Juma, 29-avgust, 2014 Toshkent vaqti: 16:59

Ta’lim-tarbiya

O'zbekiston 1-sinfdan ingliz tili ta'limini boshlashga tayyormi?

O’zbekiston prezidentining 10-dekabr kuni qabul qilingan qaroriga binoan, 2013-o’quv yilidan boshlab maktablarda ingliz tilini o’rgatish 1-sinfdan boshlanadi. Mamlakat ta’lim tizimidagi bu o’zgarishga maktablar tayyormi? Bu yangilik xorijiy til o’qituvchilari va oddiy aholi uchun qanday ahamiyatga ega?

“Chet tillarni o'rganish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi qarorga ko’ra, keyingi o'quv yilidan oliy o’quv yurtlaridagi ayrim maxsus kurslar ham to’liq chet tilida o’qitilishi ko’zda tutilgan.
 
Qarorda o’quvchilarni chet tillari bo’yicha yangi darsliklar bilan ta’minlash, kerakli o’quv qo’llanmalari va dasturlar yaratish masalalariga ham e’tibor qaratilgan. Buning uchun O'zbekiston Moliya vazirligi huzuridagi maqsadli kitob jamg'armasining aylanma mablag'laridan foydalaniadi.
 
Chet tili o’qituvchilari uchun maoshlarni oshirish, matbuot va televideniyeda xorijiy tillarni o’rganishga bag’ishlangan maxsus darslar tashkil etish, audio va video filmlarni efirga uzatish hujjatda sanab o’tilgan chora-tadbirlardan. Yetarli darajada chet tili o’qituvchilariga ega bo’lmagan olis qishloq hududlari uchun mahalliy hokimiyat vakillari tavsiya qilgan nomzodlarni universitetlarga imtiyozli ravishda qabul qilish ham qarorda qayd etilgan. Bunday mutaxassislar o’qishni bitirgandan so’ng kamida besh yil o’zlari yashaydigan hududdagi maktablarda ishlab berishi lozim.
 
Qaror boshida, “asosan, ingliz tilini o’rganish” degan alohida jumla ishlatilganini hisobga olsak, gap, asosan, ingliz tilini o’qitish haqida ketayotganini anglash qiyin emas. Mamlakat ta’lim tizimi yangi o’zgarishlarni joriy qilishga tayyormi? Chet tili muallimlarining qarorga munosabati qanday?
 
O’zbekiston ingliz tili o’qituvchilari assotsiatsiyasi a’zosi, Navoiy pedagogika instituti o’qituvchisi Sanobar Xo’janazarova uchun ingliz tili darslarini 1-sinfdan boshlash tabiiy jarayon. Aholi orasida bolalarni ingliz tili darslariga erta berish urf bo’lyapti, shuning uchun mashg’ulotlarni 1-sinfdan emas, balki bog’cha yoshidan boshlash kerak, deydi u.
 
“Hozir bolajonlarimizning ham, yoshlarning ham til o’rganishga qiziqishi kundan kunga oshib boryapti, - deydi ingliz tili o’qituvchisi. – Bog’chadan boshlab, to’rt yoshdan, uch yoshdan boshlab, bolada til o’rganishga qiziqish uyg’onadi. Bog’cha yoshidagi bolalar uchun, agar o’zbek guruhi bo’lsa rus va ingliz tillarida, rus guruhi bo’lsa, o’zbek va ingliz tillarida mashg’ulotlar o’tkazib borilsa, bolalar olti yoshga yetganda, 1-sinfga borganda, o’sha darslar uchun tayyor bo’ladi. Buni o’z farzandlarim misolidan bilaman”.
 
O’zbekistonda ingliz tilini o’qitish metodikasi va dasturlarini ishlab chiqishda va qo’llanmalar yaratishda AQSh, Angliyadan mutaxassislar Ta’lim vazirligiga yaqindan ko’mak beradi. Masalan, AQSh Markaziy Osiyo davlatlari uchun “Hududiy ingliz tili markazi” (Regional English Language Office) tashkil etgan. Idora regiondagi ingliz tili o’qituvchilari malakasini oshirish uchun muntazam ravishda turli treyning va seminarlar tashkil etadi. Shuningdek, Angliyaning Toshkentda joylashgan “Britaniya Kengashi” idorasi ham talabalar va muallimlar uchun maxsus dasturlar ishlab chiqqan. Yangi qaror ijrosini ta’minlashda bu tashkilotlar bizga yordam beryapti, deydi Sanobar Xo’janazarova.
 
“Yaqinda biz “British Council” o’tkazgan konferensiyada bo’lib qaytdik. O’sha yerda bog’cha, maktab, kollej, litsey va universitetlarni bir-biri bilan uzviy bog’liq tizimga o’tkazish haqida gap ketdi. O’quv qurollari, metodika va pedagogikani shunga moslash haqida ko’rsatmalar berildi”, - deydi o’qituvchi.
 
Sanobar Xo’janazarovaning aytishicha, qarorning samarali ijrosi uchun davlat tomonidan umumiy dastur va darsliklarning yaratilishi kifoya emas. Har bir o’qituvchi o’z ustida ishlab, berilgan dastur asosida o’z o’quv qurollarini yaratishi kerak.
 
“O’qituvchi faqat darslik bilangina cheklanib qolmasligi kerak. Dastur bo’yicha o’z o’quv qurollarini yaratishi kerak. Masalan, men guruhimning darajasiga qarab, bolaga nima kerak, unga nima bera olaman, shunga qarab, kerakli narsani televizordan bo’lsa ham, radiodan bo’lsa ham, jurnaldan yoki oddiy gazetadan bo’lsa ham, topib bolaga yetkazishni xohlayman. O’qituvchi bo’lib yetishadigan talabalar ham shu narsani o’rganib, kelajakda o’qitishga tayyor bo’lib boradi. Chunki biz pedagog tayyorlaymiz ”, - deydi muallim.
 
Hozir chet tili muallimlarini tayyorlashga ixtisoslashgan barcha pedagogika oliygohlarida yangi qaror ijrosi yuzasidan maxsus tajriba guruhlari ochilgan.
 
“Tillar institutlaridagi tajriba-sinov guruhlaridan hozir 4-kurslar bitirib chiqyapti. Ular o’sha yangi dastur bo’yicha bitirib chiqyapti. Mana shu talabalar hamma narsaga tayyor. Chunki ular sinov guruhlarida o’qish, yozish, eshitish va grammatikani elementar narsalardan boshlab o’rganishdi. Ularning metodikasi ham yangi dasturga mos. Tajriba guruhlariga dars beradigan o’qituvchilar ham alohida “British Council” treyninglariga borib o’qib kelyapti”, - deydi u.
 
Hozir maktablarda dars berayotgan o’qituvchilarning malakasi qay darajada? Ular yangi dastur bo’yicha 1-sinf o’quvchilariga dars berish uchun tayyormi?

“Malaka oshirish institutlarimiz bor, - deydi muallima. - Hozir maktab, kollej, litsey va universitet o’qituvchilariga bir xil talab qo’yilyapti. Ya’ni maktab o’qituvchisi bog’cha bolasiga ham, universitet talabasiga ham dars bera olishi kerak. Chunki til o’rgatish bir xil bo’lishi kerak, degan ko’rsatma bor”.
 
Keyingi yildan boshlab nafaqat o’qituvchlar malakasi, balki ular sonining kamligi ham muammoga aylanishi mumkin. Chunki respublika bo’yicha barcha maktablarda chet tilini 1-sinfdan boshlab o’qitish uchun o’qituvchilar yetarli emas. Qarorda buning chorasi tilga olingan. Ammo oliy ma’lumotli chet tili o’qituvchilarini tarbiyalash 1-2 yilda bitadigan ish emas.

O'zbekistonda ingliz tili, Behzod Muhammadiy
O'zbekistonda ingliz tili, Behzod Muhammadiyi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Amerika tarixidan hikoyalar - US Civil War, Colored Troopsi
X
29.08.2014 11:39
1861-1865-yillarda AQSh fuqarolar urushida Shimoliy shtatlar quldorlik tizimini saqlab qolmoqchi bo’lgan Janub bilan olishgan. Ba’zilar urushda qora tanlilar ham qatnashganini bilmaydi. 1862-yilda ozod etilgan qullarga armiya safiga qo’shilishga ruxsat berilgan.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Madagaskar
  • Argentina
  • Ekvador
  • Nevada shtati, AQSh
  • Angliya
  • Kashmir va Jammu shtati, Hindiston
  • Kuala Lumpur, Malayziya
  • Pokiston
  • Pokiston
  • Venetsiya, Italiya
  • Jarrohlik orqali yuzini qayta tiklanayotgan xitoylik
  • Guangdong viloyati, Xitoy
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Donetskda o'ziga xos parad

Ukraina mustaqillik bayramini nishonlar ekan, sharqda bo'lginchilar asirdagi askarlarni ko'chalardan namoyishkorona olib o'tishdi
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil va XAMAS o'rtasida yana otishma boshlandi

Qohiradagi muzokaralar muvaffaqiyatsiz yakunlangach, vaqtinchalik sulh tugashi bilan Isroil va XAMAS o'rtasida yana otishma boshlanib ketdi.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI