Juma, 19-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 20:50

Iqtisodiyot

Qirg'iziston yoshlari: Davlatni inqirozdan olib chiqish yo'llari bor

Multimedia

Audio
Ayrim kuzatuvchilar nazarida Qirg’izistonda yil boshidan beri tinmayotgan norozilik chiqishlari fuqaroning davlat tizimidagi xato va kamchiliklardan to'yganidan dalolatdir. Jumladan, yoshlar tashkilotlari korrupsiyaga chek qo’yish, boshqaruv tizimlarini yangilash, tub islohotlar o’tkazish kabi keskin talablarni olg’a surmoqda.


2010-yilgi aprel inqilobidan so’ng yoshlar tashkilotlari mamlakat hayoti, jumladan, boshqaruvda faolroq qatnashishga urinib kelmoqda. Asosiy talablar – g’ayratli, zamonaviy fikrlovchi avlodga siyosatda ko’proq joy berish. Ko’pchilik hozirgacha eski amaldorlar ustun ekani va bu hol olg’a siljishga xalaqit berayotganini aytadi.

O’shlik yosh arxitektor Joomartning aytishicha, Qirg’iziston ahli turli mitinglar, norozilik chiqishlaridan charchagan.

“O’lkada siyosiy ahvol barqarorlashishi uchun aholi o’z ishi bilan mashg’ul bo’lishi kerak. Bo’lar-bo’lmas norozilik chiqishlaridan olisroq yurish darkor. Yoshlar parlamentdan joy olishi lozim. Eski rahbarlar o’zlarigina o’tiravermay, yoshlarni ham qo’llab-quvvatlasin. Axir, kelajak yoshlarniki!” - deydi u.

Yosh olim, siyosatshunos Alisher Hamidov fikricha, Qirg’iziston hayotiga asosan yechilmagan to’rt muammo ta’sir qilayotir.

“Birinchisi - siyosiy qoidalarning shakllanmagani. Ya’ni hokimiyat butoqlari, prezident, hukumat va parlament o’rtasida boshqaruv vositalarining to’la bo’linmagani. Oxirgi yillarda yuz bergan voqealar aynan shu sababdan kelib chiqqan. Bu masalani albatta yechish kerak. Bosh qomusni har besh yilda almashtiravermay, bir konstitutsiyani qabul qildikmi, o’shanga rioya qilib yashaylik. Ikkinchi masala – iqtisodiyot. Qirg’iziston aniq bir yo’nalishda ketmadi. Ayni paytda davlat o’ziga ancha ko’p mas’uliyatlarni olgan. Uchinchidan, menimcha, inqirozlarning oldini olishni xohlasak, Qirg’iziston hamma millatlar uchun umumiy uy bo’lib qolishi lozim. To’rtinchi masala esa – tashqi siyosat”, - deydi siyosatshunos Hamidov.

Mahalliy kuzatuvchilar fikriga ko’ra, so’nggi ikki yilda Qirg’izistonda yoshlar jamoatchilik tashkilotlari soni keskin ko’paygan. Tashabbuslarning aksari siyosiy tusda, ammo iqtisodiy talab va takliflar ham oz emas.

“Bizda odatda yaxshi kadrlar tayyorlanadi. Ammo ularning ko’pi chet o’lkalarga ketib qolmoqda. O’shalarni vatanda olib qolib, ish topib berish kerak. Zavod, fabrikalarni qayta jonlantirish lozim”, - deydi ular.
x

“Eng asosiy muammo – korrupsiya. Uni yengish qiyin, ammo ozaytirish zarur”, - deydi mahalliy yoshlar.

Hamidov nazarida yoshlardagi siyosiy faollik ko’proq shaharlarda ko’zga tashlanadi, asosan qirg’iz yoshlaridagi. Ikki yil muqaddam mamlakatda yoshlar ishlari bo’yicha maxsus vazirlik tuzilgan. Hozir qiz-yigitlar bu davlat idorasini sustkashlikda ayblamoqda.

Kuzatuvchilar yoshlar tashkilotlari ayrim hollarda turli siyosiy guruhlar quroliga aylanib qolayotganini ta’kidlaydi.

Hamidov deydiki, maxsus vazirlikning tuzilishi davlat yangi avlod muammolari va qiziqishlaridan xabardor ekanidan dalolat beradi. Idoraning mablag’i oz, joylarda bo’limlari deyarli yo’q va umuman bunday idora odatda nazorat va kuzatish bilangina ovora.
x

Suhbatdoshlar fikricha, yoshlar qo’ygan talablar asosan yechilmagan ijtimoiy-iqtisodiy masalalardan kelib chiqadi. Ko’plari o’rinli.

“Talay hollarda ushbu talablar ortida qandaydir manfaatlarni ko’zlayotgan siyosiy guruhlar, elitalar turadi”, - deydi Hamidov.

Qirg’iziston qiz-yigitlari orasida yangi avlodga boshqaruvda to’la imkon berilsa, ular qisqa muddatda o’lkani siyosiy, iqtisodiy inqirozdan olib chiqadi, degan ishonch mavjud. Ammo, tahlilchilar fikricha, bu ishonch real vaziyatdan ancha olis ko’rinadi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Oy zabt etilganidan 45 yil o'tib... 45 years since lunar landingi
X
19.09.2014 05:47
45 yil oldin iyul oyida odamzot ilk bor Oyga qadam qo’ydi. Amerika va Sovet Ittifoqi o’rtasida fazoviy raqobat ayni qizigan davrlar edi. Bugun siyosiy manzara o’zgacha va kosmik izlanishlar tabiati ham o’zgargan.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Peshmerga guruhining ayol jangchilari Sulaymoniyadagi harbiy lagerda mashg'ulotlardan o'tmoqda, 18-sentabr, 2014-yil.

  • Chex va kanadalik askarlar Iroq uchun mo'ljallangan o'q-dorini samolyotga yuklamoqda, Pardubitse aeroporti, Chex Respublikasi, 18-sentabr, 2014-yil.

  • AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Kongressda Iroq va Suriyadagi jangarilarga qarshi xalqaro koalitsiya tuzish haqida gapirar ekan, yaqinda Saudiya Arabistonida o'tgan sammit aks etgan gazetani ko'rsatmoqda, Vashington, 17-sentabr, 2014-yil.

  • Nemis askari tanklarga qarshi raketa otuvchi quroldan qanday foydalanishni ko'rsatmoqda. Bu qurollar Iroq shimolidagi kurdlarga topshirilishi kutilmoqda, Berlin, 18-sentabr, 2014-yil.

  • Prezident Obama Floridada AQSh askarlari bilan uchrashib, Iroqqa piyoda qo'shinlar yuborilmasligini ta'kidladi, 17-sentabr, 2014-yil.

Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat"ga qarshi kurash

Iroq va Suriyadagi "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi xalqaro koalitsiya tuzish jarayoni davom etmoqda. Ko'plab davlatlar o'q-dori va qurollar yetkazish, shuningdek, Iroq va kurd askarlarini harbiy tayyorgarlikdan o'tkazish ishlarida yordam berishga va'da berdi.
Fotogalereya

Fotogalereya Shotlandiya kelajak uchun ovoz bermoqda

18-sentabr kuni Shotlandiyada Buyuk Britaniya va Shimoliy Irlandiya birlashgan qirolligi tarkibidan chiqish to'g'risida umumxalq referendumi bo'lib o'tadi. Agar unda aksariyat qatnashchilar qirollikdan ajrab chiqish uchun ovoz bersa, xaritada Shotlandiya deb ataluvchi yangi mustaqil davlat paydo bo'ladi. Besh milliondan oshiq aholiga ega o'lka.
Fotogalereya

Fotogalereya Sharqiy Ukrainaga kengroq avtonomiya berish haqida qonun qabul qilindi

Ukraina parlamenti sharqiy Ukrainaning Lugansk va Donetsk viloyatlariga kengroq avtonomiya berish haqida qonun qabul qildi. Rossiyaparast isyonchilar bilan davom etayotgan urushni to'xtatish maqsadida qabul qilingan ushbu qonun viloyatlarga bir qator siyosiy, madaniy va iqtisodiy erkinlik taqdim etib, ularning Rossiya bilan yaqin aloqa o'rnatishiga ruxsat beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Shanxay-6 Dushanbeda uchrashdi, tafsilotlar fotolarda

Xitoy, Rossiya, O'zbekiston, Qozog'iston, Qirg'iziston va Tojikiston a'zo Shanxay hamkorlik tashkiloti Dushanbeda 11-12 sentabr kunlari yillik sammitini o'tkazdi. Asosiy mavzu Ukraina bo'ldi va muhokama yopiq eshiklar ortida o'tdi. O'zbekiston rahbarining pozitsiyasi: Ukraina va Rossiya mojarosi bevosita, ikki tomonlama muzokara asosida hal etilishi kerak.
Fotogalereya

Fotogalereya Amerika 11-sentabr xurujlari va qurbonlarni xotirlamoqda

2001-yilning 11-sentabrida amalga oshirilgan terror hujumlari uch mingga yaqin odamni hayotdan olib ketgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbekistonning Vashingtondagi elchixonasida Mustaqillik kuniga bag'ishlangan qabul marosimi

9-sentabr kuni Vashingtondagi O'zbekiston elchixonasida Mustaqillik kuniga bag'ishlangan tadbir bo'lib o'tdi.
Fotogalereya

Fotogalereya AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Iroqqa keldi

AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Yaqin Sharqqa uyushtirgan safari doirasida Iroqqa ham tashrif buyurdi. Uchrashuvlarda "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi olib borilayotgan kurash asosiy mavzu bo'ldi. Kerri Iroqning yangi Bosh vaziri Haydar al-Abadiy bilan uchrashayotgan yuqori martabali ilk AQSh rasmiysidir.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI