Payshanba, 24-iyul, 2014 Toshkent vaqti: 18:00

Iqtisodiyot

Qirg'iziston yoshlari: Davlatni inqirozdan olib chiqish yo'llari bor

Multimedia

Audio
Ayrim kuzatuvchilar nazarida Qirg’izistonda yil boshidan beri tinmayotgan norozilik chiqishlari fuqaroning davlat tizimidagi xato va kamchiliklardan to'yganidan dalolatdir. Jumladan, yoshlar tashkilotlari korrupsiyaga chek qo’yish, boshqaruv tizimlarini yangilash, tub islohotlar o’tkazish kabi keskin talablarni olg’a surmoqda.


2010-yilgi aprel inqilobidan so’ng yoshlar tashkilotlari mamlakat hayoti, jumladan, boshqaruvda faolroq qatnashishga urinib kelmoqda. Asosiy talablar – g’ayratli, zamonaviy fikrlovchi avlodga siyosatda ko’proq joy berish. Ko’pchilik hozirgacha eski amaldorlar ustun ekani va bu hol olg’a siljishga xalaqit berayotganini aytadi.

O’shlik yosh arxitektor Joomartning aytishicha, Qirg’iziston ahli turli mitinglar, norozilik chiqishlaridan charchagan.

“O’lkada siyosiy ahvol barqarorlashishi uchun aholi o’z ishi bilan mashg’ul bo’lishi kerak. Bo’lar-bo’lmas norozilik chiqishlaridan olisroq yurish darkor. Yoshlar parlamentdan joy olishi lozim. Eski rahbarlar o’zlarigina o’tiravermay, yoshlarni ham qo’llab-quvvatlasin. Axir, kelajak yoshlarniki!” - deydi u.

Yosh olim, siyosatshunos Alisher Hamidov fikricha, Qirg’iziston hayotiga asosan yechilmagan to’rt muammo ta’sir qilayotir.

“Birinchisi - siyosiy qoidalarning shakllanmagani. Ya’ni hokimiyat butoqlari, prezident, hukumat va parlament o’rtasida boshqaruv vositalarining to’la bo’linmagani. Oxirgi yillarda yuz bergan voqealar aynan shu sababdan kelib chiqqan. Bu masalani albatta yechish kerak. Bosh qomusni har besh yilda almashtiravermay, bir konstitutsiyani qabul qildikmi, o’shanga rioya qilib yashaylik. Ikkinchi masala – iqtisodiyot. Qirg’iziston aniq bir yo’nalishda ketmadi. Ayni paytda davlat o’ziga ancha ko’p mas’uliyatlarni olgan. Uchinchidan, menimcha, inqirozlarning oldini olishni xohlasak, Qirg’iziston hamma millatlar uchun umumiy uy bo’lib qolishi lozim. To’rtinchi masala esa – tashqi siyosat”, - deydi siyosatshunos Hamidov.

Mahalliy kuzatuvchilar fikriga ko’ra, so’nggi ikki yilda Qirg’izistonda yoshlar jamoatchilik tashkilotlari soni keskin ko’paygan. Tashabbuslarning aksari siyosiy tusda, ammo iqtisodiy talab va takliflar ham oz emas.

“Bizda odatda yaxshi kadrlar tayyorlanadi. Ammo ularning ko’pi chet o’lkalarga ketib qolmoqda. O’shalarni vatanda olib qolib, ish topib berish kerak. Zavod, fabrikalarni qayta jonlantirish lozim”, - deydi ular.
x

“Eng asosiy muammo – korrupsiya. Uni yengish qiyin, ammo ozaytirish zarur”, - deydi mahalliy yoshlar.

Hamidov nazarida yoshlardagi siyosiy faollik ko’proq shaharlarda ko’zga tashlanadi, asosan qirg’iz yoshlaridagi. Ikki yil muqaddam mamlakatda yoshlar ishlari bo’yicha maxsus vazirlik tuzilgan. Hozir qiz-yigitlar bu davlat idorasini sustkashlikda ayblamoqda.

Kuzatuvchilar yoshlar tashkilotlari ayrim hollarda turli siyosiy guruhlar quroliga aylanib qolayotganini ta’kidlaydi.

Hamidov deydiki, maxsus vazirlikning tuzilishi davlat yangi avlod muammolari va qiziqishlaridan xabardor ekanidan dalolat beradi. Idoraning mablag’i oz, joylarda bo’limlari deyarli yo’q va umuman bunday idora odatda nazorat va kuzatish bilangina ovora.
x

Suhbatdoshlar fikricha, yoshlar qo’ygan talablar asosan yechilmagan ijtimoiy-iqtisodiy masalalardan kelib chiqadi. Ko’plari o’rinli.

“Talay hollarda ushbu talablar ortida qandaydir manfaatlarni ko’zlayotgan siyosiy guruhlar, elitalar turadi”, - deydi Hamidov.

Qirg’iziston qiz-yigitlari orasida yangi avlodga boshqaruvda to’la imkon berilsa, ular qisqa muddatda o’lkani siyosiy, iqtisodiy inqirozdan olib chiqadi, degan ishonch mavjud. Ammo, tahlilchilar fikricha, bu ishonch real vaziyatdan ancha olis ko’rinadi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
G'azoda tinch aholi orasida qurbonlar oshmoqdai
X
24.07.2014 12:14
Uch haftadirki, Isroil G’azoga raketa yog’dirishda davom etmoqda. Falastinliklar orasida o’lganlar soni 600 dan oshgan. Aksariyati oddiy fuqarolar, ayollar va bolalar. Isroil tomondan esa qurbonlar 30 ga yaqinlashgan.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Samolyotda halok bo'lgan yo'lovchilarning yaqinlari Tayvanning Pengu orolida tashkil etilgan motam marosimida, 24-iyul, 2014-yil.
  • Samolyotda halok bo'lgan yo'lovchilarning yaqinlari Tayvanning Pengu orolida tashkil etilgan motam marosimida yig'lamoqda, 24-iyul, 2014-yil.
     
  • Samolyotda halok bo'lgan yo'lovchilarning yaqinlari Tayvanning Pengu orolida motam marosimiga tayyorlanmoqda, 24-iyul, 2014-yil.
     
  • Qutqaruvchilar samolyot halokati o'rnini tekshirmoqda, Pengu oroli, Tayvan, 24-iyul, 2014-yil.
Fotogalereya

Fotogalereya Tayvanda samolyot qulashi oqibatida 48 kishi halok bo'ldi

"TransAsia" havo yo'llariga qarashli samolyot yomon ob-havo tufayli Tayvanda qulab tushgan. Samolyot bortidagi 48 kishi halok bo'lgan, 10 kishi yaralangan. Halokat yerida yana besh kishi jarohatlangani aytilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya BMT Xavfsizlik kengashi G'azoda otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqirdi

BMT Xavfsizlik kengashi Isroil va XAMASni o'zaro otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqiruvchi qaror qabul qildi. G'azoda ikki haftadan beri davom etayotgan havo hujumlarida 500 dan ziyod falastinlik halok bo'lgan, Isroil tomonidan esa bir necha askar o'lgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kunning suratlari - 20-iyul, 2014-yil

Kunning muhim voqealari va dunyoning turli burchaklaridagi manzara suratlarda.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbekistonlik ustalar Santa Fe xalqaro festivalida

Amerikaning Nyu-Meksiko shtatidagi Santa-Fe shahrida har yili o’tadigan usta hunarmandlar festivali (Santa Fe International Folk Art Market) nufuzli davra hisoblanadi. Unga taklif qilingan chevar, kashtado’z yoki sozandaning ijodi so’zsiz tan olinadi. Qaysi davlatda bo’lmasin ularning mahsuloti darrov qo’lma qo’l bo’lib ketadi. Bu yilgi yarmarkada O’zbekistondan 25 kishi qatnashdi - eng katta jamoalardan biri. 11-13-iyul kunlari o’tgan tadbirda ustalar bir-biri bilan tanishdi, tajriba almashdi, mahsulotini sotdi, yangi xaridor va hamkorlar topdi va vatanga daromad bilan qaytdi. Bu esa, deydi hunarmandlar, yangi imkoniyatlarga yo’l ochadi. Yangi ish o’rinlari, ta’lim dasturlari, mustaqil faoliyat, erkin nafas va yurt taraqqiyoti uchun hissa degani bu.
Fotogalereya

Fotogalereya MH17 - Ukraina osmonida urib tushirilgan samolyot qoldiqlari va bugungi manzara

Ukraina hukumati Rossiyani ikki kun oldin Donetskda urib tushirilgan yo’lovchi samolyot qoldiqlari orasidan ashyoviy dalillarni yo’q qilishda separatistlarga yordam berayotganlikda ayblamoqda. Malayziya havo yo’llariga tegishli samolyot ichida 298 odam bo’lgan. Hammasi o’lgan. AQSh hukumatining tasdiqlashicha, samolyot yerdan nishonga olingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil piyoda kuchlari G'azoda hujumlarni davom ettirmoqda

8-iyulda boshlangan operatsiyada hozirgacha 300 dan oshiq falastinlik o’lgan. Uch kundirki, Isroil kuchlari G'azo sektorida yuzlab manzillarni o'qqa tutmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Dunyo ahli Ukrainadagi fojeadan dahshatda, 295 odam halok bo'lgan

Yo'lovchilardan 173 nafari Niderlandiya, 44 kishi Avstraliya, 12 odam Indoneziya, shuningdek, Britaniya, Germaniya, Belgiya, Kanada, Yangi Zelandiya va Filippin fuqarolaridir. AQSh razvedka agentliklarining tasdiqlashicha, samolyot raketa bilan urib tushirilgan va aynan Ukraina sarhadidan turib nishonga olingan. Samolyot havoda portlagan. Ukraina qurolli kuchlari bunday vositaga ega emas, deydi Amerika rasmiylari. Gumon shuki, samolyotni o'qqa olganlar - rusparast bo'lginchilar.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShga noqonuniy kirib kelayotgan muhojir bolalar

AQShning janubiy chegaralarida noqonuniy muhojirlar muammosi gumanitar inqiroz sifatida baholanmoqda. Chegarani kesib o'tganlar orasida 50 mingdan ortiq voyaga yetmagan bola bor. Ular mahalliy va federal hukumat uchun yangi muammolarni keltirib chiqarmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainada Malayziya samolyoti quladi

Boeing-777 samolyoti 280 yo'lovchi va 15 ekipaj a'zolari bilan Amsterdamdan Kuala Lumpurga uchayotgan bo'lgan. Ukraina hukumati va isyonchilar bir-birini ayblamoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI