Chorshanba, 03-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 07:11

Matbuot

Markaziy Osiyodan uch jurnalist xalqaro sovrinlar bilan siylanmoqda

Qirg'izistondan Azimjon Asqarov, Tojikistondan O'rinboy Usmonov va Turkmanistondan Davletmirat Yazkuliyev - qahramonlar, deydi ta'sischilar.

Qirg'izistonda panjara ortida o'tirgan Azimjon Asqarov Nyu-Yorkda asoslangan xalqaro tashkilot, Jurnalistlarni himoya qilish qo'mitasi (Committee to Protect Journalists) tomonidan yuksak sovrin bilan taqdirlandi. 
 
Azimjon Asqarov jurnalist va huquq himoyachi, deya ta’riflaydi tashkilotning mintaqa bo’yicha yetakchi mutaxassisi Muzaffar Sulaymonov. 

Gap shundaki, deydi u, Asqarov huquq ahvolini kuzatib, xolis axborot uzatgan va o’z ishida jurnalistik tamoyillarga rioya qilgan. Uning ezgu maqsadi ommani atrofdagi qonunbuzarliklardan voqif etish bo’lgan. Asqarovning materiallari ko’plab ishonchli manbalarda chop etilgan.
 
Xalqaro Matbuot Erkinligi Mukofoti (International Press Freedom Award) har yili dunyo bo'ylab sanoqli jurnalistlarga nasib etadi. 

Asqarov qatorida bu yili Braziliya, Xitoy va Liberiyada huquq va adolat uchun kurashgan insonlar ham e'zozlanmoqda.
 
Asqarov Qirg'iziston janubida “Vozdux” (Воздух) nomli nohukumat tashkilotiga asos solib, oshkoralikni targ'ib qilgan. 

O’tgan yili u umrbod qamoq jazosiga mahkum etilgan. 2010-yil iyun voqealari ketidan hibsga olinib, Jalol-Obod viloyatining Bozor-Qo'rg'on tumanida bir militsionerning o'limi va bir nechtasiga tan jarohati yetkazganlik, qurol saqlaganlik, garovga olishga harakat qilganlik va etnik adovat qo'zg'atganlikda aybdor deb topilgan. 2011-yil dekabrida Oliy Sud uning ishini qayta ko'rib chiqib, hukmni o'z kuchida qoldirgan.
 
Muzaffar Sulaymonovning aytishicha, advokatlar haqiqiy guvohlar bilan gaplashish kerak deb bosh prokuraturaga murojaat qilgan, ammo haligacha javob berilmagan. Asqarovga qarshi sudda na ashyoviy dalil, na mustaqil guvohlar ko'rsatmalari taqdim etilgan. Haqiqiy guvohlar esa qo'rquvdan sukut saqlashga majbur bo'lgan, deydi himoyachilar.

"Bu mukofot bilan dunyo ahli e’tiborini begunoh qamoqda o'tirgan jafokash bir inson taqdiriga qaratmoqchimiz", - deydi Muzaffar Sulaymonov, "Amerika Ovozi bilan suhbatda.

Jurnalistlarni himoya qilish qo'mitasi tahlilicha, sudda keltirilgan dalillarning birortasi pichoqqa ilinmaydi, ko'rsatmalar qiynoqlar ostida olingan, ayblovlar soxtalashtirilgan.
 
Qirg’iziston o’zini mintaqada demokratiya namunasi deb biladi, ammo nafaqat Markaziy Osiyo balki Yevropani ham qo’shib qaraganda, jurnalist va huquq himoyachisi bir umrga qamalgan yagona mamlakat o’zi shu, deydi Muzaffar Sulaymonov.

"Azimjon Asqarovning yolg'iz aybi korrupsiyaga botgan huquq-tartibot organlari xodimlari va ba'zi rasmiylarning ikki yil burungi etnik qirg'indagi harakatlarini fosh etganida", - deyiladi qo'mita bayonotlarida.

Tojikistonda terrorga qarshi kurashni yoritib tanilgan, ekstremist kuchlar bilan aloqa qilganlikda ayblanib sudlangan jurnalist O'rinboy Usmonov va Turkmanistondagi og’ir vaziyatdan dunyoni xabardor etib kelayotgan muxbir Dovletmirat (Dovletmyrat) Yazkuliyev inson huquqlari bo'yicha xalqaro tashkilot "Human Rights Watch" ning Hellman-Hammett mukofotiga loyiq topildi.
 
Bu muassasaning mintaqa bo’yicha vakili Stiv Sverdlov (Steve Swerdlow) "Amerika Ovozi" bilan muloqotda deydiki, bu sovrin o'z faoliyati uchun ta'qibga uchragan muxbir, adib va qalamkashlarga beriladi. 

Mukofot 1950-yillar oxirida Amerikada erkinlikni talab qilib qamalgan va tazyiqqa olingan ikki jurnalist, Lillian Hellman va Dashiel Hammett sharafiga ta’sis etilgan.

Sovrindorlar, deydi Sverdlov, jamiyatni qiynayotgan nozik masalalarni yorita bilgan, jasur qadamlar tashlab, hukumatni savolga tutgan, senzuraga qarshi kurashgan insonlar. Ular qamoq, qiynoq va doimiy bosimga qaramay o’z ishini sidqidildan bajargan. ​

O‘rinboy Usmonov, "Bi-Bi-Si" (BBC) O’zbek xizmatining Tojikistondagi muxbiri sifatida,  erkin axborot to'plash va uzatishga harakat qilgan. Prokuratura uni "Hizb-ut-Tahrir” partiyasiga a’zolik, ekstremistik guruhga qo’shilganlik va konstitutsion tuzumni ag’darishga da’vat etganlikda ayblagan. 

Usmonov milliy xavfsilik qo’mitasi xodimlari tomonidan qo’lga olinib, bir oy izolyatorda saqlangan. Sud O‘rinboy Usmonovni 2011-yilning oktabr oyida qisman aybdor deb topib, shartli jazoga mahkum etgan. Biroq jurnalist yuqori sudga shikoyat qilgan, chunki u o’zini begunoh deb biladi. 
 
Dovletmirat Yazkuliyev, "Ozodlik" radiosining Turkman xizmati muxbiri, 2011-yilning yozida Obodon shahridagi qurol-aslaha ombori portlagani haqida birinchilardan bo’lib axborot uzatgan, davlat yashirishga uringan ma’lumotlarni ko’tarib chiqqan jurnalist. Voqea bir necha insonni hayotdan olib ketgan.

Turkmaniston hukumati bundan g’azablanib, jurnalistni ta’qib ostiga olgan va soxta ayblovlar bilan besh yilga qamagan. Xalqaro hamjamiyat chaqiriqlari va bosimi samara berib, amnistiya asosida ozodlikka chiqqan. Davletmirad Yazkuliyev tinimsiz tahdidga qaramay faoliyatini davom ettirmoqda.

Markaziy Osiyoning uch jurnalisti xalqaro sovrin sohibi/Navbahor Imamova
Markaziy Osiyoning uch jurnalisti xalqaro sovrin sohibi/Navbahor Imamovai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Klinton va Obama - US politicsi
X
02.09.2014 23:52
Prezident Barak Obama va sobiq Davlat kotibasi Xillari Klinton o’ziga xos siyosiy rishtalarga ega. Yaqinda Klinton Oq uyni tanqid qilgani ayrimlarni taajjubga soldi. Xonim fikricha, tashqi siyosat faqatgina xatolarni bartaraf etish bilan belgilanmaydi

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Bosh vazirlikni topshirgan Nuri al-Malikiy Amirli shahrida xavfsizlik kuchlari va mahalliy fuqarolar davrasida, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Peshmerga kuchlari Tikrit yaqinidagi Sulaymon Bek shahrining "Islomiy davlat" jangarilaridan tortib olinganini nishonlamoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Kurd peshmerga kuchlari hamda "Asaib Ahlul Haq" shia jangchilari Sulaymon Bek ustidan nazorat o'rnatdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • "Asaib Ahlul Haq" shia guruhi jangchisi otishmadan o'zini panaga olmoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Sulaymon Bek shaharchasida "Islomiy davlat" jangari guruhi hamda kurd va shia jangchilari o'rtasida kuchli to'qnashuv yuz berdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroqning Inson huquqlari vaziri Muhammad Shia al-Sudaniy BMTning Yevropadagi idorasida o'tkazilgan Iroq bo'yicha maxsus yig'inda qatnashmoqda, Jeneva, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroq xavfsizlik kuchlari Bag'dod yaqinidagi Amirli shahrini qo'riqlamoqda, 31-avgust, 2014-yil.
  • Amirli shahri aholisi vertolyotlarda tinch joyga evakuatsiya qilindi, 29-avgust, 2014-yil.
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi kurash davom etmoqda

Jangarilarning Iroq poytaxti Bag'dod yaqinidagi Amirli shahriga qilgan hujumi to'xtatib qolingan. Shuningdek, kurd peshmerga kuchlari hamda shia jangchilari Sulaymon Bekni jangarilar nazoratidan tortib olgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi Bishkek, suratlarda

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek, Qirg'iziston poytaxti, o'tgan o'n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo'ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o'tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko'p o'zgarmagandek. Imoratlar, ko'chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko'rasiz atrofda. Qizig'i, globalizatsiya bobida ham orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg'izistonning metropolisi.
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI