Seshanba, 02-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 19:00

Yaqin Sharq

Kurdlarning mustaqil davlat qurishdan umidi katta

Suriya kurdlari Turkiyada faoliyati taqiqlangan Kurdiston ishchilar partiyasini himoya qilib namoyish o'tkazmoqda, Hasaka shahri, Suriya, 1-noyabr, 2012-yil.
Suriya kurdlari Turkiyada faoliyati taqiqlangan Kurdiston ishchilar partiyasini himoya qilib namoyish o'tkazmoqda, Hasaka shahri, Suriya, 1-noyabr, 2012-yil.

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Yaqin Sharq bo’ylab davom etayotgan “Arab bahori” Iroq, Turkiya, Suriya va Eronda yashovchi kurd xalqining mustaqil davlat qurishga bo’lgan ishtiyoqini yanada alangalatmoqda. Ammo siyosiy voqelikka nazar tashlaydigan bo’lsak, bu rejaning amalga oshishi juda mushkul.


Hikmat Bamarniy AQShga 70-yillarda Iroqdan kelgan. Uning yonida o’tirgan do’stining peshonasida urushdan qolgan chandiq bor.
 
Har ikki do’st “Pashmerga” yoki “O’lim bilan olishuvchlar” deb nomlangan Kurdiston ozodligi harakatida qatnashgan sobiq jangchilar.
 
“Bir kurd sifatida, boshqalar kabi orzuimiz bor. Turk, arab, hind yoki forslar kabi mustaqil bo’lishni xohlaymiz”, - deydi Hikmat.

Bu orzu yo’lida Iroq va boshqa o’lkalarda kurd xalqi ko’p jon berdi. Yaqin Sharqda o’z davlatiga ega bo’lmagan eng katta etnik guruh sifatida kurdlar niyatiga yetish yo’lida isyonchilar madadiga tayanadi.
 
Ayniqsa, Iroq AQSh tomonidan bosib olingach hamda Yaqin Sharqda arab isyoni yuz bergach, kurdlarning siyosiy faolligi yanada oshdi.
 
Vashingtondagi AQSh mudofaa universiteti tahlilchisi Denis Nataliga ko’ra, kurdlar hozir o’z davlatini qurish imkoniyatiga har qachongidan yaqin turibdi.

“Kurdlar uchun o’zgarish va hayajonli damlar hozir. Davlatlar tuzilgan paytda yaratilgan to’siq va chegaralar o’zgaradiganga o’xshaydi”, - deydi ekspert.
 
Ayniqsa, kurdlar hozir Suriyada faol. Ular urush girdobiga tushgan mamlakat shimoli-sharqida katta hududni o’z nazoratiga olgan.
 
Shuningdek, Turkiyada ham kurdlar ilgari tasavvur etish qiyin bo’lgan huquqlarni qo’lga kiritmoqda. Eron kurdlari ham G’arb bosimi natijasida mamlakatda siyosiy o’zgarishlar bo’lishidan umidvor.
 
Iroqda Saddam Husayn rejimi qulagandan so’ng kurdlar o’z muxtor viloyatini tuzdi. Tahlilchi Natali fikriga ko’ra, Iroq kurdlari hududda nazoratni to’la o’z qo’liga olgani bilan, katta geosiyosiy muammolarga yuz tutmoqda.
 
“Iroq Kurdistoni har tomondan quruqlik bilan o’ralgan. Suvga chiqish uchun imkon yo’q. Yashab ketish uchun ochiq chegaraga hamda qo’shni o’lkalar bilan ijobiy aloqalarga ega bo’lish kerak”, - deydi u.
 
Tadqiqotchining aytishicha, qo’shni o’lkalar, ko’pincha, kurd guruhlarini bir-biriga qarshi gij-gijlatadi.
 
Sobiq harbiy, hozirda Amerika tashabbus institutida faoliyat olib borayotgan Maykl Rubin fikriga ko’ra, mustaqil Kurdiston davlatining qurilmasligiga, avvalo, kurd yetakchilarining o’zi aybdor.
 
“Yaqinda Kurdistondan qaytdim. Kurd talabalari, professorlari va ziyolilari mustaqil bo’lishga eng yaqin turgan bir paytda siyosatchilarning kelisha olmasligi bois imkoniyat yana boy berilishidan xavotirda”, - deydi Rubin.
 
Arab yoshlaridan ilhomlangan kurdlarning yangi avlodi orasida siyosiy yetakchilar ishidan norozilar tobora ko’paymoqda.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat" va Amerika/ US-Terrorismi
X
01.09.2014 23:52
AQSh Mudofaa vaziri Chak Xeyglning aytishicha, avvaliga o'zini “Iroq va Shom islomiy davlati” deb atagan va endilikda qisqacha “Islomiy davlat” deya yuritilayotgan guruh boshqa terror tashkilotlariga qaraganda yaxshiroq qurollangan va harbiy jihatdan puxta.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Bosh vazirlikni topshirgan Nuri al-Malikiy Amirli shahrida xavfsizlik kuchlari va mahalliy fuqarolar davrasida, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Peshmerga kuchlari Tikrit yaqinidagi Sulaymon Bek shahrining "Islomiy davlat" jangarilaridan tortib olinganini nishonlamoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Kurd peshmerga kuchlari hamda "Asaib Ahlul Haq" shia jangchilari Sulaymon Bek ustidan nazorat o'rnatdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • "Asaib Ahlul Haq" shia guruhi jangchisi otishmadan o'zini panaga olmoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Sulaymon Bek shaharchasida "Islomiy davlat" jangari guruhi hamda kurd va shia jangchilari o'rtasida kuchli to'qnashuv yuz berdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroqning Inson huquqlari vaziri Muhammad Shia al-Sudaniy BMTning Yevropadagi idorasida o'tkazilgan Iroq bo'yicha maxsus yig'inda qatnashmoqda, Jeneva, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroq xavfsizlik kuchlari Bag'dod yaqinidagi Amirli shahrini qo'riqlamoqda, 31-avgust, 2014-yil.
  • Amirli shahri aholisi vertolyotlarda tinch joyga evakuatsiya qilindi, 29-avgust, 2014-yil.
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi kurash davom etmoqda

Jangarilarning Iroq poytaxti Bag'dod yaqinidagi Amirli shahriga qilgan hujumi to'xtatib qolingan. Shuningdek, kurd peshmerga kuchlari hamda shia jangchilari Sulaymon Bekni jangarilar nazoratidan tortib olgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi Bishkek, suratlarda

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek, Qirg'iziston poytaxti, o'tgan o'n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo'ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o'tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko'p o'zgarmagandek. Imoratlar, ko'chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko'rasiz atrofda. Qizig'i, globalizatsiya bobida ham orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg'izistonning metropolisi.
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI