Dushanba, 21-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 12:05

Xalqaro

Tahlilchilar: AQSh-Rossiya munosabatlari salbiylashgan

Rossiya va AQSh prezidentlari Vladimir Putin va Barak Obama
Rossiya va AQSh prezidentlari Vladimir Putin va Barak Obama

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Prezident Barak Obamaning tashqi siyosatidagi muhim yo’nalishlardan biri Rossiya bilan munosabatlarni yaxshilash bo’lishiga qaramay, haqiqat shuki, so’nggi oylarda ikki davlat aloqalari pastga qarab ketmoqda.

Sobiq prezident Jorj Bush ma’muriyatining so’nggi yillarida eng quyi nuqtaga tushgan Vashington-Moskva aloqalarini tiklash Barak Obama prezidentligining birinchi muddati davomidagi ustuvor vazifalardan biri bo’ldi.

To’rt yillik harakat samarasiz kechmadi. Strategik qurollarni nazorat qilishga qaratilgan eski bitim yangilandi, AQSh harbiylariga Rossiya hududi orqali Afg’onistonga o’tish va yuk tashishga ruxsat berildi, Rossiya Birlashgan Millatlar Tashkilotida Eronga sanksiyalarni kuchaytirishga ovoz berib, Qo’shma Shtatlar olqishiga sazovor bo’ldi.

Biroq tahlilchilar nazarida, ikki tomonlama munosabatlar yana yomonlashib bormoqda.

Rossiya bo’yicha amerikalik ekspert Stiven Jounsning aytishicha, bunga Putinning uchinchi muddatga kelishi sabab.

Vladimir Putin o’tgan yil may oyida prezidentlikka qaytib, sobiq prezident Dmitriy Medvedev uning bosh vazirlik kursisini egallagan.

Inson huquqlari bilan shug’ullanuvchi “Human Rights Watch” tashkiloti vakili Reychel Denber Putinni tanqidchilarini siquvga olganlikda ayblaydi.

"Rossiyada inson huquqlari bilan bog’liq ahvolni 21 yildan beri kuzatib borayotgan bo’lsam, fuqarolik jamiyati hali bu qadar uyushgan tarzda ta’qibga olinmagan", - deydi Denber.

Ekspert nazarida, Putinga xayrixoh “Birlashgan Rossiya” partiyasi deputatlari hukmron parlament inson huquqlarini cheklovchi qator qonunlar qabul qildi. Xususan, deydi Reychel Denber, namoyishlar soni cheklandi, xoinlikning ta’rifi kengaytirildi, internet senzuraga uchrab, nodavlat tashkilotlar faoliyati ustidan nazorat kuchaytirildi.

Kreml, shuningdek, fuqarolik jamiyatlariga grantlar ajratib kelgan AQSh Xalqaro taraqqiyot agentligini Rossiyadan haydadi. Saylovlarda ovozlarni mustaqil ravishda hisoblaydigan “Golos” guruhi va inson huquqlari muammolari bilan shug’ullanuvchi “Memorial” tashkilotlari agentlikning moliyaviy yordami hisobiga ishlar edi.

Qo’shma Shtatlarda esa o’z navbatida Kongress Magnitskiy qonunini qabul qildi. 2009-yilda Rossiya qamog’ida vafot etgan huquqshunos nomiga qo’yilgan hujjat inson huquqlarini buzganlikda gumon qilingan rossiyalik mansabdor shaxslarning Amerikadagi moliyaviy faoliyatini cheklab, ularning bu mamlakatga kirishini man etishni ko’zda tutadi.

AQSh nazarida, Magnitskiy soliq tovlamachiligiga guvoh bo’lib, uni fosh etmoqchi bo’lgani uchun qamoqda qiynoqqa solingan. Ammo Rossiya adliyasi Magnitskiyni jinoyatga sherik deb hisoblaydi.

Kolumbiya universiteti professori Robert Legvoldning aytishicha, Moskva qarshi chora ko’rishga majbur bo’ldi.

Kreml nazarida, Qo’shma Shtatlar Rossiya fuqarolarini sudsiz aybdor topib, Rossiya ichki ishlariga aralashmoqda. Bunga javoban, deydi Legvold, parlament ko’pchilik ovoz bilan qonun qabul qilib, amerikaliklarga Rossiyadan bola boqib olishni taqiqlab qo’ydi.

Shundan so’ng Kreml AQSh bilan narkotiklar savdosi va jinoyatchilikka qarshi 10 yillik hamkorlikka chek qo’ydi. Qo’shma Shtatlar esa fuqarolik jamiyati masalalari bo’yicha ish yurituvchi qo’shma ishchi guruhdan chiqdi.

Legvold kabi ayrim tahlilchilar nazarida, Putinning fuqarolik jamiyatiga changal solishi ikki davlat munosabatlariga salbiy ta’sir ko’rsatmoqda.

"Sanab o’tilgan hech bir choralarning, ya’ni yadro qurollari tarqalishiga yo’l qo’ymaslik, Eron yadro dasturi, arab bahori, afg’on urushining asosiy mavzularga zarracha ahamiyati yo’q", - deydi olim.

Bunday sharoitda, deydi Legvold, ikki tomonlama munosabatlar rivojini bashorat qilish qiyin.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Ukraina inqirozi va jahon iqtisodiyotii
X
20.04.2014
Ukrainada ziddiyatlar kuchaymoqda. Shunga qaramay, xalqaro hamjamiyat tomonidan va’da qilinayotgan yordam miqdori ham oshmoqda. Ayni paytda Rossiya va Ukraina o’rtasidagi ixtilofdan har ikki mamlakat iqtisodiyoti ham zarar ko’rmoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI