Shanba, 25-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 02:19

Xalqaro

Dunyo bo'ylab oziq-ovqatning yarmi isrof qilinadi

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Dunyo bo’ylab ishlab chiqariladigan oziq-ovqat mahsulotlarining deyarli yarmi axlatga tashlanadi. Britaniyadagi Mexanika muhandisligi institutining yangi hisobotiga ko’ra, isrofgarchilikni kamaytirish orqali och-nahor yurganlar qornini bemalol to’ydirish va hatto kelajakdagi ehtiyojlarni ham qondirish mumkin. 


Dunyo bo’ylab yiliga to’rt milliard tonna oziq-ovqat ishlab chiqariladi. Uning uchdan bir qismi, ba’zi yillarda esa yarmi axlatga tashlanadi. Bu Mexanika muhandisligi institutining yangi tahlilnomasida keltirilgan raqamlar.

Izlanish mualliflaridan biri Kolin Braunning bildirishicha, bugun oziq-ovqat qayerda yetishtiriladi, qayerga olib borib iste’mol qilinadi, buni aniqlash qiyin emas.
  
“Yegulik tez buziladi, shuning uchun uni quruq va sovuq joyda saqlash kerak. Bir joydan boshqa joyga iloji boricha tezroq olib borish zarur. Infratuzilma, ya’ni temir yo’llari yoki kemalar bo’lmasa, mahsulot isrof bo’lishi aniq”, - deydi olim.

Rivojlangan mamlakatlar, xususan Yevropa va Qo’shma Shtatlarda fermerlik xo’jaliklari samarali ishlaydi. Yetishtirilgan mahsulotning xaridorga imkon qadar tezroq yetkazilishi ta’minlangan. Shunga qaramay millionlab tonna oziq-ovqat iste’mol qilish muddatigacha sotilmay, axlatga tashlanadi, ayrim hollarda hatto do’kon rastalariga yetib bormaydi.

“Supermarketda sotilishi uchun mahsulot juda yuqori talablarga javob berishi kerak. Uning ko’rinishi, ta’mi va foydasidan ham muhimroq. Eng asosiy mezon shu desak mubolag’a bo’lmaydi. Ko’rimsiz mahsulot ko’pincha tashlab yuboriladi”, - deydi izlanish muallifi.

Bunda do’konlarning aybi yo’q, deya qo’shadi Britaniya chakana savdo uyushmasidan Richard Dodd:

“Aslida Yevropa Ittifoqida qabul qilingan marketing qoidalari shunaqa. Chakana savdo sohasi vakillari talablar yumshatilishini so’rab keladi. Biz bunga qisman erishdik ham. Masalan, 2009-yilda 26 mahsulot turi ro’yxatdan olib tashlandi”, - deydi Dodd. 

Tahlil xulosalari ko’plarga ma’qul keldi, xususan rivojlanayotgan mamlakatlarga yordam ajratuvchi tashkilotlarga. Axir hujjatda e’tibor millionlab odamlar ocharchilikda yashayotgan bir paytda oziq-ovqatning uvol bo’lishiga qaratilgan.   

“Bolalarni asrang” xalqaro tashkilotiga ko’ra, aslida har bir bola qornini to’yg’azish uchun yegulik yetarli. Lekin yiliga 2,3 million yosh bola ochlikdan o’ladi.

“O’zim ovqat yesammikan, bolamga yedirsammikan, deb kun ko’radigan oilalar ko’p. Hech kim bunday yashamasligi kerak,” - deydi tashkilot rahbari Brendan Koks.

Oziq-ovqat mahsulotlarini yetishtirish uchun katta miqdorda yer, energiya va o’g’it talab qilinadi. Hisobotda bunga ham e’tibor qaratilgan.

Ijobiy xulosalardan biri shuki, deydi hisobot mualliflari, hozirda shu qadar ko’p oziq-ovqat isrof bo’layaptiki, u bilan butun dunyo ahli qornini bemalol to’ydirish mumkin, hatto aholi ko’payishini inobatga olganda ham. Demak, o’rmon va daraxtlarni kesib, qo’shimcha ekin ekishga hojat yo’q.
  
2075-yilga borib sayyoramiz aholisi 9,5 milliardga yetadi. Insoniyatning tobora oshib borayotgan ehtiyojlarini qondirishning oddiy bir yo’li –isrofgarchilikka chek qo’yishdir.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Alisher Soipov (1981-2007) - Shohruh Soipov so'zlaydi - (Suhbat bundan ikki yil oldin qilingan. Afsuski, masala yuzasidan yangilik yo'q)i
X
24.10.2014 14:00
2007-yilning 24-oktabrida O’shda yosh va fidokor jurnalist Alisher Soipov otib o’ldirilgan edi. Uni kim va nima uchun nishonga olgan? Shohruh Soipov, Alisherning ukasi, “Amerika Ovozi” ga oila boshdan kechirgan fojia va jurnalist qoldirgan meros haqida gapirib berdi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Kobani

  • Kobani

  • Turkiya-Suriya chegarasida

  • Bag'dod

  • Kanadalik askarlar Iroqqa yo'l olayapti.

Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobanida janglar davom etmoqda - 20-oktabr, 2014-yil

Suriyaning Turkiya chegarasi yaqinidagi Kobani shahrida kurdlar va "Islomiy davlat" jangarilari o'rtasida kurash davom etmoqda. Turkiya Tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho'g'lining aytishicha, Iroq kurdlarining "Islomiy davlat"ga qarshi kurashda Suriya kurdlariga ko'mak berish uchun Turkiya orqali chegarani kesib o'tishiga ruxsat berilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI