Seshanba, 21-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 08:44

Markaziy Osiyo

Qirg'izistonda o'zbeklar uchun joy bormi?

Antropolog Morgan Lyuning “Sulaymon taxtining ostida: O’zbeklarning O’shda jamiyat tiklanishiga doir umidlari” kitobi.
Antropolog Morgan Lyuning “Sulaymon taxtining ostida: O’zbeklarning O’shda jamiyat tiklanishiga doir umidlari” kitobi.

Multimedia

Audio
Ogayo davlat universiteti professori Morgan Lyu qirg’izistonlik o’zbeklar hayotiga bag’ishlangan yangi kitobi muhokamasiga ana shunday nom berdi. Kitob yaqinda Amerikada nashrdan chiqdi.

Yosh olimning kitobi “Sulaymon taxtining ostida: O’zbeklarning O’shda jamiyat tiklanishiga doir umidlari” deb nomlanadi. Muallif mahalliy o’zbeklarning 1993-yildan 2011-yilgacha bo’lgan davr mobaynidagi hayotini tahlil qilgan. Kitobda ularning siyosiy qarashlari, Qirg’iziston jamiyatidagi o’rni, islom dinining o’zbeklar hayotidagi roli va muammolarni bartaraf etishdagi ahamiyati, 2010-yil O’sh voqealari va o’zbeklar mavqeiga ta’siri ta’riflangan.

Morgan Lyuning aytishicha, qirg’izistonlik o’zbeklar ularga nisbatan “ozchilik” yoki “diaspora” degan iboralarning qo’llanilishiga qarshi. Chunki ular o’zini janubda ozchilik deb hisoblamaydi. “Diaspora” so’zi esa, asosan, kelgindilarga nisbatan ishlatiladi, o’zbeklar esa o’zini O’shda yerli aholi deb hisoblaydi, deydi olim.

Kitobda mustaqillikdan keyingi davr bir necha qismga bo’linadi va o’zbeklarning turli paytdagi orzu va intilishlari tahlil qilinadi.

"Mustaqillikning ilk yillarida o’zbeklarda O’sh Avtonomiyasiga intilish kuchli edi. Aynan shu hol keyinchalik qirg’izistonlik o’zbeklar boshiga balo bo’ldi", - deydi Morgan Lyu.

Qirg’izlar uchun qardosh xalqni ayblashda yaxshi bahona paydo bo’ldi. 2010-yil O’sh qirg’iniga yetaklagan asosiy sabab ham shu bo’ldi, garchi so’nggi yillarda o’zbeklar mustaqillik, avtonomiya yoki O’zbekistonga qo’shilish kabi g’oya va xayollarni ovoza qilmasada.

2000-yildan boshlab bu xayollarni ovoza qilishga sabab yo’qoldi, deydi kitob muallifi.

"Qirg’iziston “demokratiya oroli” nomini oldi, so’z va matbuot erkinligi kuchaydi, tadbirkorlik uchun sharoit O’zbekistonda mavjud bo’lmagan miqyosda yaratildi. Natijada qirg’izistonlik o’zbeklarning iqtisodiy ahvoli, turmushi yaxshilandi, ular Qirg’iziston fuqarosi ekanidan faxrlana boshladi", - deydi olim.

Ustiga-ustak, deydi professor Lyu, 2005-yilda Andijonda tinch aholining qirilishi qatliomdan qo’shni davlatga qochgan yuzlab andijonliklar hikoyasini o’rgangan qirg’izistonlik o’zbeklar tomonidan qoralandi.

Yosh olim nazarida O’zbekiston hukumatining xorijdagi o’zbeklar taqdiriga befarqligi ham o’shlik o’zbeklarga kelajagini Qirg’iziston davlatchiligiga bog’lashdan boshqa chora qoldirmadi.

Qirg'izistonda o'zbeklar uchun joy bormi? Odil Ruzaliev lavhasi
Qirg'izistonda o'zbeklar uchun joy bormi? Odil Ruzaliev lavhasii
|| 0:00:00
...
 
🔇
X


Biroq 2010-yil O’sh qirg’ini o’zbeklarni yana sarosimaga soldi. Prezident Qurmanbek Bakiyevning hokimiyatdan ketishini olqishlab, umidlarini yangi inqilob va yangi hukumat bilan bog’lagan o’zbeklar 20 yilda ikkinchi bor millatchilik to’lqiniga urildi. So’nggi ikki yildan beri tinmay davom etayotgan kamsitishlar, bosimlar, tazyiqlar o’zbeklarni kelajagini ortiq bu davlat bilan bog’lash fikridan qaytarmoqda.

Kundalik Eshittirish
Kundalik Eshittirishi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X


"2010-yil voqealari juda katta fojia bo’ldi. Ko’plab odamlar nobud bo’ldi, ikki xalq o’rtasida ishonch yo’qoldi. 1990-yil qirg’inidan so’ng vaziyat o’nglanishiga umid bor edi, ammo hozir bunday deb bo’lmaydi", - deydi olim.

Shunga qaramay Morgan Lyu nazarida jamiyatda sog’lom fikr yana hukm surishiga umid bor.
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara
  • O'shdagi manzara

  • Tandir sotaman
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Bozor
  • Ko'chalarda ko'mir sotilmoqda
  • Ko'mir dardi
  • Guruch bozori
  • O'zgan guruchi
  • O'zgan guruchi
  • Sadaqa bering
  • Qadimiy maqbara
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Ebola epidemiyasi - Virus Scarei
X
21.10.2014 00:59
Amerikada olimlar Ebola kasalligiga qarshi qanday kurashish xususida bosh qotirmoqda. Shu kungacha kasallik 4000 dan oshiq odamni hayotdan olib ketdi, asosan Afrika g'arbida. Epidemiya chegara bilmaydi. Uning oldini olish esa hamisha juda murakkab masala. Bemorlar soni oshib bormoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.

  • Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.

  • Indoneziya yangi rahbari Joko Vidodo, sobiq prezident Susilo Bambang Yudxoyono Jakartada.

  • Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.

  • Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.

  • Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.

  • Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.

  • Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.

Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobanida janglar davom etmoqda - 20-oktabr, 2014-yil

Suriyaning Turkiya chegarasi yaqinidagi Kobani shahrida kurdlar va "Islomiy davlat" jangarilari o'rtasida kurash davom etmoqda. Turkiya Tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho'g'lining aytishicha, Iroq kurdlarining "Islomiy davlat"ga qarshi kurashda Suriya kurdlariga ko'mak berish uchun Turkiya orqali chegarani kesib o'tishiga ruxsat berilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Shimoliy Koreya rahbari ommaga ko'rindi

Ikki oydan beri jamoatchilikka ko'rinmagan Kim Chen Unning yangi suratlari paydo bo'ldi. Ularni Shimoliy Koreya Markaziy Axborot Agentligi tarqatmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebola balosi... Afrika g'arbidagi bugungi manzara

Kasallik 4000 dan oshiq odamni hayotdan olib ketdi. Bir necha davlat vahima va qo'rquvda. Yordam berilmoqda, ammo kasallik hozircha bedavo.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI