Juma, 22-avgust, 2014 Toshkent vaqti: 10:54

Amerika

Janubiy Xitoy dengizi bo'yicha mojaroda AQSh roli qanday?

Amerika-Osiyo/US Asia focusi
X
06.02.2013 05:16
Barak Obama prezidentlikning ikkinchi muddatini boshlar ekan, Amerika Osiyoga e'tiborini oshiradi deya qayta-qayta ta'kidlamoqda. Xitoy bundan xavotirda. Pekin nazarida Vashington mintaqaviy mojarolarga aralashib, vaziyatni murakkablashtirishi mumkin. Masalan, Janubiy Xitoy dengizi ustidan tortishuvga. Filippin masalani hozir BMTga olib chiqqan.

Amerika-Osiyo/US Asia focus

Amerika Ovozi
Janubiy Xitoy dengizidagi hududni talashib Filippin Xitoy ustidan BMT sudiga shikoyat qilmoqda. AQSh Filippin da’vosini qo’llab-quvvatlaydi. Barak Obama tashqi siyosatda Osiyoga e’tiborni oshirar ekan, Xitoy bilan bundan keyingi munosabatlarning qanday bo'lishi ko'pchilikning diqqat markazida.


Janubiy Xitoy dengizidagi talash hududlarni Xitoy harbiylari nazorat qilmoqda. Filippin bunga keskin qarshi chiqib, da’vosini BMT sudiga oshirmoqda.
 
Filippin Tashqi ishlar vaziri o’rinbosari Gilbert Asukey shunday deydi:

“Biz G’arbiy Filippin dengizidagi hududlar ustidan nazorat qilish Filippinning uzviy huquqi ekani haqida xalqaro sud qaror chiqarishini istaymiz”.
 
Xitoy esa bunday choraga qarshi. Tashqi ishlar vazirligi so’zlovchisi Xong Leyga ko’ra, Filippin Xitoy hududlarini noqonuniy egallab olgan.

“Janubiy Xitoy dengizidagi orollar va ular atrofidagi suvlar Xitoy mulki ekaniga shak-shubha yo’q. Muammoning asl sababi shundaki, Filippin ayrim Xitoy hududlarini noqonuniy egallab olgan”, - deydi Xitoy rasmiysi.
 
Siyosatshunos Jastin Loganning aytishicha, BMTning aralashishi Xitoy rejalariga pand beradi.

“Xitoy har doim munozarani o’zi va ikkinchi tomon bilan, xalqaro maydonda ovoza qilmasdan hal etishga urinadi”, - deydi u.
 
BMT sudi ishni Manila foydasiga hal qilgan taqdirda ham, bu qarorni kim ijro etadi?
 
“Agar qarorni ijro etish Xitoy bilan urushishni taqozo etsa, qaror qog’ozda qolib ketishi mumkin. Filippin sud orqali Xitoyni murosaga majburlashga harakat qilishi mumkin. Agar Xitoy shartlarimizga rozi bo’lsa, biz ham da’vomizdan voz kechamiz, deyishi mumkin”, - deydi tahlilchi Logan.
 
AQSh Davlat kotibi lavozimiga kirishayotgan Jon Kerri Senatda gapirganida Xitoy masalasiga to’xtaldi. Respublikasi senator Marko Rubio Obama ma’muriyatini sustkashlikda aybladi.
 
“Xitoyning hududlar ustidan da’vogarligi keskinlashmoqda. Qo’shni davlatlar esa AQShga yordam so’rab ko’z tikmoqda”, - deydi senator.

Jon Kerri buning sababini AQShning hududda faollashganiga bog’laydi.

“Xitoy bularni ko’rib, nimalar bo’lyapti, AQSh nima qilmoqchi o’zi, bizni o’rab olmoqchimi, deb so’rashi tabiiy”, - deydi u.

Xitoy Filippin, Vyetnam va boshqa Osiyo davlatlari bilan nizolashar ekan, Vashington Pekin bilan yaqin aloqada bo’lishi kerak, deydi Kerri.
 
“Xitoy kuchli iqtisodiyotga ega davlat. Dunyo bo’ylab xom-ashyo manbalarini o’zlashtirishga bel bog’lagan. Shuning uchun hammaga birdek manfaatli bo’lgan qoidalarni ishlab chiqishimiz kerak”, - deydi Jon Kerri.

Xitoy ta’biricha hududdagi nizolar muloqot orqali hal qilinadi. Pekin AQShning Janubi-sharqiy Osiyo davlatlari bilan ittifoq tuzib, ularga ko’proq yordam berayotganidan norozi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat"ga qarshi kurdlar qurollantirilmoqdai
X
22.08.2014 03:57
G’arb davlatlari, xususan, AQSh shimoliy Iroqda sunniy jangarilarga qarshi kurash olib borishi uchun peshmerga kurdlarini qurollantira boshladi. Ammo bu harakatdan kurdlarning harbiy qudrati oshib, ular Iroqdan mustaqillik talab qilishga o’tishi mumkin, degan xavotirlar bor.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Isroilning "Temir gumbaz" deya ataladigan havo mudofaa tizimi XAMAS otgan raketani urib tushirmoqda, 19-avgust, 2014-yil.
  • Isroilning raketa hujumida XAMAS guruhi harbiy yetakchisi Muhammad Deifning xotini va go'dak farzandi halok bo'ldi, 20-avgust, 2014-yil.
  • G'azo chegarasi yaqinidagi Isroil tanklari kolonnasi, 20-avgust, 2014-yil.
  • Falastinlik ayol Isroil hujumidan shikastlangan uyini ko'zdan kechirmoqda, 20-avgust, 2014-yil.
  • G'azoda falastinliklar XAMAS guruhi harbiy yetakchisi Muhammad Deifning Isroil hujumida halok bo'lgan xotini va go'dak farzandini dafn qilish uchun olib ketmoqda, 20-avgust, 2014-yil.
  • G'azo chegarasi yaqinida Isroil askarlari, 20-avgust, 2014-yil.
  • XAMAS guruhi harbiy yetakchisi Muhammad Deifning Isroil hujumida halok bo'lgan xotini va go'dak farzandiga janoza o'qilmoqda, 20-avgust, 2014-yil.
     
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil va XAMAS o'rtasida yana otishma boshlandi

Qohiradagi muzokaralar muvaffaqiyatsiz yakunlangach, vaqtinchalik sulh tugashi bilan Isroil va XAMAS o'rtasida yana otishma boshlanib ketdi.
Fotogalereya

Fotogalereya Jangarilar jurnalistni qatl etdi

"Iroq va Shom islomiy davlati" "YouTube"ga yuklagan video "Amerikaga xabar" deya nomlanadi. Unda tizzalab o'tirgan amerikalik jurnalist Jeyms Folining boshi tanasidan judo qilingani ak etgan. Hozirda video "YouTube" tomonidan olib tashlangan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ferguson, Missuri - 20-avgust, 2014

Qora tanli aholi politsiyani irqchilikda va zo'ravonlikda ayblab, namoyishlarni davom ettirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Missurida politsiya namoyishchilarni tarqatishga harakat qilmoqda

Politsiya bilan to'qnashuvda bir kishiga o'q tegib qattiq yaralangan, yetti kishi hibsga olingan. 18 yashar qora tanli yigitning politsiya tomonidan otib o'ldirilishi ketidan boshlangan namoyishlar tinmayapti. Ferguson shahrida favqulodda holat joriy etilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Missuri shtatida politsiyaga qarshi namoyishlar davom etmoqda

Qo’shma Shtatlar bo’ylab minglab odamlar namoyishga chiqib, Missuri shtatida politsiya o’qidan o’lgan qora tanli o’smirni xotirlayapti. Yuzdan oshiq shaharlarda yig’ilgan fuqarolar 18 yoshli Maykl Braunni va politsiya qo’lidan o’lgan boshqa vatandoshlarni bir daqiqalik sukunat bilan esladi. Missurida namoyishlar qonli tus olgach, prezident Barak Obama kecha jamoatchilikni tinchlanishga undadi.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI