Seshanba, 02-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 09:15

Xalqaro

Jahon Uyg'urlari Kengashi: Obama Xitoyga nisbatan yumshoq siyosat yuritmoqda

Jahon Uyg'urlari Kengashi bosh kotibi To'lqin Isa
Jahon Uyg'urlari Kengashi bosh kotibi To'lqin Isa

Multimedia

Audio
Javdat Sayhon
Xitoy matbuoti xabarlariga ko’ra, Shinjon-Uyg’ur muxtoriyatining Xo’tan shahrida shu yil iyun oyida  yo’lovchi samolyotini garovga olganlik va terror foaliyatiga qo’shilganlik aybi bilan uch uyg’urga o’lim jazosi berilgan. Yana bir uyg’ur esa umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan. Xalqaro huquq tashkilotlari va uyg’ur faollarining da’vo qilishicha, bu voqealarga aloqadorlikda ayblangan uyg’urlar qiynoqqa solingan va huquqiy himoyadan mahrum etilgan.

Markazi Germaniyada joylashgan Jahon Uyg’urlari Kengashi bosh kotibi To’lqin Isaga bog'lanib, uyg’urlar muammosining bugungi ahvoli va kelajakda kutilayotgan siyosiy o'zgarishlar haqida uning fikrlari bilan qiziqdik.

Sharqiy Turkiston milliy gerbiSharqiy Turkiston milliy gerbi
x
Sharqiy Turkiston milliy gerbi
Sharqiy Turkiston milliy gerbi
To’lqin Isaning aytishicha, Xitoy hukumati uyg’urlar noroziligi aks etgan har qanday ishni terrorizm bilan bog’lashga odatlangan.

“Sharqiy Turkistonda bir ish bo’lsa, uni siyosiylashtirish, jinoyatga aylantirish yoki terrorizmga bog’lash Xitoyning an’anasiga aylanib qolgan,- deydi u. – Hukumatning maqsadi uyg’urlarni qo’rqitish, tahlikaga solish”.
 
Xitoyda rahbariyat o’zgarish arafasida. Yangi hokimiyat mamlakatdagi uyg’urlar muammosini hal qilishda biror ijobiy o’zgarish qilishi kutilyaptimi?

To’lqin Isa Xitoy hukumatining ozchilik elatlarga nisbatan siyosatida biror o’zgarish bo’lishiga ishonmaydi.
 
“Yangi rahbariyatning kelayotganiga butun dunyo diqqatini qaratgan. Biz ham kuzatyapmiz. Lekin Xitoyda kommunizm mafkurasi yashab qolar ekan, mamlakatning markaziy hududlarida oid masalalarda o’zgarish ro’y bersa ham, Sharqiy Turkiston, Tibet kabi o’lkalarda yuritayotgan siyosatida biror yangilik, yumshash holatlari yuz berishiga ishonmayman. Politbyuroning yangi a’zolari orasida ko’pchiligi kommunist, islohot tarafdorlari ozchilikni tashkil etadi”, - deydi u.
 
Pekin va uyg’ur faollari o’rtasida muzokaralar olib borish, dialog o’rnatish imkoniyatlari bormi?

“Rahbarimiz Robiya Qodir Yevropa Parlamenti bilan xalqaro konferensiya o’tkazib, Xitoy rasmiylarini muloqotga da’vat etgan edi. Ammo Pekin bu takliflarga e’tibor ham bergani yo’q, - deydi To’lqin Iso. – Xitoy, masalan, Tibet vakillari bilan, Dalay Lama bilan uzoq yillardan beri muloqot qilib kelayotgan edi. Ammo bu dialog hozirgacha biror natija bermagan. Tibet yoshlari endi bunday muzokaralarga qarshi. Bu bizga hech qanday naf bermaydi, deyishyapti.  Xitoy muzokaralarni vaqtni cho’zish uchun, aldash uchun olib boradi, xolos”,- deydi To'lqin Isa.
 
Xitoy hukumatiga qarshi Germaniyada o'tkazilgan uyg'urlar namoyishiXitoy hukumatiga qarshi Germaniyada o'tkazilgan uyg'urlar namoyishi
x
Xitoy hukumatiga qarshi Germaniyada o'tkazilgan uyg'urlar namoyishi
Xitoy hukumatiga qarshi Germaniyada o'tkazilgan uyg'urlar namoyishi
Xitoy dunyoning eng yirik iqtisodiyotiga aylanish arafasida. Bu uning siyosiy nufuzi mustahkamlanishiga ham hissa qo’shadi. Dunyoning muhim iqtrisodiy va siyosiy masalalari bugun Xitoy ishtirokisiz va qo’llab-quvvatlovisiz amalga oshishi qiyin.

Shunday sharoitda AQSh yoki Yevropa Ittifoqi uyg’urlar huquqlarini himoya qilishda Pekinga o’z so’zini o’tkaza oladimi?
 
“Xoh Amerika bo’lsin, xoh Yevropa Ittifoqi bo’lsin, ular hozirgacha Xitoy bilan munosabatlarida iqtisodiy manfaatlarini birinchi o’ringa qo’yib kelishdi, - deydi uyg’ur faoli. - Albatta, diplomatik aloqalarda Tibet va Sharqiy Turkison, inson haq-huqulari masalalari ko’tariladi, lekin asosiy e’tibor, baribir, iqtisodiy munosabatlarga beriladi. Bundan keyin ham bu yo’nalishda biror o’zgarish bo’lishi noaniq. AQSh yoki Yevropa Xitoyga Tibet va uy’gurlar masalasida o’z qarashini jiddiy tarzda qo’ya olishi yoki o’tkazishi haqida oldindan bir gap aytish qiyin”,- deydi To'lqin Isa.
 
Jahon Uyg'urlari Kengashi vakiliga ko’ra, AQSh prezidenti Barak Obama ham Xitoyga nisbatan yumshoq siyosat yuritmoqda.
 
“O’tgan to’rt yil davomida Obama hukumati Xitoyga nisbatan yumshoq pozitsiyada bo’ldi. Ammo oxirgi bir yilda e’tiborini bundan buyon Osiyo-Tinch okeani hududiga qaratishi haqida aytyapti. Demak, keyingi to’rt yilda yaxshiroq, aqlliroq siyosat yuritadi, degan umiddaman”, - deydi To'lqin Isa.

Xitoy va uyg'urlar, Javdat Sayhon
Xitoy uyg'urlari muammosi, Javdat Sayhoni
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

 
Mazkur forum yopiq.
Izohlarni tartiblashtirish
Izohlar
     
Fikr bildiruvchi: Ibrohim EL-Khoshimiy E-mail adresingiz: USA
15.12.2012 23:54
Bismillahir Rohmanir Rohiym! Xitoy, bu quldorlik davlati. U butun dunyoni egallashni maqsad qilgan. Dunyoda bo'layotgan iqtisodiy krizisni Xitoy kommunistlari keltirib chiqarishyapti.
Agar jim qarab turaversak Markaziy Osiyoni ham, Rossiya, Xitoyga berib yuboradi, bir vaqtlar Sharqiy Turkistonni berib yuborganday. Maslahatim - Markaziy Osiyo xalqlari Amerikadan Eronga nisbatan iqtisodiy sanksiyalarni bekor qilishni talab qilish kerak. Afg'oniston va Pokistonga ham yo'l ochish kerak, bo'lmasa qullikdan chiqolmaymiz. Markaziy Osiyo xalqlarining mustamlaka bo'lib qolishiga savdo-sotiq yo'llarining yopilib qolganligi sabab bo'lgan.

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat" va Amerika/ US-Terrorismi
X
01.09.2014 23:52
AQSh Mudofaa vaziri Chak Xeyglning aytishicha, avvaliga o'zini “Iroq va Shom islomiy davlati” deb atagan va endilikda qisqacha “Islomiy davlat” deya yuritilayotgan guruh boshqa terror tashkilotlariga qaraganda yaxshiroq qurollangan va harbiy jihatdan puxta.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi Bishkek, suratlarda

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek, Qirg'iziston poytaxti, o'tgan o'n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo'ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o'tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko'p o'zgarmagandek. Imoratlar, ko'chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko'rasiz atrofda. Qizig'i, globalizatsiya bobida ham orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg'izistonning metropolisi.
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Donetskda o'ziga xos parad

Ukraina mustaqillik bayramini nishonlar ekan, sharqda bo'lginchilar asirdagi askarlarni ko'chalardan namoyishkorona olib o'tishdi

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI