Dushanba, 20-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 14:42

Tabiat

Qatarda Kioto protokolini yangilash muhokamada

Amerika Ovozi
Qatarda atmosferada zararli gazlarni kamaytirishga doir ikki haftalik muzokaralar boshlandi. BMT shafe’ligida o’tkazilayotgan anjumanda qariyb 200 davlat rasmiylari Kioto protokolini uzaytirish xususida gaplashadi.



Joriy yilda eskiradigan hujjat rivojlanayotgan davlatlarni havoga chiqadigan gazlarni 1990-yilgi ko’rsatkichdan besh foizga kesishga da’vat etadi. Lekin ekspertlar davlatlar murosa qilishi gumon, deb hisoblaydi.

Havoni eng ko’p bulg’ayotgan Qo’shma Shtatlar va Xitoy 1997-yilda erishilgan Kioto protokoliga qo’l qo’ymay keladi. Rossiya, Yaponiya va Kanada yangilangan hujjatni imzolamoqchi emas.

Bu esa protokol muddati uzaygach, atmosferani ifloslayotgan davlatlarning faqat 15 foizini qoplaydi degani. Olimlarning aytishicha, aynan inson faoliyati bois tarqalayotgan milliardlab tonna zararli gazlar sayyorada harorat oshishiga, iqlim o’zgarishiga sabab bo’lmoqda.

BMT anjumanida global iqlimga doir boshqa bir yangi bitim ham muhokama qilinadi. Hujjat 2015-yilda tugal ishlab chiqilib, 2020-yilda kuchga kirishi kerak.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining so’nggi hisobotiga ko’ra, sayyorada harorat ko’tarilishini jilovlash uchun tezkor choralar lozim. Maqsad shuki, havo ikki darajadan ko’pga oshmasligi kerak. BMTning bildirishicha, 2000-yildan beri zararli gazlar miqdori 20 foizga ortgan. Hozirdan tadbir ko’rilmasa, asr oxirigacha harorat uch-besh darajaga oshadi.

Oksford Universiteti professori Diter Xelm nazarida Kioto protokoli havoni tozalashga sezilarli hissa qo’shmadi. Hujjatning asosiy nuqsoni shuki, u atmosferani ifloslayotgan davlatlarning bir qismini qamraydi, xolos. Masalan, G’arb muammoga sababchi sanoatdan chekina boshlagan, deydi olim.

“G’arb davlatlari kir havodan nafas olayotgani uchun kompaniyalar va boshqa yurtlarga soliq solishi kerak”, - deydi Xelm.

Ekologiya uchun kurashayotgan “Greenpeace” tashkiloti xodimi Rut Deyvis fikricha, Kioto protokolining ahamiyati katta.
Hujjatning asosiy nuqsoni shuki, u atmosferani ifloslayotgan davlatlarning bir qismini qamraydi, xolos.


“Bu muhim xalqaro kelishuvdir. Hujjat aniq qoidalarni belgilab beradi, u yoki bu davlat nima qilayotganidan ogoh qilib turadi. Javobgarlik, bog’liqlik hissini paydo qiladi”, - deydi Deyvis.

Iqlimga doir 2011-yilgi anjuman natijasiz tugaganida faollar e’tirozini yashirmagan edi.

Qatnashchilar sonida ham gap ko’p, deb hisoblaydi Ist Angliya Universiteti olimi Xeyke Shroder.

“Kichik davlatlar oz sonli delegatsiya jo’natadi. Masalan, Kopengagendagi tadbirga Somalidan uch kishi, Braziliyadan 600 odam borgan edi. Farqni qarang. Bu mayda mamlakatlar hamma muzokaralarda teng qatnasha olmaydi degani”, - deydi Shroder.

Oksford Universiteti professori Diter Xelm nazarida bu galgi uchrashuvdan ko’pam umid qilmaslik kerak.

“Hozirgiday ketaversa, 2020-yilda Xitoy va Hindiston iqtisodiyoti ikki karra o’sadi. 400-600 gigavatt ko’mir ishlab chiqariladi. Havoga yana millionlab tonna karbonad angidrid tarqaladi”, - deydi ekspert.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Turkiya va xalqaro koalitsiyai
X
18.10.2014 03:40
Turkiya Iroq va Suriyada "Islomiy davlat"ga qarshi kurashayotgan koalitsiya a'zosi, ammo shu paytgacha to'g'ridan-to'g'ri harbiy amaliyotlarda ishtirok etgani yo'q. Tahlilchilarga ko'ra, sabab Turkiyaning mintaqada AQShnikidan farqli maqsadlarga ega ekanidir.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Shimoliy Koreya rahbari ommaga ko'rindi

Ikki oydan beri jamoatchilikka ko'rinmagan Kim Chen Unning yangi suratlari paydo bo'ldi. Ularni Shimoliy Koreya Markaziy Axborot Agentligi tarqatmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebola balosi... Afrika g'arbidagi bugungi manzara

Kasallik 4000 dan oshiq odamni hayotdan olib ketdi. Bir necha davlat vahima va qo'rquvda. Yordam berilmoqda, ammo kasallik hozircha bedavo.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriyaning Kobani shahri hayot uchun kurashmoqda

Hozirda, mahalliy manbalarga ko'ra, shaharning 40 foizi "Islomiy davlat" qolida. Kobanida kamida 700 fuqaro bor va terror tizimi ularni qatl etishi turgan gap, deya bildirmoqda BMT.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI