Shanba, 25-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 01:28

Amerika

Qatliomlar ketidan AQShda ruhiy salomatlikka e’tibor oshgan

Sendi Xuk maktabidagi fojia butun dunyoni larzaga soldi
Sendi Xuk maktabidagi fojia butun dunyoni larzaga soldi
Amerika Ovozi
O’tgan oy AQShning Konnektikut shtatidagi boshlang’ich maktabda yosh bolalar va o’qituvchilarni otib o’ldirgan o’smir ruhan kasalmidi? Bu savolga hali aniq javob yo’q. Biroq fojia mamlakat bo’ylab ruhan kasallarga ko’rsatilayotgan tibbiy xizmat sifatiga e’tiborni oshirdi. Bu programmalarga ko’proq mablag’ ajratish zarur, deydi shifokorlar.


So’nggi yillarda AQShda bir necha ommaviy otishma yuz berdi.

2011-yili Arizonada Jared Lofner ko’chada odamlarga qarata o’q uzib, 6 kishini o’ldirgan. Yaralanganlar orasida Kongress a’zosi Gabriel Gifford ham bor edi.

2012-yil yozida Kolorado kinoteatridagi fojia 12 odam hayotiga zomin bo’ldi. O’nlab nafari jarohatlandi.

Kaliforniya, Viskonsin, Vashington shtati va Minnesota ham ommaviy qotilliklarga guvoh bo’lgan. Har bir voqeadan so’ng qotillarni yaqindan bilgan-taniganlar ularni nafratga to’lgan, yolg’iz, hatto ruhiy kasal deya ta’riflab berdi.

Konnektikutda 6-7 yoshdagi bolalar qoni to’kilgani dunyoni larzaga soldi. Ko’plab amerikaliklar ruhiy kasalliklardan davolanish tizimini qayta ko’rib chiqishni so’ramoqda.

Ruhshunoslar koalitsiyasi prezident Obama va Kongressga yo’llagan maktubida sog’liqni saqlash sistemasida o’zgartirishlar qilish, zo’ravonlik hollariga chek qo’yishning yangi yo’llarini topish tilga olinadi.

Koalitsiyaga Ron Mandershayd boshchilik qiladi.

“Ruhiy kasallikka chalinganlarning bor-yo’g’i uchdan biri, narkotik moddalarni iste’mol qiladiganlarning esa 10 foizi davolanishga boradi”.

So’nggi yillarda AQSdagi ruhiy kasalxonalar va narkomanlarni davolaydigan maskanlarga ajratiladigan mablag’ keskin kamayib ketgan.

Maktub mualliflari tibbiy dasturlarni kengaytirish barobarida o’qituvchilar uchun ruhiy kasallik alomatlarini aniqlashni o’rgatuvchi treninglar tashkil etishni maslahat beradi.  

Shuningdek, avtomat va yarim-avtomat qurollar hamda o’q dorilarni man etish talab qilinyapti.

“Faqatgina psixologik xastaliklar va narkotiklar iste’moli haqida emas, balki qurollar masalasida ham fikrimiz qat’iy. Qurol-yarog’ jamiyat, fuqarolar salomatligiga jiddiy tahdid solayotgan muammo,” - deydii Mandershayd.

Buni qarangki, ayni paytda qurollar savdosi chaqqon.

“Shanba kuni do’konimizga tumonat odam keldi. Hammasi qurol sotib olmoqchi. Ayrimlariga rad javobini ham berdik,” - ddeydi bir do'kon sohibasi.

Mutaxassislarga ko’ra, ruhiy kasallarning jinoyat sodir etishi emas, jinoyatga duchor bo’lishi ehtimoli yuqoriroq. Ko’plar shifokorga ko’rinishidan or qiladi. Jamiyatda kasallarga munosabat o’zgarishi kerak, deydi ruhshunoslar.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Alisher Soipov (1981-2007) - Shohruh Soipov so'zlaydi - (Suhbat bundan ikki yil oldin qilingan. Afsuski, masala yuzasidan yangilik yo'q)i
X
24.10.2014 14:00
2007-yilning 24-oktabrida O’shda yosh va fidokor jurnalist Alisher Soipov otib o’ldirilgan edi. Uni kim va nima uchun nishonga olgan? Shohruh Soipov, Alisherning ukasi, “Amerika Ovozi” ga oila boshdan kechirgan fojia va jurnalist qoldirgan meros haqida gapirib berdi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Kobani

  • Kobani

  • Turkiya-Suriya chegarasida

  • Bag'dod

  • Kanadalik askarlar Iroqqa yo'l olayapti.

Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobanida janglar davom etmoqda - 20-oktabr, 2014-yil

Suriyaning Turkiya chegarasi yaqinidagi Kobani shahrida kurdlar va "Islomiy davlat" jangarilari o'rtasida kurash davom etmoqda. Turkiya Tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho'g'lining aytishicha, Iroq kurdlarining "Islomiy davlat"ga qarshi kurashda Suriya kurdlariga ko'mak berish uchun Turkiya orqali chegarani kesib o'tishiga ruxsat berilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI