Chorshanba, 01-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 21:16

Huquq va qonun

Nadejda Atayeva: "Siyosiy mahbuslarga amnistiya qo'llanmaydi"

(o'ngda) Nadejda Atayeva, Parijda asoslangan Markaziy Osiyo Inson huquqlari uyushmasi rahbari
(o'ngda) Nadejda Atayeva, Parijda asoslangan Markaziy Osiyo Inson huquqlari uyushmasi rahbari
O’zbekistonda Konstitutsiya kuni munosabati bilan e’lon qilingan an’anaviy amnistiya bir necha o’n ming mahbus hayotini yengillashtirishi tabiiy. Ayrimlari hatto ozodlikka ham chiqadi. Ammo inson huquqlari faollariga ko’ra, ular orasida siyosiy va diniy mahbuslarning bo’lishi amri mahol.

Markaziy Osiyo Inson huquqlari uyushmasi rahbari Nadejda Atayevaning aytishicha, amnistiya odatda mahbuslarning bunday toifasini chetlab o’tadi.

O’tgan yilgi raqamlarga murojaat etadigan bo’lsak, Konstitutsiya kuni munosabati bilan 45 mingdan ziyod odam amnistiya qilingan. Aksariyatining qamoq muddati qisqargan, ikki mingi ozod etilgan.


Mahbuslar, odatda, Konstitutsiya kuni va Mustaqillik bayramlarini orziqib, umid bilan kutadi. Ammo siyosiy va diniy mahbuslar marhamatni amnistiyadan emas, xorijiy davlatlar va ularning yuqori lavozimli rasmiylaridan kutadi.

Masalan, taniqli huquq himoyachisi Mo’tabar Tojiboyeva, dissident-shoir Yusuf Juma yoki tadbirkor va muxolifat yetakchisi Sanjar Umarovning ozod etilishlarida Qo’shma Shtatlarning bevosita hissasi bor. Amerika rasmiylarining aralashuvisiz bu insonlar ozodlikka chiqmagan bo’lardi.

Yevropa Ittifoqining Tashqi siyosat va xavfsizlik masalalari bo’yicha oliy vakili Ketron Eshton O’zbekistonga otlanganida inson huquqlari faollari undan respublika rahbariyati bilan uchrashuvlari chog’ida inson huquqlari ahvolini ko’tarishni so’ragan.

Nadejda Atayevaning aytishicha, Eshton faollar uchun quloqlarini yopmadi, biroq natijani tez kutish kerak emas.

"Yuqori darajadagi bunday uchrashuvlar samarasini sezish uchun 2-3 oy vaqt kerak odatda. Eshton O’zbekiston safariga puxta tayyorlangan, siyosiy mahbuslarga oid vaziyatdan xabardor bo’lgan. Huquq himoyachilarining unga yuborgan hisobotlarini inkor etmagan, deb o’ylayman. Albatta, ayrim mavzular O’zbekiston hukumatiga yoqmasligi mumkin, shuning uchun barcha masalalar bo’yicha ijobiy javob olinmasligi tabiiy hol", - deydi Atayeva.

Biroq shu bilan birga, faol nazarida, Eshton O’zbekiston hukumati bilan muloqot formatini o’zgartirishi lozim. Chunki hozirgi muloqot ko’proq do’stona davra suhbatini eslatadi va bu suhbatga huquq himoyachilari, fuqarolik jamiyati vakillari jalb qilinmagan, deydi Atayeva.

"Parijda asoslangan tashkilot rahbariga ko’ra, Yevropa Ittifoqi hukumat va fuqarolik jamiyati o’rtasidagi muloqotda vositachi rolini bajarishi lozim. Bunday dialog bo’lmas ekan, hukumat chiroyli rejalar ijrosiga hali-beri kirishmaydi", - deydi Atayeva.

Faolning aytishicha, O’zbekistonda hukumatga qarshi kayfiyatlar kuchaymoqda, diniy qarashlar radikallashmoqda. Bunga sabab, deydi u, sudlarning mustaqil faoliyat yurita olmasligi, adliya tizimidagi adolatsizliklar.

Faol nazarida Milliy xavfsizlik xizmati jamiyatning har bir jabhasini, ma’lumot oqimini nazoratga olgan. Yevropa Ittifoqi bilan muloqotga besh yil to’libdiki, rejalar haqidagi gaplarni kamaytirib, yutuqlar, natijadan gapirish vaqti keldi, deydi Atayeva.

Uning aytishicha, ayni damda fuqarolik jamiyatining 31 faoli panjara ortida. Rejim siyosiy va diniy mahbuslarni qamoqda uzoqroq ushlab turishga harakat qiladi, jazo muddati yakunlanayotganida esa turli bahona va soxta ayblovlar bilan ularga qo’shimcha qamoq muddati belgilanadi, deydi u.

Masalan, 1994-yilda panjara ortiga tashlangan siyosiy mahbus Murod Jo’rayev. Uning to’rtinchi qamoq muddati 13-noyabrda nihoyasiga yetdi, ammo unga yangi jazo belgilanib, Jo’rayev qamoqxonada qoldirildi.

Markaziy Osiyo Inson huquqlari uyushmasi rahbari Nadejda Atayeva nazarida sobiq “Erk” gazetasi muharriri, muxolifat yetakchilaridan biri Muhammad Solihning ukasi Muhammad Bekjon yoki yozuvchi Mamadali Mahmudov kabilar hech qachon qamoqdan chiqmaydi.

"Siyosiy mahbuslarga turmada munosabat ashaddiy jinoyatchilarga qaraganda ancha yomon. Ularning sog’lig’i keskin yomonlashgan, tibbiy yordam ko’rsatilmaydi. Advokatlari jinoiy ishlari bilan tanish emas yoki kamdan-kam hollarda bunday imkoniyatga ega. Bu kabilar mahbuslar “amnistiyaga tushaman” deb umid qilmasa ham bo’ladi", - deydi huquq faoli.

Atayevaning aytishicha, mamlakatda inson huquqlari ahvolini o’rganish uchun yaratilgan davlat tizimlari ishlamaydi.

"Aksincha, ayrim hollarda ichki ishlar organlari xodimlari ustidan tushgan shikoyatlarni ko’rib chiqib, taftish qilish o’rniga, Ombudsmen idorasi va Inson huquqlari bo’yicha milliy markaz shikoyatlarni huquq-tartibot organlariga yuborib, da’vochilarni xavfga solmoqda", - deydi Atayeva.

Huquq himoyachisining aytishicha, mamlakatda Konstitutsiya bo’lgani bilan fuqarolarning konstitutsion huquqlari himoyalanmagan.

"Milliy xavfsizlik xizmati, Militsiya haqidagi qonunlarning yo’qligi, bu idoralar faoliyatining aniq belgilanmagani uchun ular o’zini qonundan yuqori deb biladi", - deydi Nadejda Atayeva.
Mazkur forum yopiq.
Izohlarni tartiblashtirish
Izohlar
     
Fikr bildiruvchi: Dilorom E-mail adresingiz: Washington
12.12.2012 08:31
Milliy xavfsizlik xizmati to'g'risida nizom bor, mana bu yerda o'qish mumkin: http://www.lex.uz/Pages/GetAct.aspx?lact_id=1027996&search_text=%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%B9%20%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%84%D1%81%D0%B8%D0%B7%D0%BB%D0%B8%D0%BA%20%D1%85%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8

Javob

Fikr bildiruvchi: Vatanparvar
12.12.2012 18:14
Дилором, шу низомга амал қиласизларми? Ёки қоғозда холосми?

Javob

Fikr bildiruvchi: Dilorom E-mail adresingiz: Washington
12.12.2012 22:47
Maqolaning eng so'nggi xat boshisida Atayeva MXX va militsiya to'g'risida qonunlar yo'q, degan ekan. Men shunga aniqlik kiritdim: MXX to'g'risida nizom bor. To'g'ri, militsiya to'g'risida qonun yo'q. Qog'ozdagi qonunga amal qilishadimi yo'qmi bilmayman, Atayevaning gaplariga qaraganda amal qilmas ekan.

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Zilzila va energetika sanoati - Oklahoma Earthquakesi
X
01.10.2014 09:37
Oklaxoma AQShda eng ko’p zilzila ro’y beradigan shtatga aylangan. Yaqingacha bunday emas edi. Masalan, 2009-yildan oldin Oklaxomada yiliga ko’pi bilan ikki marta silkinish kuzatilar edi, hozir esa 200 marta. Izlanishlar shuni ko’rsatmoqdaki, bunga energetika sanoati sababchi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Ashraf G'ani( markazda) prezidentlikni qabul qilib olish marosimiga kelmoqda, 29-sentabr, 2014-yil.

  • Prezident Ashraf G'ani Kobuldagi Amani maktabiga tashrif buyurdi, 30-sentabr, 2014-yil.

  • Prezident Ashraf G'ani Kobuldagi Amani maktabiga tashrif buyurdi, 30-sentabr, 2014-yil.

  • Prezident Ashraf G'ani Kobuldagi Amani maktabiga tashrif buyurdi, 30-sentabr, 2014-yil.

  • Abdulla Abdulla bosh vazirlik lavozimini qabul qilib olish uchun tantanali marosimga tashrif buyurmoqda, 29-sentabr, 2014-yil.

  • Sobiq prezident Hamid Karzay o'z lavozimini Ashraf G'aniga topshirish uchun tantanali marosimga tashrif buyurmoqda, 29-sentabr, 2014-yil.

  • Ashraf G'ani (chapda) prezident sifatida qasamyod keltirmoqda, 29-sentabr, 2014-yil.

  • Prezident sifatida qasamyod keltirgan Ashraf G'ani Afg'oniston Oliy sudi raisi Abdul Salom Azimiy bilan qo'l berib ko'rishmoqda, 29-sentabr, 2014-yil.

Fotogalereya

Fotogalereya Ashraf G'ani - Afg'onistonning yangi prezidenti

Uzoq davom etgan saylov mashmashasidan so'ng Ashraf G'ani Afg'onistonning yangi prezidenti deb e'lon qilindi. Saylovda unga qarshi kurash olib borgan Abdulla Abdulla, o'zaro siyosiy kelishuvdan so'ng, yangi hukumatning bosh vaziri etib tayinlandi. Yangi hukumat ishga tushishi bilan Hamid Karzay davrida AQSh bilan tuzilgan xavfsizlik bitimini imzoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda norozilik namoyishlari

Gonkong politsiyasi ko'zdan yosh oqizuvchi gaz qo'llab, namoyishchilarni tarqatishga urinishiga qaramay, aholi ko'chalarni tark etmayapti. Ular Pekinning siyosiy islohotni cheklashga qaratilgan choralaridan norozi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebola epidemiyasi suratlarda

Ebola epidemiyasi kengayishda davom etmoqda. BMT Bosh Assambleyasi yig'inida ham shu mavzuga alohida e'tibor qaratildi.
Fotogalereya

Fotogalereya Varshava, Polsha: O'zbekistonda inson huquqlari va siyosiy mahbuslar

Nyu-Yorkda asoslangan xalqaro tashkilot, inson huquqlari bo'yicha "Human Rights Watch" (HRW) o'zining 121 betlik yangi hisobotida tahlil qilishicha, O’zbekiston inson huquqlari keng ko’lamda poymol etiladigan davlat; so'z va fikr erkinligi faqat qog'ozda; bu huquqlarni amalda qo'llash - qamoq va qiynoq tomon yo'l. Tahlilnoma Varshavada e'lon qilindi. Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti u yerda inson huquqlari bo'yicha yillik majlisini o'tkazmoqda. Unda O'zbekistonning taniqli huquq himoyachilari Vasila Inoyatova va Mo'tabar Tojiboyeva singari faollar so'zga chiqqan va qamoqxonalardagi vaziyat haqida tanqidiy hisobotlar bergan. Konferensiya doirasida siyosiy mahbuslarning ozod etilishiga chaqiruvchi namoyishlar ham o'tmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Minglab odamlar iqlim himoyasiga otlandi

Yakshanba kuni minglab odamlar namoyishga chiqib, siyosat ahlini iqlimdagi salbiy o'zgarishlarga qarshi dadilroq harakat qilishga chaqirdi.
Fotogalereya

Fotogalereya O'n minglab suriyaliklar Turkiyaga qochayapti

Suriyada "Islomiy davlat" jangari guruhining hamlasi ketidan o'n minglab kurdlar Turkiyaga qochayapti. Anqara qochqinlarni kiritish uchun 19-sentabrda Suriya bilan chegarani ochgan. Hozirning o'zida Turkiyada Suriyadagi urushdan bosh olib ketgan yuz minglab suriyalik jon saqlamoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Jalol-Obod, Arslonbob va O'zgan

Jalol-Obod viloyati bo'ylab sayohat... Shahardan Suzoq qishlog'i tomon boramiz. So'ngra Arslonbob to'glariga chiqamiz va sharsharalar tagida dam olamiz. Qishloqlarni kezamiz. Jamoatchilik bilan muloqotda bo'lamiz. Bozorlar, ko'chalar va hayot. Qirg'iziston janubida shu yilning avgustida olingan suratlarni tomosha qiling. Tafsilotlar mana bu blogda: http://blogs.voanews.com/uzbek/yoshlariston/2014/09/20/jalol-obod-arslonbob-va-ozgandagi-bebaho-lahzalar/
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat"ga qarshi kurash

Iroq va Suriyadagi "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi xalqaro koalitsiya tuzish jarayoni davom etmoqda. Ko'plab davlatlar o'q-dori va qurollar yetkazish, shuningdek, Iroq va kurd askarlarini harbiy tayyorgarlikdan o'tkazish ishlarida yordam berishga va'da berdi.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI