Shanba, 26-iyul, 2014 Toshkent vaqti: 22:11

Madaniyat

San'at va inson huquqlari: Rassom Sergey Ignatyev bilan suhbat

Sergey Ignatyev ijodidan
Sergey Ignatyev ijodidan
Ijod ahli nazarida, san’at hayotni, xalq dardini aks ettirishi kerak. Hayot esa rang-barang mavzularga boy. Masalan, o’zbekistonlik rassom Sergey Ignatyev o’z asarlarida inson huquqlari mavzusini tilga oladi. Ijodkor yaqinda shu mavzuda o’z ko’rgazmasini tashkil etdi. Fursatdan foydalanib, ijodkorni suhbatga tortdik.

Sergey Ignatyev AQShning Florida shtatida yashab ijod qiladi. Rassom asarlarini ko’rib, ularda inson mavzusiga markaziy o’rin berilganini anglash qiyin emas.

“Men uchun yagona bir mavzu yo’q. Umuman, inson haqida ijod qilaman. Uning ichki dunyosini chizaman. Masalan, mahbuslardan kelgan xatlar asosida tasviriy asarlar yaratdim. Bu ijodimdagi mavzulardan biri. Shuning uchun ijodim faqat bir mavzu bilan cheklangan, deb aytolmayman”, - deydi ijodkor.
 
Rassom Sergey IgnatyevRassom Sergey Ignatyev
x
Rassom Sergey Ignatyev
Rassom Sergey Ignatyev
Sergey Ignatyev so’nggi yillarda inson huquqlari mavzusida asarlar yarata boshladi.

Qamoqdagi mahbuslar yozgan xatlarni, ular boshdan kechirgan qiynoqlarni o’qib, shu mavzuda rasm chizish niyati tug’ildi menda, deydi u.

“Uch yilcha avval bu ishga qo’l urdim. Bungacha inson huquqlari bilan hech shug’ullanmagan edim. Tasviriy san’atning boshqa turlarida ijod qilar edim. Uch yil oldin qamoqxonalardan chiqqan hujjatlar, xatlar qo’limga tushib qoldi. Ularni o’qigandan so’ng menda bu mavzuga qiziqish uyg’ondi. Hozirgacha shu yo’nalishda ishlab kelyapman”, - deydi u.

Rassom yaqinda inson huquqlariga bag’ishlangan o’z asarlari ko’rgazmasini tashkil etdi. Uning bu mavzudagi 44 kartinasini o’z ichiga olgan ko’rgazma Amerika va Yevropa mamlakatlarida namoyish etilmoqda.

Bu asarlarda O’zbekiston qamoqxonalaridagi qiynoqlar, mahbuslar o’y-kechinmalarini ifodalashga urindim, deydi u. Rassomning aytishicha, mahbuslarning ichki dunyosi realizm tamoyillari asosida yoritilgan.

“Rasmlarim abstrakt emas, voqelikka asoslangan. Ularni ko’rganlar yoki ustaxonamga kelib tanishgan odamlar gap nima haqida ekanini tushunishadi. Menga sobiq mahbuslar qo’ng’iroq qilib, qamoqda o’tirib chiqqanmisiz, deb so’rashadi. Chunki asarlarimdagi tasvirlar aynan mahbuslar boshdan kechiradigan holatlarni to’g’ri ifoda etishini ular tasdiqlashdi”, - deydi ijodkor.

“Xatlar juda ta’sirchan yozilgan. 15 yil qamoqda o’tirgan odamlar xat yozgan. Ular ozodlikka chiqishdan umidini uzgan odamlar. Masalan, bir mahbusning 80 yoshli onasi haqida chizdim. Qamoqqa o’g’lini ko’rgani borgan onaga o’g’lidan hech narsa olmaslikni buyurishgan. O’g’il esa xotini uchun onasining badaniga ruchka bilan maktub bitadi. Qamoqxonadan chiqishda esa, mahbus nozirlari buni bilib qolib, xatni o’chirishadi. Onaning bu vaziyatdagi holatini qanday ifodalash mumkin? Men bu ayol bilan gaplashdim va o’sha paytdagi his-tuyg’ularini tasvirlashga harakat qildim. Bunday holatlar juda ko’p va ular menga asarlarim uchun g’oya beradi”, - deydi ijodkor.

O’zbekistondagi hamkasblari faoliyati, ijod erkinligi haqida gapirgan rassom boshqa sohalar qatori tasviriy san’at yo’nalishida ham so’z erkinligi cheklanganini aytadi.

"Qafas", Sergey Ignatyev ijodidan"Qafas", Sergey Ignatyev ijodidan
x
"Qafas", Sergey Ignatyev ijodidan
"Qafas", Sergey Ignatyev ijodidan
“Toshkentlik rassomlar bilan shu mavzuda gaplashganimda, ular menga agar bir dona shunaqa rasm chizib, ko’rgazmaga qo’ysak, keyingi kuni qamoqda tatuirovka chizishimizga to’g’ri keladi, deb aytishdi. Hozir rassomlar bilan hamkorlikda “San’at va inson huquqlari” nomli loyiha boshladim. Masalan, sovetlar davrida erkin ijodkorlar “Samizdat” deb atalgan harakat orqali o’z asarlarini chop etib tarqatishgan. Men ham o’z yurtida asarlarini namoyish eta olmaydigan ijodkorlar uchun bir ijod maydoni yaratmoqchiman. Polsha, Belgiya, Shveysariya kabi mamlakatlar bunga qiziqish bildirib, ko’rgazmalar tashkil etishga taklif qilishyapti. O’zbekistondan yuborilgan siyosiy suratlar ham bor. Albatta, ular yashirin taxalluslar ostida chizilgan”, - deydi hozir AQShda yashab ijod qilayotgan o’zbekistonlik rassom.
 
Sergey Ignatyevning aytishicha, o’z siyosiy qarashlarini asarlari orqali ifoda etishga urinayotgan rassomlar O’zbekistonda hozir ham bor.

“Bu sohada ijod qilayotgan yaxshi ijodkorlar bor. Masalan, bosmachilar harakati mavzusida ishlayotgan yaxshi bir rassom bor. Milliy qahramonga aylangan bu shaxslar haqida farqli fikr yuritish taqiqlangan hozir. Mohir miniatyurachilar bor. Ular bu san’at orqali siyosiy mavzularga qo’l urmoqda. Albatta, ular bunday asarlarni faqat xorijdagina ko’rsatish mumkinligini tushunishadi. Shuningdek, “Art-strit”, ya’ni “Ko’cha san’ati” degan yo’nalishda ishlayotgan ijodkorlar paydo bo’lmoqda. Ularning barchasi yashirin taxalluslar ostida ishlaydi. Ism-shariflarini men ayta olmayman. Ularning barchasi O’zbekistonda”, - deydi u.

Rassomning aytishicha, ijod erkinligi hozir hatto sovet davridagi holatdan ham ko’ra yomonroqdir.

“Qayta qurish yillari ijod uchun eng ideal davr edi. Hech kimga to’siq yo’q edi. Masalan, tutqunlar hayoti yoki lagerlardagi o’limlar haqida ochiq ijod qilish mumkin edi. Hozir rassomlar, asosan, hech qanday siyosiy va ijtimoiy ma’noga ega bo’lmagan bezak ishlari yoki hukumat buyurtmalarini chizish bilan band. O’z siyosiy va ijtimoiy qarashlarini suratlarda aks ettira oladigan bir-ikkita jasur rassomlar hanuz bor. Ular asarlarini xorijda namoyish ham etishyapti. Ammo buni Toshkentda amalga oshirishning iloji yo’q”, - deydi u.

Sergey Ignatyevga ko’ra, tirikchilik tashvishi ham ba’zan ijod yo’liga g’ov bo’ladi. Ko’plab qobiliyatli rassomlar mablag’ topish uchun tijoriy loyihalarda ishlamoqda. Chunki yashash uchun pul kerak, natijada esa haqiqiy va erkin ijod qilishga ularning vaqti yo’q, deydi u.

San'at va inson huquqlari, Behzod Muhammadiy
San'at va inson huquqlari, Behzod Muhammadiyi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Oq uy rasmiysi: Markaziy Osiyo bilan muloqotni muvozanatlaymizi
X
26.07.2014 12:53
Oq uyda prezident Barak Obamaning Rossiya va Yevrosiyo bo’yicha maslahatchisi Selest Vollander (Celeste Wallander) yaqinda O’zbekiston, Qirg’iziston va Qozog’istonda bo’ldi. Hamkorlikning yangi davri boshlanmoqda, deydi u. Vollander xonim bilan Oq uydagi idorasida suhbatlashdik.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • G'azo sektori tinchlik so'ramoqda
  • Malayziya
  • Jazoir samolyoti halokatga uchrab, o'lgan odamlarning yaqinlari
  • Suriya
  • Rossiyaning Sevastopoldagi dengizchilari
  • Tayvanda havo halokatida o'lganlarning yaqinlari
  • Tehron
  • Angliya
  • Hindiston
  • Xitoy
  • Yaponiya
  • Shotlandiya
  • Ispaniya
  • Ispaniya
Fotogalereya

Fotogalereya Tayvanda samolyot qulashi oqibatida 48 kishi halok bo'ldi

"TransAsia" havo yo'llariga qarashli samolyot yomon ob-havo tufayli Tayvanda qulab tushgan. Samolyot bortidagi 48 kishi halok bo'lgan, 10 kishi yaralangan. Halokat yerida yana besh kishi jarohatlangani aytilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya BMT Xavfsizlik kengashi G'azoda otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqirdi

BMT Xavfsizlik kengashi Isroil va XAMASni o'zaro otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqiruvchi qaror qabul qildi. G'azoda ikki haftadan beri davom etayotgan havo hujumlarida 500 dan ziyod falastinlik halok bo'lgan, Isroil tomonidan esa bir necha askar o'lgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kunning suratlari - 20-iyul, 2014-yil

Kunning muhim voqealari va dunyoning turli burchaklaridagi manzara suratlarda.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbekistonlik ustalar Santa Fe xalqaro festivalida

Amerikaning Nyu-Meksiko shtatidagi Santa-Fe shahrida har yili o’tadigan usta hunarmandlar festivali (Santa Fe International Folk Art Market) nufuzli davra hisoblanadi. Unga taklif qilingan chevar, kashtado’z yoki sozandaning ijodi so’zsiz tan olinadi. Qaysi davlatda bo’lmasin ularning mahsuloti darrov qo’lma qo’l bo’lib ketadi. Bu yilgi yarmarkada O’zbekistondan 25 kishi qatnashdi - eng katta jamoalardan biri. 11-13-iyul kunlari o’tgan tadbirda ustalar bir-biri bilan tanishdi, tajriba almashdi, mahsulotini sotdi, yangi xaridor va hamkorlar topdi va vatanga daromad bilan qaytdi. Bu esa, deydi hunarmandlar, yangi imkoniyatlarga yo’l ochadi. Yangi ish o’rinlari, ta’lim dasturlari, mustaqil faoliyat, erkin nafas va yurt taraqqiyoti uchun hissa degani bu.
Fotogalereya

Fotogalereya MH17 - Ukraina osmonida urib tushirilgan samolyot qoldiqlari va bugungi manzara

Ukraina hukumati Rossiyani ikki kun oldin Donetskda urib tushirilgan yo’lovchi samolyot qoldiqlari orasidan ashyoviy dalillarni yo’q qilishda separatistlarga yordam berayotganlikda ayblamoqda. Malayziya havo yo’llariga tegishli samolyot ichida 298 odam bo’lgan. Hammasi o’lgan. AQSh hukumatining tasdiqlashicha, samolyot yerdan nishonga olingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil piyoda kuchlari G'azoda hujumlarni davom ettirmoqda

8-iyulda boshlangan operatsiyada hozirgacha 300 dan oshiq falastinlik o’lgan. Uch kundirki, Isroil kuchlari G'azo sektorida yuzlab manzillarni o'qqa tutmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Dunyo ahli Ukrainadagi fojeadan dahshatda, 295 odam halok bo'lgan

Yo'lovchilardan 173 nafari Niderlandiya, 44 kishi Avstraliya, 12 odam Indoneziya, shuningdek, Britaniya, Germaniya, Belgiya, Kanada, Yangi Zelandiya va Filippin fuqarolaridir. AQSh razvedka agentliklarining tasdiqlashicha, samolyot raketa bilan urib tushirilgan va aynan Ukraina sarhadidan turib nishonga olingan. Samolyot havoda portlagan. Ukraina qurolli kuchlari bunday vositaga ega emas, deydi Amerika rasmiylari. Gumon shuki, samolyotni o'qqa olganlar - rusparast bo'lginchilar.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI