuhammad Xanamov.

Uning aytishicha, uzoq yillar bir partiya hukmronlik qilgan Turkmanistonda ko'p partiyaviylikka ruxsat berilgani muhim o'zgarish.

Berdimuhammedov tashabbusiga ko'ra tuzilgan Sanoatchilar va ishbilarmonlar partiyasi O'zbekistondagi hamkasblarini eslatadi. Hukumatga muxolifligini aytolmaydigan qo’g'irchoqlarga o'xshatiladi. 

Shunday bo’lsa-da, Xanamov bir partiyaviylik tugatilganidan mamnun.

“Men Turkiyani misol tariqasida keltiraman. Respublika maqomini olgan Turkiyada ham avvaliga bitta partiya mavjud edi, bugun esa u yerda  partiyalarning haqiqiy raqobatini ko'rayapmiz”, - deydi u.

2012-yilda sobiq prezident, marhum Saparmurod Niyozovga uyushtirilgan suiqasdga 10 yil to'ldi.

Amalga oshmay qolgan bu hujum muxolifatga qarshi qatag'onni boshlab berdi. Tashqi dunyo bilan aloqa uzulib, qamoqqa tashlangan faollar izsiz yo'qoldi.

Oppozitsiyaga qarshi tazyiqlar hanuz davom etmoqda. Mamlakat tashqi dunyo uchun yopiq. Fuqarolik jamiyati tashkilotlari faoliyat ko’rsatmaydi.

“Bu hodisa Turkmaniston siyosiy hayotida mudhish iz qoldirdi. Biz voqealarga 10 yil to'lishi munosabati bilan Berdimuhammedovga murojaat bilan chiqdik. Qamoqdagi safdoshlarimizdan hanuz darak yo’q. Ularning taqdiri qarindoshlariga ham, jamoatchilikka ham noma'lum”, - deydi Xanamov.

Joriy yil Turkmaniston tashqi siyosiy aloqalarda bir qadar faollashgan. 5-dekabr kuni MDH miqyosidagi anjuman Ashgabatda o'tdi. Prezidentning Yevropaga safarlari ko’paydi. Berdimuhammedov, shuningdek, BMT doirasida o'z takliflari bilan chiqa boshladi. G'arbning ham Turkmanistonga qiziqishi ortgan.

“Bu iliqlik Turkmanistonda inson huquqlari masalasida biror o'zgarish kuzatilmagan sharoitda davom etmoqda. G'arb bu yurtga gaz zaxiralariga boy hamkor sifatida qaraydi”, - deydi Xanamov.

Marhum prezident Saparmurod Niyozov shaxsiga sig'inish an'anasi bugun uning vorisi, Qurbonguli Berdimuhammedov davrida ham davom etayotgani aytiladi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat" va Amerika/ US-Terrorismi
X
01.09.2014 23:52
AQSh Mudofaa vaziri Chak Xeyglning aytishicha, avvaliga o'zini “Iroq va Shom islomiy davlati” deb atagan va endilikda qisqacha “Islomiy davlat” deya yuritilayotgan guruh boshqa terror tashkilotlariga qaraganda yaxshiroq qurollangan va harbiy jihatdan puxta.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Bosh vazirlikni topshirgan Nuri al-Malikiy Amirli shahrida xavfsizlik kuchlari va mahalliy fuqarolar davrasida, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Peshmerga kuchlari Tikrit yaqinidagi Sulaymon Bek shahrining "Islomiy davlat" jangarilaridan tortib olinganini nishonlamoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Kurd peshmerga kuchlari hamda "Asaib Ahlul Haq" shia jangchilari Sulaymon Bek ustidan nazorat o'rnatdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • "Asaib Ahlul Haq" shia guruhi jangchisi otishmadan o'zini panaga olmoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Sulaymon Bek shaharchasida "Islomiy davlat" jangari guruhi hamda kurd va shia jangchilari o'rtasida kuchli to'qnashuv yuz berdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroqning Inson huquqlari vaziri Muhammad Shia al-Sudaniy BMTning Yevropadagi idorasida o'tkazilgan Iroq bo'yicha maxsus yig'inda qatnashmoqda, Jeneva, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroq xavfsizlik kuchlari Bag'dod yaqinidagi Amirli shahrini qo'riqlamoqda, 31-avgust, 2014-yil.
  • Amirli shahri aholisi vertolyotlarda tinch joyga evakuatsiya qilindi, 29-avgust, 2014-yil.
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi kurash davom etmoqda

Jangarilarning Iroq poytaxti Bag'dod yaqinidagi Amirli shahriga qilgan hujumi to'xtatib qolingan. Shuningdek, kurd peshmerga kuchlari hamda shia jangchilari Sulaymon Bekni jangarilar nazoratidan tortib olgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi Bishkek, suratlarda

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek, Qirg'iziston poytaxti, o'tgan o'n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo'ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o'tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko'p o'zgarmagandek. Imoratlar, ko'chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko'rasiz atrofda. Qizig'i, globalizatsiya bobida ham orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg'izistonning metropolisi.
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI