Shanba, 19-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 22:04

Siyosat

“Afg’onistonni qayta qurib, demokratiyaga aylantirmoqchi bo’ldik”

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Prezident Barak Obamaning ikkinchi muddati davomida tashqi siyosatdagi eng muhim masalalardan biri Afg’onistondagi urushni yakunlashdir. “Amerika Ovozi” bu borada sobiq rasmiylar bilan suhbatda bo’ldi.

AQSh qo’shinlari Afg’onistonga kiritilganiga 11 yildan oshdi. U yerda xizmat qilayotgan 68 ming zobit, rejaga ko’ra, 2014-yil oxirida vatanga qaytib, xavfsizlik uchun mas’uliyat afg’onlarga topshirilishi kerak. 

Lekin AQShning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi sobiq elchisi Jon Bolton fikricha, afg’on armiyasi mamlakatni mudofaa etishga tayyor emas, ikki yildan keyin ham bunga qodir bo’lmaydi.

“AQSh qo’shinlarisiz Afg’onistonda Tolibon uchun hokimiyatga yo’l ochiladi. Afsuski, aynan shunday bo’lishini bashorat qilish mumkin. Tolibon va al-Qoida kuchayishini va AQSh uchun buning oqibatlari xunuk bo’lishini bila turib, Afg’onistondan ketish kaltabinlik, bema’nilik”, - deydi sobiq diplomat.

2014-yildan keyingi rejalar hozir Vashington va Kobul orasida muhokamada. Har holda, Kobulda amerikalik bir necha yuz askar qoladi.

AQSh sobiq Mudofaa vaziri Vilyam Koenga ko’ra, boshqa davlatlar ham hissa qo’shishi kerak. 

“Afg’oniston barqaror bo’lishidan nafaqat Amerika, balki butun dunyo manfaatdor ekanini ba’zida unutib qo’yamiz. Vaziyatni o’z holiga tashlab qo’yib bo’lmaydi. Agar xalqaro qo’shin tuziladigan bo’lsa, hamma birdek yordam bersin”, - deydi Koen.

G’arb davlatlari, qolaversa, homiylar Afg’oniston hukumatiga qo’ygan bosh talablardan biri korrupsiyadan qutulishdir. Jon Boltonning aytishicha, prezident Hamid Karzay bu oliy vazifani uddalay olmadi.

“Albatta, Afg’oniston poraxo’rlikdan xalos bo’lishini istaymiz, lekin AQSh yoki afg’on hukumati qisqa vaqt ichida bunga erisha olmasligi boshidan ma’lum edi. Bu jamiyatda korrupsiya hayotning, tirikchilikning bir qismi. Bu illatni yo’q qilamiz deb o’zimiga ortiqcha ishonib yubordik”, - deydi AQShning BMTdagi sobiq elchisi.

1970-80 yillarda Oq uyda prezident maslahatchisi bo’lgan general Brent Skoukroft Afg’oniston va Iroqdagi ko’p yillik missiyalar natijasini shunday izohlaydi: 

“Qandaydir jadvallarga asoslanib, jamiyatlarni o’zgartirish mumkin emas. AQSh necha bor urinib ko’rdi, bunga qurbimiz yetmaydi. Shuning uchun yana bir urush boshlaymiz deb turganda, birinchi navbatda, nima qo’limizdan keladi, deb so’rash kerak. Iroq va Afg’onistonni qayta qurib, demokratiyaga aylantirmoqchi bo’ldik, uddasidan chiqmadik. Juda katta sarmoya, qat’iyat va shijoat talab qiladigan va biz ortiq davom ettira olmaydigan ish bu”.  

Buning ustiga, amerikaliklar ham urushlardan charchab ketgan.

“Afg’oniston, Iroqdagi mojarolar xalqning ruhiyatida o’ziga xos iz qoldirdi. Odamlar “yetar, harbiylarimizni vatanga qaytarting” demoqda. Kelajakda bizni nimalar kutayotganini bilish qiyin. Haqiqatdan ham zarurat tug’ilganda, armiyani safarbar etishdan hayiqib qolmaylik deyman”, - deya qo’shadi general Skoukroft. 

Yevropa ahli orasida ham o’xshash kayfiyat seziladi. Shunday ekan, 2014-yildan so’ng xalqaro hamjamiyat Afg’onistonga qanchalik ko’mak ko’rsatishi savol ostida.
"Afg'onistonni demokratiyaga aylantirmoqchi bo'ldik..."/Shohruh Hamro
"Afg'onistonni demokratiyaga aylantirmoqchi bo'ldik..."/Shohruh Hamroi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
AQShda farzand boqib olgan o'zbekistonlik ona bilan suhbat- Boston, Massachussetts shtatii
X
19.04.2014
Boston va uning atrofida o'zbeklar boshqa katta shaharlarga qaraganda unchalik ko'p emas. Dunyoning bu qismlariga asosan talabalar kelib ketadi. Lekin bugun o'zbekistonlik oilalar yetib bormagan joy yo'q.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI