Seshanba, 29-iyul, 2014 Toshkent vaqti: 15:41

Markaziy Osiyo

Qirg'izistonda o'zbeklar uchun joy bormi?

Antropolog Morgan Lyuning “Sulaymon taxtining ostida: O’zbeklarning O’shda jamiyat tiklanishiga doir umidlari” kitobi.
Antropolog Morgan Lyuning “Sulaymon taxtining ostida: O’zbeklarning O’shda jamiyat tiklanishiga doir umidlari” kitobi.

Multimedia

Audio
Ogayo davlat universiteti professori Morgan Lyu qirg’izistonlik o’zbeklar hayotiga bag’ishlangan yangi kitobi muhokamasiga ana shunday nom berdi. Kitob yaqinda Amerikada nashrdan chiqdi.

Yosh olimning kitobi “Sulaymon taxtining ostida: O’zbeklarning O’shda jamiyat tiklanishiga doir umidlari” deb nomlanadi. Muallif mahalliy o’zbeklarning 1993-yildan 2011-yilgacha bo’lgan davr mobaynidagi hayotini tahlil qilgan. Kitobda ularning siyosiy qarashlari, Qirg’iziston jamiyatidagi o’rni, islom dinining o’zbeklar hayotidagi roli va muammolarni bartaraf etishdagi ahamiyati, 2010-yil O’sh voqealari va o’zbeklar mavqeiga ta’siri ta’riflangan.

Morgan Lyuning aytishicha, qirg’izistonlik o’zbeklar ularga nisbatan “ozchilik” yoki “diaspora” degan iboralarning qo’llanilishiga qarshi. Chunki ular o’zini janubda ozchilik deb hisoblamaydi. “Diaspora” so’zi esa, asosan, kelgindilarga nisbatan ishlatiladi, o’zbeklar esa o’zini O’shda yerli aholi deb hisoblaydi, deydi olim.

Kitobda mustaqillikdan keyingi davr bir necha qismga bo’linadi va o’zbeklarning turli paytdagi orzu va intilishlari tahlil qilinadi.

"Mustaqillikning ilk yillarida o’zbeklarda O’sh Avtonomiyasiga intilish kuchli edi. Aynan shu hol keyinchalik qirg’izistonlik o’zbeklar boshiga balo bo’ldi", - deydi Morgan Lyu.

Qirg’izlar uchun qardosh xalqni ayblashda yaxshi bahona paydo bo’ldi. 2010-yil O’sh qirg’iniga yetaklagan asosiy sabab ham shu bo’ldi, garchi so’nggi yillarda o’zbeklar mustaqillik, avtonomiya yoki O’zbekistonga qo’shilish kabi g’oya va xayollarni ovoza qilmasada.

2000-yildan boshlab bu xayollarni ovoza qilishga sabab yo’qoldi, deydi kitob muallifi.

"Qirg’iziston “demokratiya oroli” nomini oldi, so’z va matbuot erkinligi kuchaydi, tadbirkorlik uchun sharoit O’zbekistonda mavjud bo’lmagan miqyosda yaratildi. Natijada qirg’izistonlik o’zbeklarning iqtisodiy ahvoli, turmushi yaxshilandi, ular Qirg’iziston fuqarosi ekanidan faxrlana boshladi", - deydi olim.

Ustiga-ustak, deydi professor Lyu, 2005-yilda Andijonda tinch aholining qirilishi qatliomdan qo’shni davlatga qochgan yuzlab andijonliklar hikoyasini o’rgangan qirg’izistonlik o’zbeklar tomonidan qoralandi.

Yosh olim nazarida O’zbekiston hukumatining xorijdagi o’zbeklar taqdiriga befarqligi ham o’shlik o’zbeklarga kelajagini Qirg’iziston davlatchiligiga bog’lashdan boshqa chora qoldirmadi.

Qirg'izistonda o'zbeklar uchun joy bormi? Odil Ruzaliev lavhasi
Qirg'izistonda o'zbeklar uchun joy bormi? Odil Ruzaliev lavhasii
|| 0:00:00
...
 
🔇
X


Biroq 2010-yil O’sh qirg’ini o’zbeklarni yana sarosimaga soldi. Prezident Qurmanbek Bakiyevning hokimiyatdan ketishini olqishlab, umidlarini yangi inqilob va yangi hukumat bilan bog’lagan o’zbeklar 20 yilda ikkinchi bor millatchilik to’lqiniga urildi. So’nggi ikki yildan beri tinmay davom etayotgan kamsitishlar, bosimlar, tazyiqlar o’zbeklarni kelajagini ortiq bu davlat bilan bog’lash fikridan qaytarmoqda.

Kundalik Eshittirish
Kundalik Eshittirishi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X


"2010-yil voqealari juda katta fojia bo’ldi. Ko’plab odamlar nobud bo’ldi, ikki xalq o’rtasida ishonch yo’qoldi. 1990-yil qirg’inidan so’ng vaziyat o’nglanishiga umid bor edi, ammo hozir bunday deb bo’lmaydi", - deydi olim.

Shunga qaramay Morgan Lyu nazarida jamiyatda sog’lom fikr yana hukm surishiga umid bor.
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara

  • Tandir sotaman
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Ko'chalarda ko'mir sotilmoqda
  • Ko'mir dardi
  • Guruch bozori
  • O'zgan guruchi
  • O'zgan guruchi
  • Sadaqa bering
  • Qadimiy maqbara
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Amerikada ro'za va iftorlar - Ramadan in Americai
X
28.07.2014 23:13
Ro'za va iftorlar Amerika madaniyatining bir qismiga aylangan. Amerika musulmonlari og'zini ochish paytida dasturxonga musulmon bo'lmagan yurtdoshlarini ham taklif qiladi. Tez-tez ko'zga tashlanadigan manzara - xayriya tadbirlari. Yo'qsillarga yordam tariqasida oziq-ovqat tarqatish.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Kobul
  • Keniyalik bolalar
  • Yaman
  • G'azo
  • Bag'dod
  • Indoneziya
  • Kosovo
  • Misr
  • Quddus
  • Fransiya
  • Keniya
Fotogalereya

Fotogalereya Hayit ayyomi

Fotogalereya

Fotogalereya Tayvanda samolyot qulashi oqibatida 48 kishi halok bo'ldi

"TransAsia" havo yo'llariga qarashli samolyot yomon ob-havo tufayli Tayvanda qulab tushgan. Samolyot bortidagi 48 kishi halok bo'lgan, 10 kishi yaralangan. Halokat yerida yana besh kishi jarohatlangani aytilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya BMT Xavfsizlik kengashi G'azoda otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqirdi

BMT Xavfsizlik kengashi Isroil va XAMASni o'zaro otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqiruvchi qaror qabul qildi. G'azoda ikki haftadan beri davom etayotgan havo hujumlarida 500 dan ziyod falastinlik halok bo'lgan, Isroil tomonidan esa bir necha askar o'lgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kunning suratlari - 20-iyul, 2014-yil

Kunning muhim voqealari va dunyoning turli burchaklaridagi manzara suratlarda.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbekistonlik ustalar Santa Fe xalqaro festivalida

Amerikaning Nyu-Meksiko shtatidagi Santa-Fe shahrida har yili o’tadigan usta hunarmandlar festivali (Santa Fe International Folk Art Market) nufuzli davra hisoblanadi. Unga taklif qilingan chevar, kashtado’z yoki sozandaning ijodi so’zsiz tan olinadi. Qaysi davlatda bo’lmasin ularning mahsuloti darrov qo’lma qo’l bo’lib ketadi. Bu yilgi yarmarkada O’zbekistondan 25 kishi qatnashdi - eng katta jamoalardan biri. 11-13-iyul kunlari o’tgan tadbirda ustalar bir-biri bilan tanishdi, tajriba almashdi, mahsulotini sotdi, yangi xaridor va hamkorlar topdi va vatanga daromad bilan qaytdi. Bu esa, deydi hunarmandlar, yangi imkoniyatlarga yo’l ochadi. Yangi ish o’rinlari, ta’lim dasturlari, mustaqil faoliyat, erkin nafas va yurt taraqqiyoti uchun hissa degani bu.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI