Yakshanba, 20-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 23:32

Tabiat

Olimlar simob zararini kamaytirish yo'llarini izlamoqda

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Shu hafta Jenevada boshlangan xalqaro konferensiyada 130 mamlakat hamda o’nlab xalqaro nodavlat tashkilotlari delegatlari simob moddasining inson salomatligi va tabiatga zararini cheklovchi xalqaro bitimni muhokama qilmoqda. Anjuman BMTning atrof-muhit dasturi tomonidan tashkil etilgan. 

Mutaxassislar simob moddasining inson salomatligi va tabiat uchun xavfi tobora oshib borayotgani yuzasidan xavotir bildirmoqda. BMTning yangi hisobotida inson faoliyati oqibatida atmosferaga yiliga 2000 tonna simob chiqarilishi aytiladi. Demak, o’simliklar, tuproq, okean, dengiz va daryo suvlari simob moddasi bilan zaharlanishi xavfi yuqori.  

Tashkilotning kimyoviy tadqiqotlar bo’limi direkori muovini Deyvid Payper “Amerika Ovozi” bilan suhbatda zaharlangan baliq go’shtini iste’mol qilish orqali odamlarga ham zarar yetayotgani haqida gapiradi: 

“Kichik baliqlar mikroorganizmlarni yeydi, so’ngra kattaroq baliqlarga yem bo’ladi. Oxir-oqibat biz, insonlar ham baliq iste’mol qilamiz. Buning natijasida odam organizmida katta miqdorda simob yig’ilishi mumkin. Bu esa zaharlanish ehtimolini oshiradi”, - deydi u.

Simob inson miyasi va asab tizimini ishdan chiqaradi, yosh bolalarning jismoniy va ruhiy taraqqiyotiga salbiy ta’sir qilishi ham aniqlangan. Homilador ayol simob moddasini ovqat orqali iste’mol qilsa homilaga jiddiy shikast yetishi mumkin.

BMTning atrof-muhit dasturiga ko’ra, ko’pgina rivojlangan mamlakatlarda simob moddasiga qarshi cheklovlar joriy etilgan bo’lsa-da, rivojlanayotgan mamlakatlarda bu masalaga yetarli e’tibor berilmaydi.

Oltin konlaridan hamda ko’mirni yoqish oqibatida atmosferaga katta miqdorda simob chiqadi. Osiyo mamlakatlarida sanoat rivojlanar ekan, turli chiqindilar ichida bu zaharli modda hajmi ham ko’payib bormoqda, deydi BMT rasmiylari.

Hisobotda qayd etilishicha, dunyoda ishlab chiqariladigan oltin hajmining 35 foizi, ya’ni 727 tonnasi aynan kichik konlarda qazib olinadi. Payperning aytishicha, bu Afrika, Osiyo va Shimoliy Amerika aholisi salomatligi uchun jiddiy tahdid.  

“Hozirda dunyoning 70 mamlakatida kichik oltin konlari mavjud bo’lib, ularda 10-15 million odam ishlaydi. Balki aslida bundan ham ko’proqdir. Tilla narxi balandligi va qashshoqlik bunday konlarning ko’payishiga turtki bo’lyapti. Odamlarga daromad kerak-da”, - deydi tadqiqotchi.

Odam salomatligi va tabiatga ziyonni kamaytirishni istasak, simobni ishlatishdan voz kechish kerak, deydi Payper. Biroq oltin sanoatidan katta daromad olayotganlar faoliyatini to’xtatishi amri mahol. Jenevadagi anjuman qatnashchilari simobning atmosferaga chiqishini nazorat qilish haqidagi xalqaro bitim doirasida shu masala xususida ham muzokara olib bormoqda.  

Hujjat tarkibida simob bo’lgan mahsulotlar ishlab chiqarishni to’xtatishni ko’zda tutadi. Shu bilan birga boy hukumatlarni rivojlanayotgan mamlakatlarga sohani nazorat qilishda ko’maklashishga undaydi. Bitimning shu yil oxirida Yaponiyada qabul qilinishi kutilmoqda.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
AQShda farzand boqib olgan o'zbekistonlik ona bilan suhbat- Boston, Massachussetts shtatii
X
19.04.2014
Boston va uning atrofida o'zbeklar boshqa katta shaharlarga qaraganda unchalik ko'p emas. Dunyoning bu qismlariga asosan talabalar kelib ketadi. Lekin bugun o'zbekistonlik oilalar yetib bormagan joy yo'q.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI