Payshanba, 17-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 14:53

Amerika

AQShda migrant ishchi-dehqonlarning huquqlari toptalmoqda

Hujjatsiz muhojirlar yuzlashadigan muammolar/Migrant farm workers and their rightsi
X
17.01.2013
Amerikada 11-12 million hujjatsiz muhojir yashaydi. Amerikaliklar qilmaydigan qora ishlarni asosan ular bajaradi, xususan, qishloq xo'jaligida. Bu yurtda noqonuniy ravishda yurgani sabab ular haq-huquqlaridan mahrum, maoshi ham past. Nohukumat tashkilotlar ularga yordam beraman desa, yer egalarining kuchli qarshiligiga uchraydi.

Hujjatsiz muhojirlar yuzlashadigan muammolar/Migrant farm workers and their rights

Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Amerikada 11-12 million hujjatsiz muhojir yashaydi. Amerikaliklar qilmaydigan qora ishlarni, asosan, ular bajaradi. Ishchilar noqonuniy bo’lgani sabab ular haq-huquqlaridan mahrum, maoshi ham past. Nohukumat tashkilotlar ularga yordam beraman desa, yer egalarining kuchli qarshiligiga uchraydi.


Merilendning Karolina okrugidagi yerlar anchadan beri bahs maydoni. Bu yerda mihrant ishchilar mehnat qiladi.

“Yer egalari, agar mening yerimga beruxsat kiradigan bo’lsang, miltiqni olib chiqib otaman deb qo’rqitgan hollar bo’lgan”, - deydi shu yerga ishchilarni ko'rgani kelgan hamshira.

Bu ayol plantatsiyalarda ishlab, istiqomat qiladigan ishchilarni ko’rish uchun keladi. U “Amerika Ovozi”ga anonim tarzda intervyu berdi.

“O’zim bilan olti-yettita stul olib kelib, ishchilarga shundoq dalada tibbiy xizmatlar ko’rsataman”, - deydi hamshira.
 
Yer egalariga bu yoqmaydi. Hamshiraning aytishicha, ular ishchilarining kasallik varaqalarini ko’rishni talab qiladi.

“Ishchilarimga maosh to’layman, qog’ozlarini ko’rishga haqqim bor, deyapti. Biz rozi bo’lmadik, u esa bizga bu yerga boshqa kelmaslikni buyurdi”, - deydi bermorlarni ko’rgani kelgan shifokor.

Bu yerga chetdan tashrif buyuruvchi boshqa odamlar ham shunday muammolarga duch kelmoqda. Merilend Huquqiy yordam tashkiloti vakillari Nora Rivero va Natan Norton ham fermerlar ishchilar bilan uchrashishga ruxsat bermayotganidan noliydi. Bu narsa noqonuniy, deydi ular.

“Migrant ishchilar kamida ijarachi kabi huquqlarga ega. Kimdir ularni ko’rgani kelsa, qabul qilishga haqqi bor. Huquqiy yordam, diniy ehtiyojlar va sog’liq uchun kelgan odamlarni kiritmaslik noqonuniy”, - deydi huquqshunos Norton.

Huquq faollariga ko’ra, yer egalari ishchilarning huquqiy savodxonligi oshishini istamaydi. O’z haqqini tanigan ishchi ko’proq maosh yoki ish sharoitlarini yaxshilashni talab qilishi mumkin. Bu esa dehqonlarga yoqmaydi. Shuning uchun chetdan kelgan har qanday odamni ichkariga kiritmaslikka urinishadi.

“Yer egalaridan biri menga sen o’g’ri bo’lsangchi, mulkimga beruxsat kirgan odamni otish huquqiga egaman, deb qichqirdi”, - deydi Norton.

Yaqinda bir ishchi bu yerda vafot etdi. Natan va Nora jasadni olib ketishga yordamlashish uchun fermaga keldi. Vafot etgan ayol bilan shu yerda birga ishlagan jiyani Antoni Dimeyning aytishicha, ishchilar ishini yo’qotishdan qo’rqib chetdan kelgan odamlarga gapirmaydi.

“Boshqalarga qaraganda huquqlarimni yaxshiroq bilaman. Odamlar o’z haqlarini talab qilishni yoqtirishmaydi, haq-huquqlaridan foydalanishga qo’rqishadi”, - deydi Antoni.
  
Shu yerda suhbatimiz uziladi. Qayerdandir yer egasi paydo bo’ladi.
 
“Rahmat, ertaga yana gaplashamiz”, - deya xayrlashadi Norton.
 
Yer egalari bilan gaplashish uchun qilgan qo’ng’iroqlarimizga hech kim javob bermadi. Fermerlar assotsiatsiyasining aytishicha esa, huquq faollari vaziyatni bo’rttirib ko’rsatyapti. Faollar dehqonlar yeriga shartlarsiz doim kirib chiqishni istaydi, buni esa fermerlar xohlamaydi, deydi ular. Ammmo vaziyat jiddiy bo’lgani uchun huquq faollari uyushmasi BMTga murojaat qilib, ishchilar ahvolini yaxshilash uchun AQSh hukumatiga bosim o’tkazishni so’radi.
 
Aks holda, biz ishimizni yashirincha davom ettirib yuraveramiz, deydi fermaga tez-tez kelib turadigan hamshira.
 
“Bu plantatsiyalarga har doim zarurat bo’lganda, erkin kelib ketishni istaymiz. Doim kimdandir avval ruxsat so’rash, kir yuvish xonalarida qon olish yoki dorilarni uchinchi odam orqali berib yuborish o’rniga to’g’ridan to’g’ri ishchilarning uylariga bora olishimiz kerak”, - deydi hamshira.
 
Hozircha Natan va Nora ishchilarga o’zlari xohlagandek yordam bera olmaydi. Ular vaziyat yaxshilanadi, degan umidda.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Bostondagi o'zbek oilalari - Uzbeks in Boston - Marina Bay, MAi
X
17.04.2014
Boston va uning atrofida o’zbeklar boshqa katta shaharlarga qaraganda unchalik ko’p emas. Dunyoning bu qismlariga asosan talabalar kelib ketadi. Lekin bugun o’zbekistonlik oilalar yetib bormagan joy yo’q.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.
Fotogalereya

Fotogalereya Pensilvaniyadagi maktabda fojea

Pensilvaniya shtati, Murisvil shahridagi Franklin o'rta maktabida o'quvchi 19 bola va yana bir kishini pichoqlagan. To'rt odamning ahvoli og'ir, deydi politsiya.
Fotogalereya

Fotogalereya Pokistonda yo'lovchi poyezdi portladi

Pokiston janubi-g'arbidagi temiryo'l bekatida yo'lovchi poyezdi portlab, o'nlab odamlar halok bo'lgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI