Seshanba, 30-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 20:50

Madaniyat

San'at va inson huquqlari: Rassom Sergey Ignatyev bilan suhbat

Sergey Ignatyev ijodidan
Sergey Ignatyev ijodidan
Ijod ahli nazarida, san’at hayotni, xalq dardini aks ettirishi kerak. Hayot esa rang-barang mavzularga boy. Masalan, o’zbekistonlik rassom Sergey Ignatyev o’z asarlarida inson huquqlari mavzusini tilga oladi. Ijodkor yaqinda shu mavzuda o’z ko’rgazmasini tashkil etdi. Fursatdan foydalanib, ijodkorni suhbatga tortdik.

Sergey Ignatyev AQShning Florida shtatida yashab ijod qiladi. Rassom asarlarini ko’rib, ularda inson mavzusiga markaziy o’rin berilganini anglash qiyin emas.

“Men uchun yagona bir mavzu yo’q. Umuman, inson haqida ijod qilaman. Uning ichki dunyosini chizaman. Masalan, mahbuslardan kelgan xatlar asosida tasviriy asarlar yaratdim. Bu ijodimdagi mavzulardan biri. Shuning uchun ijodim faqat bir mavzu bilan cheklangan, deb aytolmayman”, - deydi ijodkor.
 
Rassom Sergey IgnatyevRassom Sergey Ignatyev
x
Rassom Sergey Ignatyev
Rassom Sergey Ignatyev
Sergey Ignatyev so’nggi yillarda inson huquqlari mavzusida asarlar yarata boshladi.

Qamoqdagi mahbuslar yozgan xatlarni, ular boshdan kechirgan qiynoqlarni o’qib, shu mavzuda rasm chizish niyati tug’ildi menda, deydi u.

“Uch yilcha avval bu ishga qo’l urdim. Bungacha inson huquqlari bilan hech shug’ullanmagan edim. Tasviriy san’atning boshqa turlarida ijod qilar edim. Uch yil oldin qamoqxonalardan chiqqan hujjatlar, xatlar qo’limga tushib qoldi. Ularni o’qigandan so’ng menda bu mavzuga qiziqish uyg’ondi. Hozirgacha shu yo’nalishda ishlab kelyapman”, - deydi u.

Rassom yaqinda inson huquqlariga bag’ishlangan o’z asarlari ko’rgazmasini tashkil etdi. Uning bu mavzudagi 44 kartinasini o’z ichiga olgan ko’rgazma Amerika va Yevropa mamlakatlarida namoyish etilmoqda.

Bu asarlarda O’zbekiston qamoqxonalaridagi qiynoqlar, mahbuslar o’y-kechinmalarini ifodalashga urindim, deydi u. Rassomning aytishicha, mahbuslarning ichki dunyosi realizm tamoyillari asosida yoritilgan.

“Rasmlarim abstrakt emas, voqelikka asoslangan. Ularni ko’rganlar yoki ustaxonamga kelib tanishgan odamlar gap nima haqida ekanini tushunishadi. Menga sobiq mahbuslar qo’ng’iroq qilib, qamoqda o’tirib chiqqanmisiz, deb so’rashadi. Chunki asarlarimdagi tasvirlar aynan mahbuslar boshdan kechiradigan holatlarni to’g’ri ifoda etishini ular tasdiqlashdi”, - deydi ijodkor.

“Xatlar juda ta’sirchan yozilgan. 15 yil qamoqda o’tirgan odamlar xat yozgan. Ular ozodlikka chiqishdan umidini uzgan odamlar. Masalan, bir mahbusning 80 yoshli onasi haqida chizdim. Qamoqqa o’g’lini ko’rgani borgan onaga o’g’lidan hech narsa olmaslikni buyurishgan. O’g’il esa xotini uchun onasining badaniga ruchka bilan maktub bitadi. Qamoqxonadan chiqishda esa, mahbus nozirlari buni bilib qolib, xatni o’chirishadi. Onaning bu vaziyatdagi holatini qanday ifodalash mumkin? Men bu ayol bilan gaplashdim va o’sha paytdagi his-tuyg’ularini tasvirlashga harakat qildim. Bunday holatlar juda ko’p va ular menga asarlarim uchun g’oya beradi”, - deydi ijodkor.

O’zbekistondagi hamkasblari faoliyati, ijod erkinligi haqida gapirgan rassom boshqa sohalar qatori tasviriy san’at yo’nalishida ham so’z erkinligi cheklanganini aytadi.

"Qafas", Sergey Ignatyev ijodidan"Qafas", Sergey Ignatyev ijodidan
x
"Qafas", Sergey Ignatyev ijodidan
"Qafas", Sergey Ignatyev ijodidan
“Toshkentlik rassomlar bilan shu mavzuda gaplashganimda, ular menga agar bir dona shunaqa rasm chizib, ko’rgazmaga qo’ysak, keyingi kuni qamoqda tatuirovka chizishimizga to’g’ri keladi, deb aytishdi. Hozir rassomlar bilan hamkorlikda “San’at va inson huquqlari” nomli loyiha boshladim. Masalan, sovetlar davrida erkin ijodkorlar “Samizdat” deb atalgan harakat orqali o’z asarlarini chop etib tarqatishgan. Men ham o’z yurtida asarlarini namoyish eta olmaydigan ijodkorlar uchun bir ijod maydoni yaratmoqchiman. Polsha, Belgiya, Shveysariya kabi mamlakatlar bunga qiziqish bildirib, ko’rgazmalar tashkil etishga taklif qilishyapti. O’zbekistondan yuborilgan siyosiy suratlar ham bor. Albatta, ular yashirin taxalluslar ostida chizilgan”, - deydi hozir AQShda yashab ijod qilayotgan o’zbekistonlik rassom.
 
Sergey Ignatyevning aytishicha, o’z siyosiy qarashlarini asarlari orqali ifoda etishga urinayotgan rassomlar O’zbekistonda hozir ham bor.

“Bu sohada ijod qilayotgan yaxshi ijodkorlar bor. Masalan, bosmachilar harakati mavzusida ishlayotgan yaxshi bir rassom bor. Milliy qahramonga aylangan bu shaxslar haqida farqli fikr yuritish taqiqlangan hozir. Mohir miniatyurachilar bor. Ular bu san’at orqali siyosiy mavzularga qo’l urmoqda. Albatta, ular bunday asarlarni faqat xorijdagina ko’rsatish mumkinligini tushunishadi. Shuningdek, “Art-strit”, ya’ni “Ko’cha san’ati” degan yo’nalishda ishlayotgan ijodkorlar paydo bo’lmoqda. Ularning barchasi yashirin taxalluslar ostida ishlaydi. Ism-shariflarini men ayta olmayman. Ularning barchasi O’zbekistonda”, - deydi u.

Rassomning aytishicha, ijod erkinligi hozir hatto sovet davridagi holatdan ham ko’ra yomonroqdir.

“Qayta qurish yillari ijod uchun eng ideal davr edi. Hech kimga to’siq yo’q edi. Masalan, tutqunlar hayoti yoki lagerlardagi o’limlar haqida ochiq ijod qilish mumkin edi. Hozir rassomlar, asosan, hech qanday siyosiy va ijtimoiy ma’noga ega bo’lmagan bezak ishlari yoki hukumat buyurtmalarini chizish bilan band. O’z siyosiy va ijtimoiy qarashlarini suratlarda aks ettira oladigan bir-ikkita jasur rassomlar hanuz bor. Ular asarlarini xorijda namoyish ham etishyapti. Ammo buni Toshkentda amalga oshirishning iloji yo’q”, - deydi u.

Sergey Ignatyevga ko’ra, tirikchilik tashvishi ham ba’zan ijod yo’liga g’ov bo’ladi. Ko’plab qobiliyatli rassomlar mablag’ topish uchun tijoriy loyihalarda ishlamoqda. Chunki yashash uchun pul kerak, natijada esa haqiqiy va erkin ijod qilishga ularning vaqti yo’q, deydi u.

San'at va inson huquqlari, Behzod Muhammadiy
San'at va inson huquqlari, Behzod Muhammadiyi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Obama BMT minbarida - "Islomiy davlat" da qarshi kurash Obama/UNGA Islamc Statei
X
29.09.2014 23:12
Har yili sentabr oyi oxirida dunyo rahbarlari Nyu-Yorkda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining yillik sammitida yig'ilib, minbarga chiqadi. O'z dardini aytadi. Amerika prezidenti Barak Obama jahon tinchligi haqida gapirar ekan, asosan Rossiya va Islomiy davlatni tilga oldi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Ashraf G'ani( markazda) prezidentlikni qabul qilib olish marosimiga kelmoqda, 29-sentabr, 2014-yil.

  • Prezident Ashraf G'ani Kobuldagi Amani maktabiga tashrif buyurdi, 30-sentabr, 2014-yil.

  • Prezident Ashraf G'ani Kobuldagi Amani maktabiga tashrif buyurdi, 30-sentabr, 2014-yil.

  • Prezident Ashraf G'ani Kobuldagi Amani maktabiga tashrif buyurdi, 30-sentabr, 2014-yil.

  • Abdulla Abdulla bosh vazirlik lavozimini qabul qilib olish uchun tantanali marosimga tashrif buyurmoqda, 29-sentabr, 2014-yil.

  • Sobiq prezident Hamid Karzay o'z lavozimini Ashraf G'aniga topshirish uchun tantanali marosimga tashrif buyurmoqda, 29-sentabr, 2014-yil.

  • Ashraf G'ani (chapda) prezident sifatida qasamyod keltirmoqda, 29-sentabr, 2014-yil.

  • Prezident sifatida qasamyod keltirgan Ashraf G'ani Afg'oniston Oliy sudi raisi Abdul Salom Azimiy bilan qo'l berib ko'rishmoqda, 29-sentabr, 2014-yil.

Fotogalereya

Fotogalereya Ashraf G'ani - Afg'onistonning yangi prezidenti

Uzoq davom etgan saylov mashmashasidan so'ng Ashraf G'ani Afg'onistonning yangi prezidenti deb e'lon qilindi. Saylovda unga qarshi kurash olib borgan Abdulla Abdulla, o'zaro siyosiy kelishuvdan so'ng, yangi hukumatning bosh vaziri etib tayinlandi. Yangi hukumat ishga tushishi bilan Hamid Karzay davrida AQSh bilan tuzilgan xavfsizlik bitimini imzoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda norozilik namoyishlari

Gonkong politsiyasi ko'zdan yosh oqizuvchi gaz qo'llab, namoyishchilarni tarqatishga urinishiga qaramay, aholi ko'chalarni tark etmayapti. Ular Pekinning siyosiy islohotni cheklashga qaratilgan choralaridan norozi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebola epidemiyasi suratlarda

Ebola epidemiyasi kengayishda davom etmoqda. BMT Bosh Assambleyasi yig'inida ham shu mavzuga alohida e'tibor qaratildi.
Fotogalereya

Fotogalereya Varshava, Polsha: O'zbekistonda inson huquqlari va siyosiy mahbuslar

Nyu-Yorkda asoslangan xalqaro tashkilot, inson huquqlari bo'yicha "Human Rights Watch" (HRW) o'zining 121 betlik yangi hisobotida tahlil qilishicha, O’zbekiston inson huquqlari keng ko’lamda poymol etiladigan davlat; so'z va fikr erkinligi faqat qog'ozda; bu huquqlarni amalda qo'llash - qamoq va qiynoq tomon yo'l. Tahlilnoma Varshavada e'lon qilindi. Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti u yerda inson huquqlari bo'yicha yillik majlisini o'tkazmoqda. Unda O'zbekistonning taniqli huquq himoyachilari Vasila Inoyatova va Mo'tabar Tojiboyeva singari faollar so'zga chiqqan va qamoqxonalardagi vaziyat haqida tanqidiy hisobotlar bergan. Konferensiya doirasida siyosiy mahbuslarning ozod etilishiga chaqiruvchi namoyishlar ham o'tmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Minglab odamlar iqlim himoyasiga otlandi

Yakshanba kuni minglab odamlar namoyishga chiqib, siyosat ahlini iqlimdagi salbiy o'zgarishlarga qarshi dadilroq harakat qilishga chaqirdi.
Fotogalereya

Fotogalereya O'n minglab suriyaliklar Turkiyaga qochayapti

Suriyada "Islomiy davlat" jangari guruhining hamlasi ketidan o'n minglab kurdlar Turkiyaga qochayapti. Anqara qochqinlarni kiritish uchun 19-sentabrda Suriya bilan chegarani ochgan. Hozirning o'zida Turkiyada Suriyadagi urushdan bosh olib ketgan yuz minglab suriyalik jon saqlamoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Jalol-Obod, Arslonbob va O'zgan

Jalol-Obod viloyati bo'ylab sayohat... Shahardan Suzoq qishlog'i tomon boramiz. So'ngra Arslonbob to'glariga chiqamiz va sharsharalar tagida dam olamiz. Qishloqlarni kezamiz. Jamoatchilik bilan muloqotda bo'lamiz. Bozorlar, ko'chalar va hayot. Qirg'iziston janubida shu yilning avgustida olingan suratlarni tomosha qiling. Tafsilotlar mana bu blogda: http://blogs.voanews.com/uzbek/yoshlariston/2014/09/20/jalol-obod-arslonbob-va-ozgandagi-bebaho-lahzalar/
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat"ga qarshi kurash

Iroq va Suriyadagi "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi xalqaro koalitsiya tuzish jarayoni davom etmoqda. Ko'plab davlatlar o'q-dori va qurollar yetkazish, shuningdek, Iroq va kurd askarlarini harbiy tayyorgarlikdan o'tkazish ishlarida yordam berishga va'da berdi.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI