Dushanba, 21-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 09:57

Xalqaro

Indoneziya AQShdan ulkan harbiy yordam kutmoqda

AQSh askarlari Indoneziya bilan qo'shma harbiy mashqlar chog'ida. 5-iyun 2012.
AQSh askarlari Indoneziya bilan qo'shma harbiy mashqlar chog'ida. 5-iyun 2012.

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
AQSh Indoneziya bilan mudofaa sohasida hamkorlikni kuchaytirmoqda. Janubi-sharqiy Osiyo mintaqasida terrorizm va dengiz qaroqchiligiga qarshi kurashda hamda talash hududlar masalasida Vashington Jakartaga yordam bermoqchi.

Ayni vaqtda Xitoy ham regionda o’z o’rnini mustahkamlash payida. Har ikki davlat Indoneziya ishonchini qozonishga urinmoqda.

Dunyodagi eng muhim transport yo’llari 17 ming oroldan iborat Indoneziya orqali o’tgan. Bu hududdan o’tadigan xalqaro savdo hajmi yiliga milliardlab dollarni tashkil etadi. AQSh rasmiylari mintaqada tinchlik va barqarorlikni ta’minlashda Jakarta muhim ahamiyatga ega ekanini bot-bot gapirib keladi.

O’tgan yil iyun oyida AQSh Mudofaa vaziri Leon Panetta Osiyo mintaqasi bilan mudofaa rishtalarini mustahkamlashga qaratilgan yangi strategiyani e’lon qilgan edi. AQSh bu regionning eng yirik davlati Indoneziya bilan turli sohalarda, xususan dengiz yo’llari xavfsizligini ta’minlash borasida hamkorlikni kuchaytirish niyatida.  

Maqsad mintaqaviy hamkorlar bilan umumiy tahdidlarga qarshi birgalikda kurashish, deydi AQShning Jakartadagi elchixonasi harbiy attashesi, kapitan Adrian Jensen.

“Indoneziya va AQSh xavfsizligiga raxna solayotgan umumiy tahdidlar bor. Janubiy Xitoy dengizidagi mojarolar, dengizlardagi qaroqchilik, tabiiy ofatlar va ularning mamlakatlar uchun zarari, terrorizm va ommaviy qirg’in qurollari shular jumlasidan”, - deydi u.  

Tahlilchilar fikricha, tahdidlarga qarshi kurashda Qo’shma Shtatlar Xitoy bilan ham hamkorlik qilishi kerak. Mintaqada qudratini oshirayotgan Pekin o’zini ajratib qo’yilgandek sezsa, qurolli to’qnashuvga ham borishi mumkin, deydi mutaxassislar.

“Shu kunga qadar ro’y bergan hodisalar va qo’yilgan qadamlarga bir nazar tashlasak, AQShning yangi strategiyasi aslida Xitoyning tobora oshib borayotgan qudratini cheklashga qaratilganini tushunamiz,” – deydi Singapurdagi Xalqaro tadqiqotlar instituti tahlilchisi Kollin Ko.

Yangi mintaqaviy strategiya doirasida AQSh qaroqchilikka qarshi kurash va zamonaviy urush taktikasiga bag’ishlangan mashg’ulotlar o’tkazmoqda.

Harbiy aloqalar 2005-yilda qayta tiklanganidan buyon Vashington va Jakarta bunday mashqlar tez-tez o’tkazib turibdi.

Ayni vaqtda Xitoy ham savdo-sotiq va mudofaa sohasida Osiyo mamlakatlari bilan munosabatlarni chuqurlashtirmoqda. Indoneziya matbuotiga ko’ra, yaqinda Pekin Jakartaga harbiy kemalar uchun C-75 rusumidagi raketalarni sotgan. Ikki davlat, shuningdek, texnologiyalar almashinuviga oid shartnomani ham imzolash arafasida. Bu hujjat  Indoneziyaga mamlakat ichida raketalar ishlab chiqarish imkonini beradi.   
   
Mintaqaning eng yirik ikki davlati – Xitoy va Indoneziya orasidagi hamkorlik chuqurlashayotgan bir paytda Pekinning Janubi-sharqiy Osiyo davlatlari uyushmasi – ASEAN bilan aloqalari taranglashmoqda.

Tashkilotga a’zo 10 ta davlatdan to’rttasi va Pekin o’rtasida Janubiy Xitoy dengizidagi orollar talash. Pekin deyarli butun dengizning o’ziga qarashli ekanini da’vo qiladi. Filippin va Vyetnam baliqchilarining Xitoy kemalari bilan to’qnashgani munosabatlarni yanada taranglashtirgan.

Xitoyning Jakartadagi elchixonasi rasmiysi Xao Yinbiao Pekinning agressiv siyosati mintaqada ochiq mojaroga olib kelishi mumkinligi haqidagi qarashlarni rad etib, biz diplomatik muzokaralarga tayyormiz, deydi.

“Bir davlatning qudrati oshsa, boshqalar buni o’z qudrati va ta’siri uchun tahdid deb ko’rishi mumkin. Lekin bu noto’g’ri”, - deydi Xitoy rasmiysi. 

Indoneziyaning tortishuvlarga sabab bo’layotgan orollarga da’vosi yo’q. Aksincha, u davlatlar o’rtasida vositachilik rolini o’tagan. Biroq ASEANning so’nggi sammitida davlatlar Janubiy Xitoy dengizi bo’yicha murosaga erisholmaganidan keyin aloqalar yanada yomonlashishi kutilmoqda. Bu hatto ASEAN kelajagini ham xavf ostiga qo’yishi mumkin, deydi tahlilchilar.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Ukraina inqirozi va jahon iqtisodiyotii
X
20.04.2014
Ukrainada ziddiyatlar kuchaymoqda. Shunga qaramay, xalqaro hamjamiyat tomonidan va’da qilinayotgan yordam miqdori ham oshmoqda. Ayni paytda Rossiya va Ukraina o’rtasidagi ixtilofdan har ikki mamlakat iqtisodiyoti ham zarar ko’rmoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI