Payshanba, 17-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 11:52

Iqtisodiyot

Qirg'iziston yoshlari: Davlatni inqirozdan olib chiqish yo'llari bor

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Ayrim kuzatuvchilar nazarida Qirg’izistonda yil boshidan beri tinmayotgan norozilik chiqishlari fuqaroning davlat tizimidagi xato va kamchiliklardan to'yganidan dalolatdir. Jumladan, yoshlar tashkilotlari korrupsiyaga chek qo’yish, boshqaruv tizimlarini yangilash, tub islohotlar o’tkazish kabi keskin talablarni olg’a surmoqda.


2010-yilgi aprel inqilobidan so’ng yoshlar tashkilotlari mamlakat hayoti, jumladan, boshqaruvda faolroq qatnashishga urinib kelmoqda. Asosiy talablar – g’ayratli, zamonaviy fikrlovchi avlodga siyosatda ko’proq joy berish. Ko’pchilik hozirgacha eski amaldorlar ustun ekani va bu hol olg’a siljishga xalaqit berayotganini aytadi.

O’shlik yosh arxitektor Joomartning aytishicha, Qirg’iziston ahli turli mitinglar, norozilik chiqishlaridan charchagan.

“O’lkada siyosiy ahvol barqarorlashishi uchun aholi o’z ishi bilan mashg’ul bo’lishi kerak. Bo’lar-bo’lmas norozilik chiqishlaridan olisroq yurish darkor. Yoshlar parlamentdan joy olishi lozim. Eski rahbarlar o’zlarigina o’tiravermay, yoshlarni ham qo’llab-quvvatlasin. Axir, kelajak yoshlarniki!” - deydi u.

Yosh olim, siyosatshunos Alisher Hamidov fikricha, Qirg’iziston hayotiga asosan yechilmagan to’rt muammo ta’sir qilayotir.

“Birinchisi - siyosiy qoidalarning shakllanmagani. Ya’ni hokimiyat butoqlari, prezident, hukumat va parlament o’rtasida boshqaruv vositalarining to’la bo’linmagani. Oxirgi yillarda yuz bergan voqealar aynan shu sababdan kelib chiqqan. Bu masalani albatta yechish kerak. Bosh qomusni har besh yilda almashtiravermay, bir konstitutsiyani qabul qildikmi, o’shanga rioya qilib yashaylik. Ikkinchi masala – iqtisodiyot. Qirg’iziston aniq bir yo’nalishda ketmadi. Ayni paytda davlat o’ziga ancha ko’p mas’uliyatlarni olgan. Uchinchidan, menimcha, inqirozlarning oldini olishni xohlasak, Qirg’iziston hamma millatlar uchun umumiy uy bo’lib qolishi lozim. To’rtinchi masala esa – tashqi siyosat”, - deydi siyosatshunos Hamidov.

Mahalliy kuzatuvchilar fikriga ko’ra, so’nggi ikki yilda Qirg’izistonda yoshlar jamoatchilik tashkilotlari soni keskin ko’paygan. Tashabbuslarning aksari siyosiy tusda, ammo iqtisodiy talab va takliflar ham oz emas.

“Bizda odatda yaxshi kadrlar tayyorlanadi. Ammo ularning ko’pi chet o’lkalarga ketib qolmoqda. O’shalarni vatanda olib qolib, ish topib berish kerak. Zavod, fabrikalarni qayta jonlantirish lozim”, - deydi ular.
x

“Eng asosiy muammo – korrupsiya. Uni yengish qiyin, ammo ozaytirish zarur”, - deydi mahalliy yoshlar.

Hamidov nazarida yoshlardagi siyosiy faollik ko’proq shaharlarda ko’zga tashlanadi, asosan qirg’iz yoshlaridagi. Ikki yil muqaddam mamlakatda yoshlar ishlari bo’yicha maxsus vazirlik tuzilgan. Hozir qiz-yigitlar bu davlat idorasini sustkashlikda ayblamoqda.

Kuzatuvchilar yoshlar tashkilotlari ayrim hollarda turli siyosiy guruhlar quroliga aylanib qolayotganini ta’kidlaydi.

Hamidov deydiki, maxsus vazirlikning tuzilishi davlat yangi avlod muammolari va qiziqishlaridan xabardor ekanidan dalolat beradi. Idoraning mablag’i oz, joylarda bo’limlari deyarli yo’q va umuman bunday idora odatda nazorat va kuzatish bilangina ovora.
x

Suhbatdoshlar fikricha, yoshlar qo’ygan talablar asosan yechilmagan ijtimoiy-iqtisodiy masalalardan kelib chiqadi. Ko’plari o’rinli.

“Talay hollarda ushbu talablar ortida qandaydir manfaatlarni ko’zlayotgan siyosiy guruhlar, elitalar turadi”, - deydi Hamidov.

Qirg’iziston qiz-yigitlari orasida yangi avlodga boshqaruvda to’la imkon berilsa, ular qisqa muddatda o’lkani siyosiy, iqtisodiy inqirozdan olib chiqadi, degan ishonch mavjud. Ammo, tahlilchilar fikricha, bu ishonch real vaziyatdan ancha olis ko’rinadi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Bostondagi o'zbek oilalari - Uzbeks in Boston - Marina Bay, MAi
X
17.04.2014
Boston va uning atrofida o’zbeklar boshqa katta shaharlarga qaraganda unchalik ko’p emas. Dunyoning bu qismlariga asosan talabalar kelib ketadi. Lekin bugun o’zbekistonlik oilalar yetib bormagan joy yo’q.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.
Fotogalereya

Fotogalereya Pensilvaniyadagi maktabda fojea

Pensilvaniya shtati, Murisvil shahridagi Franklin o'rta maktabida o'quvchi 19 bola va yana bir kishini pichoqlagan. To'rt odamning ahvoli og'ir, deydi politsiya.
Fotogalereya

Fotogalereya Pokistonda yo'lovchi poyezdi portladi

Pokiston janubi-g'arbidagi temiryo'l bekatida yo'lovchi poyezdi portlab, o'nlab odamlar halok bo'lgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI