Yakshanba, 20-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 08:17

Markaziy Osiyo

Paxta dalalarida bolalar o'limiga oid yangi hisobot chiqdi

Paxta terish mavsumi, 2011-yil, Qashqadaryo
Paxta terish mavsumi, 2011-yil, Qashqadaryo
Matn hajmi - +
So'nggi besh yilda O’zbekistonda kamida yetti nafar bola paxta terish mavsumida fojeali halok bo'lgan. Majburiy mehnat kampaniyasi davrida ko’plab bolalar salomatligiga jiddiy ziyon yetgan, nogiron bo’lib qolganlar ham bor.

Markaziy Osiyoda inson huququlari tashkiloti O'zbekistondagi mavjud majburiy mehnat tizimining bolalar hayotida qanday asorat qoldirgani haqida hisobot tayyorlagan.


Paxta dalalaridagi majburiy mehnat qurboni bo'lgan bolalar fojeasi bir-biriga o'xshash. Aksariyat holatlarda jismonan va ruhan toliqqan bolalar paxta dalasida uxlab qolishgan. Dalada uxlab qolgan yosh bolalarni traktor bosib o’tib ketgan vaziyatlar ham bo’lgan.
 
Shuningdek, paxta dalasidan qaytayotib yo'lda avtohalokat qurboni bo’lgan bolalar ham bor. Paxta terimi bilan bog’liq turli vaziyatlarda salomatligiga putur yetgan, hatto mayib-majruh bo’lgan bolalar ham bo’p.
 
Fransiyada ro'yxatdan o'tgan Markaziy Osiyo inson huquqlari tashkiloti ma’lumotiga ko’ra, paxta kampaniyasida davrida yuz bergan fojealar yuzasidan ayrim surishtiruvlar o’tkazilgan, biroq aybdorlar deyarli jazosiz qolgan.
 
“Shu paytgacha majburiy bolalar mehnati haqida gapirib kelindi, lekin paxta kampaniyasining asoratlari, bolalar o'limi, nogiron bo’lishi, salomatligini yo'qotishi e'tibordan chetda qoldi. Bu jarayonni o'rganib kattalarning  bolalar taqdiriga befarqligidan tushkunlikka tushasan. Bu o'zbek jamoatchiligiga xos bo'lmagan holat”, - deydi Markaziy Osiyo Inson huquqlari tashkiloti rahbari Nadejda Atayeva.
 
Tashkilot rahbarining aytishicha, yig'ilgan hujjatlar so'nggi besh yilda paxta mavsumida kuzatilgan fojealarning kichik bir qismidir. O'zbekiston sharoitida imkoniyatlar cheklangan, tekshiruv o'tkazuvchi mustaqil kuzatuvchilar doimiy tahdid ostida. Bolalarning ota-onalari qo'rqitilgan. Ulardan bo’lib o’tgan ishlarni hech kimga aytmaslik haqida tilxat yozdirib olingan.
 
“O'lgan bolalarning qarindoshlaridan tilxat yozdirib olingan, bunga davlat siri sifatida qaralmoqda. Biz o'zimizga ma'lum 30 dan oshiq holatning 7 tasini ochiqlashga qaror qildik, chunki ular yuzasidan aniq dalillar bor. Bosimlar kuchli, bolasini yo'qotgan onalar sukut saqlashga mahkum qilingan. Bola paxta terimi paytida o'layapti, hukumat javobgarlarni jazolash bilan emas, mazlumlarga tahdid qilish bilan ovora”, - deydi Atayeva.
 
Tahdidlar borligi bois, qurbonlar ro'yxatini ochiq e’lon qilish masalasini uzoq o’yladik, deydi u. Huquq faoli bolalarning qarindosh-urug'lari bosim va tazyiq ostida qolishi mumkinligidan xavotir olganini aytadi.
 
“Biroq buni jamoatchilikdan yashirish muammoni yanada og'irlashtiradi, - deydi u. - Biz faktlarni, ism shariflarni ochiqlab, aybdorlar jazolanishini talab etmas ekanmiz, paxta dalasida bolalarning fojeali o'lim topishi davom etaveradi”.
 
Markaziy Osiyo inson huquqlari tashkiloti paxta dalalarida sodir bo’layotgan bolalar o'limi va nogironligi holatlariga xalqaro jamoatchilik, xususan, BMT diqqatini tortishga urinmoqda.  
 
“BMT maxsus ma‘ruzachisiga xabar tayyorlayapmiz, BMT O'zbekiston hukumatiga so'rovnoma yo'llab, surishtiruv ochilishini tezlashtiradi degan umiddamiz”, - deydi tashkilot rahbari.
 
O'zbekiston qishloq xo'jaligining asosiy ekini bo'lgan  paxtani terib olishda har yili maktab o'quvchilari ommaviy safarbar etiladi. O'tgan yilgi mavsumda bu amaliyotning biroz cheklangani, maktab o'quvchilari o'rniga, kollej va litsey talabalari, oliy o’quv yurtlari va davlat korxonlari xodimlari jalb qilingani kuzatildi. Bu xalqaro jamoatchilik ko’rsatib kelayotgan bosim natijasi ekani aytilmoqda.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
AQShda farzand boqib olgan o'zbekistonlik ona bilan suhbat- Boston, Massachussetts shtatii
X
19.04.2014
Boston va uning atrofida o'zbeklar boshqa katta shaharlarga qaraganda unchalik ko'p emas. Dunyoning bu qismlariga asosan talabalar kelib ketadi. Lekin bugun o'zbekistonlik oilalar yetib bormagan joy yo'q.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI