Juma, 31-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 13:20

Markaziy Osiyo

Tahlilchilar: Karimovning o'ziga ishonchi baland

2012 yil-O’zbekiston tashqi siyosatida turli burilishlar bilan kuzatilsa-da, ichki siyosat nihoyatda sust.

Prezident Islom Karimov asosiy tahdid sifatida Afg’oniston masalasini ta’kidlashda davom etdi, biroq ekstremizmga yetaklayotgan tazyiqlar, qiynoqlar, inson huquqlari bilan bog’liq vaziyat o’zgarmadi.


Joriy yil O’zbekiston ichki siyosatida turg’unlikdan farqli, tashqi siyosat uchun voqealarga boy bo’ldi. Ko’pchilik yilning  asosiy voqeasi sifatida Toshkent-Moskva aloqalaridagi burilishni ko’radi.

“Muhim voqea - O’zbekistonning Kollektiv Xavfsizlik Shartnomasidan chiqishi bo’ldi. Bu qaror ham O’zbekiston tashqi siyosati uchun, ham mintaqadagi xavfsizlik uchun ahamiyatli”, - deydi siyosatshunos Farhod Tolipov.

Rossiyalik ekspert Aleksey Malashenko nazarida 2012-yil Toshkent siyosatida biror muhim iz qoldirmagan.

“Toshkent va Moskva o’rtasida uzoq yillardan buyon davom etayotgan, Kollektiv Xavfsizlik Shartnomasi Tashkiloti bilan bog’liq doimiy mojaroni inobatga olmaganda biror burilish kuzatilmadi. Aynan, shunday  favqulodda voqealarning yo’qligi mavjud rejimning barqaror qolayotganidan darak beradi. Karimovning o’ziga ishonchi kuchli”, - degan fikrda Malashenko.

Joriy yil mintaqadagi munosabatlar uchun ham keskin davr bo’ldi. Karimov Ostonaga tashrifi chog’ida suv masalasida tortishuv urushga sabab bo’lishi mumkin, dedi.
 
Tojikiston va Qirg’izistonga qaratilgan bu bayonot turlicha talqin qilindi. Ayrim ekspertlar haqiqatan ziddiyat urushgacha borishi ehtimoldan xoli emas, deydi. Qirg’iziston deputatlari Karimovning bayonotini muhokama qilib ham ko’rishdi.
 
Bugun real vaziyat shuki, Bishkek Toshkent e’tirozlariga qaramasdan “Qambarota” GESi qurilishi yuzasidan Moskva bilan shartnoma imzoladi. Rossiya Qirg’iziston va Tojikistondagi harbiy bazalari muddatini uzaytirdi, bu davlatlarga jiddiy ko’mak va’da qildi.
 
“Shunday muhitda Rossiya O’zbekiston Kollektiv Xavfsizlik Shartnomasi Tashkilotidan chiqishiga javoban Qirg’zistondagi gidro-inshootlarga samoya ajrata boshladi. Mintaqada o’z harbiy ishtirokini kuchaytirdi, harbiy bazalarini ko’paytirish bo’yicha shartnomalar imzolayapti”, - deydi Tolipov.
 
O’zbekiston mintaqada ittifoqchilar yig’ishga urindi. Karimov Qozog’iston va Turkmaniston bilan aloqalarini yaxshilay boshladi. Toshkent Kremlning tashabbuslariga pand berar ekan, Moskva-Toshkent munosabatlari ancha taranglashdi.
 
2012-yil O’zbekiston Oliy Majlisi Karimov taqdim qilgan tashqi siyosat konsepsiyasini ma’qulladi. Prezident bu qonunni o’ta muhim baholaydi. Tahlilchilar hujjat Moskvani tinchlantirish uchun qabul qilinganiga, biroq AQSh va O’zbekiston o’rtasidagi harbiy hamkorlik, jumladan, turli markazlar tashkil etish rejasiga to’siq bo’lmasligiga ahamiyat qaratishadi.
 
O’tayotgan yil AQSh va O’zbekiston aloqalari uchun silliq kechgani ta’kidlanadi. O’rtada harbiy-siyosiy muzokarlar muntazam kechib, munosabatlarda ishonch qaror topa boshlagan. Afg’onistondan qo’shinlarini olib chiqishga hozirlik ko’rayotgan Amerika uchun O’zbekiston ahamiyati oshgan.
 
Malashenkoning aytishicha, AQSh rasmiy Toshkentning avtoritar boshqaruv uslubi o’zgarmasligiga ko’nikkan. O’z manfaatlaridan kelib chiqqan holda  pragmatik siyosat yuritishga o’tgan.
 
Ichki vaziyat, fuqarolik jamiyati, inson huquqlari bilan bog’liq holat 2012-yil davomida ham o’zgarishsiz qolgan. Mamlakat repressiv davlatlar ro’yxatidan chiqqanicha yo’q.
 
Faollar tashabbusi doimo nazoratda, tazyiq va ta’qiblar bilan yakun topgan. 2012-yil ham bir necha huquq himoyachisiga qarshi jinoiy ish qo’zg’atilib, ma’muriy javobgarlikka tortilgan.
 
O’zbekiston inson huquqlari jamiyati faoli Gulshan Qorayevaga qarshi jinoiy ish amnistiya munosabati bilan to’xtatilgan. Qorayeva huquq-tartibot xodimlarini haqoratlashda aybdor topilgan edi.
 
“2012-yil shaxsan men uchun juda og’ir keldi, nafaqat o’zim, balki qarindoshlarim ham tazyiqlar ostida qolishdi. Nafaqat men, balki boshqa hamkasblarim ham shu ahvolda, ko’pchilik 15 sutkadan qamoq jazosi oldi. Bu qiyinchiliklarga qaramasdan odamlar hayotida biror o’zgarish qilarmiz deb harakat qilayapmiz. Hokimiyat odamlarni qiynayotgan muammolarga ko’proq e’tibor berishini istayapmiz”, - deydi faol.
 
2012-yil so’z erkinligi bo’yicha, mustaqil jurnalistlarga ta’qiblardan ham xoli bo’lmadi. Bu bosim natijasida mamlakatdan yana bir mustaqil jurnalist Yelena Bondar chiqib ketdi. O’zbekiston mustaqil matbuot taqiqlangan, internet imkoniyati to’silgan mamlakat sifatida qolmoqda.
 
O’lkani dunyoga keskin repressiv davlat sifatida tanitgan qiynoqlar o’tgan yilda barham topmadi. Toshkent viloyatidan Shavkatjon Nurmatov o’tgan noyabr oyida hibsxonada vafot etgani yaqinda oshkor bo’ldi. Huquq faollarining aytishicha, Nurmatov tergov davomida qo’llangan qiynoqlardan vafot etgan.
 
Moskvadagi hibsxonada O’zbekiston tomonidan noqonuniy diniy guruhga a’zolikda ayblanib qidiruvga berilgan Abdusamat Fazliddinov o’z joniga qasd qildi. “Memorial” tashkilotining bildirishicha, O’zbekiston maxsus xizmati tahdidiga uchragan Fazliddinov o’zini osgan.
 
Mamlakatga G’arb diplomatiyasi emas, jamoatchiligi diqqati oshgani kuzatiladi. Shvetsiya jamoat televideniyesida Gulnora Karimova kattagina moliyaviy qalloblikda gumon qilingan ko’rsatuv namoyish etildi. Natijada Shveytsariya banklarida saqlangan, O’zbekistonga tegishli millionlab dollar mablag’ muzlatildi.
 
Shvetsiya jamoat televideniyesida Gulnora Karimova kattagina moliyaviy qalloblikda gumon qilingan ko’rsatuv namoyish etildiShvetsiya jamoat televideniyesida Gulnora Karimova kattagina moliyaviy qalloblikda gumon qilingan ko’rsatuv namoyish etildi
x
Shvetsiya jamoat televideniyesida Gulnora Karimova kattagina moliyaviy qalloblikda gumon qilingan ko’rsatuv namoyish etildi
Shvetsiya jamoat televideniyesida Gulnora Karimova kattagina moliyaviy qalloblikda gumon qilingan ko’rsatuv namoyish etildi
“Katta bir firibgarlik, Karimov oilasi tomonidan qilingan o’g’irlik fosh bo’ladi deyish mumkin. Bu muzlatilgan mablag’ kimniki bo’lishidan qat’iy nazar, O’zbekiston xalqidan o’g’irlangani aniq. Prezident oilasidan bo’ladimi, boshqami, xalqning haqqiga ko’z olaytirmasligi kerak”, - deydi Shvetsiyada yashovchi o’zbek  jurnalisti Qudrat Bobojon.
 
Shvetsiyada jamoatchilik muhokama qilgan yana bir voqea - muxolifatdagi taniqli imom Obidxon qori Nazarov hayotiga suiqasd sodir etildi. Shved prokuraturasi buning ortida O’zbekiston maxsus xizmati turganini ta’kidladi. Og’ir jarohatlangan  Nazarovning salomatligi tiklanayotgani haqida xabarlar bor.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Quyosh energiyasi - Solar poweri
X
30.10.2014 22:03
Amerikada muqobil energiya manbalaridan foydalanishga o'tayotganlar ko'p. Xususiy kompaniyalardan tortib universitetlargacha, qolaversa oddiy fuqarolar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Qizil ko'knor ko'rgazmasi, London

  • Amerika saylovlar arafasida

  • Afina, Gretsiya... Harbiy mashqlar

  • Turkiya-Suriya chegarasi

  • Filippin

  • Jamna daryosi bo'yida, Hindiston

  • Fransiya

  • Kanzas shahri, Missuri

  • Los Angeles, Kaliforniya

Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI