Shanba, 23-avgust, 2014 Toshkent vaqti: 02:37

Tabiat

Qatarda Kioto protokolini yangilash muhokamada

Amerika Ovozi
Qatarda atmosferada zararli gazlarni kamaytirishga doir ikki haftalik muzokaralar boshlandi. BMT shafe’ligida o’tkazilayotgan anjumanda qariyb 200 davlat rasmiylari Kioto protokolini uzaytirish xususida gaplashadi.



Joriy yilda eskiradigan hujjat rivojlanayotgan davlatlarni havoga chiqadigan gazlarni 1990-yilgi ko’rsatkichdan besh foizga kesishga da’vat etadi. Lekin ekspertlar davlatlar murosa qilishi gumon, deb hisoblaydi.

Havoni eng ko’p bulg’ayotgan Qo’shma Shtatlar va Xitoy 1997-yilda erishilgan Kioto protokoliga qo’l qo’ymay keladi. Rossiya, Yaponiya va Kanada yangilangan hujjatni imzolamoqchi emas.

Bu esa protokol muddati uzaygach, atmosferani ifloslayotgan davlatlarning faqat 15 foizini qoplaydi degani. Olimlarning aytishicha, aynan inson faoliyati bois tarqalayotgan milliardlab tonna zararli gazlar sayyorada harorat oshishiga, iqlim o’zgarishiga sabab bo’lmoqda.

BMT anjumanida global iqlimga doir boshqa bir yangi bitim ham muhokama qilinadi. Hujjat 2015-yilda tugal ishlab chiqilib, 2020-yilda kuchga kirishi kerak.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining so’nggi hisobotiga ko’ra, sayyorada harorat ko’tarilishini jilovlash uchun tezkor choralar lozim. Maqsad shuki, havo ikki darajadan ko’pga oshmasligi kerak. BMTning bildirishicha, 2000-yildan beri zararli gazlar miqdori 20 foizga ortgan. Hozirdan tadbir ko’rilmasa, asr oxirigacha harorat uch-besh darajaga oshadi.

Oksford Universiteti professori Diter Xelm nazarida Kioto protokoli havoni tozalashga sezilarli hissa qo’shmadi. Hujjatning asosiy nuqsoni shuki, u atmosferani ifloslayotgan davlatlarning bir qismini qamraydi, xolos. Masalan, G’arb muammoga sababchi sanoatdan chekina boshlagan, deydi olim.

“G’arb davlatlari kir havodan nafas olayotgani uchun kompaniyalar va boshqa yurtlarga soliq solishi kerak”, - deydi Xelm.

Ekologiya uchun kurashayotgan “Greenpeace” tashkiloti xodimi Rut Deyvis fikricha, Kioto protokolining ahamiyati katta.
Hujjatning asosiy nuqsoni shuki, u atmosferani ifloslayotgan davlatlarning bir qismini qamraydi, xolos.


“Bu muhim xalqaro kelishuvdir. Hujjat aniq qoidalarni belgilab beradi, u yoki bu davlat nima qilayotganidan ogoh qilib turadi. Javobgarlik, bog’liqlik hissini paydo qiladi”, - deydi Deyvis.

Iqlimga doir 2011-yilgi anjuman natijasiz tugaganida faollar e’tirozini yashirmagan edi.

Qatnashchilar sonida ham gap ko’p, deb hisoblaydi Ist Angliya Universiteti olimi Xeyke Shroder.

“Kichik davlatlar oz sonli delegatsiya jo’natadi. Masalan, Kopengagendagi tadbirga Somalidan uch kishi, Braziliyadan 600 odam borgan edi. Farqni qarang. Bu mayda mamlakatlar hamma muzokaralarda teng qatnasha olmaydi degani”, - deydi Shroder.

Oksford Universiteti professori Diter Xelm nazarida bu galgi uchrashuvdan ko’pam umid qilmaslik kerak.

“Hozirgiday ketaversa, 2020-yilda Xitoy va Hindiston iqtisodiyoti ikki karra o’sadi. 400-600 gigavatt ko’mir ishlab chiqariladi. Havoga yana millionlab tonna karbonad angidrid tarqaladi”, - deydi ekspert.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat"ga qarshi kurdlar qurollantirilmoqdai
X
22.08.2014 03:57
G’arb davlatlari, xususan, AQSh shimoliy Iroqda sunniy jangarilarga qarshi kurash olib borishi uchun peshmerga kurdlarini qurollantira boshladi. Ammo bu harakatdan kurdlarning harbiy qudrati oshib, ular Iroqdan mustaqillik talab qilishga o’tishi mumkin, degan xavotirlar bor.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Isroilning "Temir gumbaz" deya ataladigan havo mudofaa tizimi XAMAS otgan raketani urib tushirmoqda, 19-avgust, 2014-yil.
  • Isroilning raketa hujumida XAMAS guruhi harbiy yetakchisi Muhammad Deifning xotini va go'dak farzandi halok bo'ldi, 20-avgust, 2014-yil.
  • G'azo chegarasi yaqinidagi Isroil tanklari kolonnasi, 20-avgust, 2014-yil.
  • Falastinlik ayol Isroil hujumidan shikastlangan uyini ko'zdan kechirmoqda, 20-avgust, 2014-yil.
  • G'azoda falastinliklar XAMAS guruhi harbiy yetakchisi Muhammad Deifning Isroil hujumida halok bo'lgan xotini va go'dak farzandini dafn qilish uchun olib ketmoqda, 20-avgust, 2014-yil.
  • G'azo chegarasi yaqinida Isroil askarlari, 20-avgust, 2014-yil.
  • XAMAS guruhi harbiy yetakchisi Muhammad Deifning Isroil hujumida halok bo'lgan xotini va go'dak farzandiga janoza o'qilmoqda, 20-avgust, 2014-yil.
     
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil va XAMAS o'rtasida yana otishma boshlandi

Qohiradagi muzokaralar muvaffaqiyatsiz yakunlangach, vaqtinchalik sulh tugashi bilan Isroil va XAMAS o'rtasida yana otishma boshlanib ketdi.
Fotogalereya

Fotogalereya Jangarilar jurnalistni qatl etdi

"Iroq va Shom islomiy davlati" "YouTube"ga yuklagan video "Amerikaga xabar" deya nomlanadi. Unda tizzalab o'tirgan amerikalik jurnalist Jeyms Folining boshi tanasidan judo qilingani ak etgan. Hozirda video "YouTube" tomonidan olib tashlangan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ferguson, Missuri - 20-avgust, 2014

Qora tanli aholi politsiyani irqchilikda va zo'ravonlikda ayblab, namoyishlarni davom ettirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Missurida politsiya namoyishchilarni tarqatishga harakat qilmoqda

Politsiya bilan to'qnashuvda bir kishiga o'q tegib qattiq yaralangan, yetti kishi hibsga olingan. 18 yashar qora tanli yigitning politsiya tomonidan otib o'ldirilishi ketidan boshlangan namoyishlar tinmayapti. Ferguson shahrida favqulodda holat joriy etilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Missuri shtatida politsiyaga qarshi namoyishlar davom etmoqda

Qo’shma Shtatlar bo’ylab minglab odamlar namoyishga chiqib, Missuri shtatida politsiya o’qidan o’lgan qora tanli o’smirni xotirlayapti. Yuzdan oshiq shaharlarda yig’ilgan fuqarolar 18 yoshli Maykl Braunni va politsiya qo’lidan o’lgan boshqa vatandoshlarni bir daqiqalik sukunat bilan esladi. Missurida namoyishlar qonli tus olgach, prezident Barak Obama kecha jamoatchilikni tinchlanishga undadi.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI