Juma, 31-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 17:44

Amerika

AQShda migrant ishchi-dehqonlarning huquqlari toptalmoqda

Hujjatsiz muhojirlar yuzlashadigan muammolar/Migrant farm workers and their rightsi
X
17.01.2013 05:54
Amerikada 11-12 million hujjatsiz muhojir yashaydi. Amerikaliklar qilmaydigan qora ishlarni asosan ular bajaradi, xususan, qishloq xo'jaligida. Bu yurtda noqonuniy ravishda yurgani sabab ular haq-huquqlaridan mahrum, maoshi ham past. Nohukumat tashkilotlar ularga yordam beraman desa, yer egalarining kuchli qarshiligiga uchraydi.

Hujjatsiz muhojirlar yuzlashadigan muammolar/Migrant farm workers and their rights

Amerika Ovozi
Amerikada 11-12 million hujjatsiz muhojir yashaydi. Amerikaliklar qilmaydigan qora ishlarni, asosan, ular bajaradi. Ishchilar noqonuniy bo’lgani sabab ular haq-huquqlaridan mahrum, maoshi ham past. Nohukumat tashkilotlar ularga yordam beraman desa, yer egalarining kuchli qarshiligiga uchraydi.


Merilendning Karolina okrugidagi yerlar anchadan beri bahs maydoni. Bu yerda mihrant ishchilar mehnat qiladi.

“Yer egalari, agar mening yerimga beruxsat kiradigan bo’lsang, miltiqni olib chiqib otaman deb qo’rqitgan hollar bo’lgan”, - deydi shu yerga ishchilarni ko'rgani kelgan hamshira.

Bu ayol plantatsiyalarda ishlab, istiqomat qiladigan ishchilarni ko’rish uchun keladi. U “Amerika Ovozi”ga anonim tarzda intervyu berdi.

“O’zim bilan olti-yettita stul olib kelib, ishchilarga shundoq dalada tibbiy xizmatlar ko’rsataman”, - deydi hamshira.
 
Yer egalariga bu yoqmaydi. Hamshiraning aytishicha, ular ishchilarining kasallik varaqalarini ko’rishni talab qiladi.

“Ishchilarimga maosh to’layman, qog’ozlarini ko’rishga haqqim bor, deyapti. Biz rozi bo’lmadik, u esa bizga bu yerga boshqa kelmaslikni buyurdi”, - deydi bermorlarni ko’rgani kelgan shifokor.

Bu yerga chetdan tashrif buyuruvchi boshqa odamlar ham shunday muammolarga duch kelmoqda. Merilend Huquqiy yordam tashkiloti vakillari Nora Rivero va Natan Norton ham fermerlar ishchilar bilan uchrashishga ruxsat bermayotganidan noliydi. Bu narsa noqonuniy, deydi ular.

“Migrant ishchilar kamida ijarachi kabi huquqlarga ega. Kimdir ularni ko’rgani kelsa, qabul qilishga haqqi bor. Huquqiy yordam, diniy ehtiyojlar va sog’liq uchun kelgan odamlarni kiritmaslik noqonuniy”, - deydi huquqshunos Norton.

Huquq faollariga ko’ra, yer egalari ishchilarning huquqiy savodxonligi oshishini istamaydi. O’z haqqini tanigan ishchi ko’proq maosh yoki ish sharoitlarini yaxshilashni talab qilishi mumkin. Bu esa dehqonlarga yoqmaydi. Shuning uchun chetdan kelgan har qanday odamni ichkariga kiritmaslikka urinishadi.

“Yer egalaridan biri menga sen o’g’ri bo’lsangchi, mulkimga beruxsat kirgan odamni otish huquqiga egaman, deb qichqirdi”, - deydi Norton.

Yaqinda bir ishchi bu yerda vafot etdi. Natan va Nora jasadni olib ketishga yordamlashish uchun fermaga keldi. Vafot etgan ayol bilan shu yerda birga ishlagan jiyani Antoni Dimeyning aytishicha, ishchilar ishini yo’qotishdan qo’rqib chetdan kelgan odamlarga gapirmaydi.

“Boshqalarga qaraganda huquqlarimni yaxshiroq bilaman. Odamlar o’z haqlarini talab qilishni yoqtirishmaydi, haq-huquqlaridan foydalanishga qo’rqishadi”, - deydi Antoni.
  
Shu yerda suhbatimiz uziladi. Qayerdandir yer egasi paydo bo’ladi.
 
“Rahmat, ertaga yana gaplashamiz”, - deya xayrlashadi Norton.
 
Yer egalari bilan gaplashish uchun qilgan qo’ng’iroqlarimizga hech kim javob bermadi. Fermerlar assotsiatsiyasining aytishicha esa, huquq faollari vaziyatni bo’rttirib ko’rsatyapti. Faollar dehqonlar yeriga shartlarsiz doim kirib chiqishni istaydi, buni esa fermerlar xohlamaydi, deydi ular. Ammmo vaziyat jiddiy bo’lgani uchun huquq faollari uyushmasi BMTga murojaat qilib, ishchilar ahvolini yaxshilash uchun AQSh hukumatiga bosim o’tkazishni so’radi.
 
Aks holda, biz ishimizni yashirincha davom ettirib yuraveramiz, deydi fermaga tez-tez kelib turadigan hamshira.
 
“Bu plantatsiyalarga har doim zarurat bo’lganda, erkin kelib ketishni istaymiz. Doim kimdandir avval ruxsat so’rash, kir yuvish xonalarida qon olish yoki dorilarni uchinchi odam orqali berib yuborish o’rniga to’g’ridan to’g’ri ishchilarning uylariga bora olishimiz kerak”, - deydi hamshira.
 
Hozircha Natan va Nora ishchilarga o’zlari xohlagandek yordam bera olmaydi. Ular vaziyat yaxshilanadi, degan umidda.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Urush faxriylari uchun maxsus uylar - Houses for war veteransi
X
31.10.2014 10:03
Iroq va Afg'onistondan 300 mingga yaqin askar majruhlanib qaytgan. AQSh Mudofaa vazirligi yirik bir kompaniya bilan hamkorlikda ularga qulay uylar qurib berishga kirishgan. Ruhan va jismonan nogiron insonlar uchun maxsus imoratlar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Qizil ko'knor ko'rgazmasi, London

  • Amerika saylovlar arafasida

  • Afina, Gretsiya... Harbiy mashqlar

  • Turkiya-Suriya chegarasi

  • Filippin

  • Jamna daryosi bo'yida, Hindiston

  • Fransiya

  • Kanzas shahri, Missuri

  • Los Angeles, Kaliforniya

Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI