Chorshanba, 16-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 12:24

Markaziy Osiyo

Faollar: Paxta bolalarsiz terilmaydi, hukumat kimni laqillatmoqchi?

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
O’zbekiston paxta terimiga hozirlanmoqda. Ma’lumotlarga ko’ra, hukumat bu yili hasharchilar va talabalar ishtirokini yanada kengaytiradi. Ayni paytda markazdan viloyatlarga yo’llangan komissiya paxta dalalarida ular uchun yaratilayotgan shart-sharoit bilan tanishmoqda.

O’quvchilar bu mavsumda ham asosiy ish kuchi bo’lishi kutilmoqda. Lekin Bosh vazir Shavkat Mirziyoyev xalq ta’limi bo’limlariga bolalar mehnatini taqiqlash haqida buyruq berib, bu qonunga zid ekanini eslatgan. Vaziyatni kuzatib turgan faollar nazarida bu shunchaki ko’zbo’yamachiik.

Bir necha yildirki paxta terimi boshlanishidan avval O’zbekiston hukumati maktab o’quvchilarini paxtaga jalb etishni taqiqlovchi qaror qabul qiladi. Biroq paxta terimi boshlanishidan bir oz o’tib, yana shu hukumat  topshirig’iga ko’ra, o’quvchilar ommaviy tarzda paxta terimiga olib chiqiladi.

Hukumat o’quvchilar uchun terimning kundalik rejasini belgilaydi. Maktab direktorlaridan har bir terimchi, ya’ni o’quvchi yuzasidan keskin hisobot talab qilinadi. Rahbariyat paxtaga chiqmagan o’quvchilar jazolanishi haqida ogohlantiradi.

O’quvchilar uch oycha paxta dalasida ishlaydi. Maktablar, bog'cha va, hatto, omborxonalar yotoqxonaga aylanadi. Masalani o’rgangan tashkilotlar hisobicha, har yili 2 milliondan oshiq o’quvchi terimga jalb qilinadi.

Toshkentdan xalq ta’limi bo’limlariga berilgan ogohlantirish, deydi bolalalar mehnati yuzasidan monitoring o’tkazib kelayotgan huquq himoyachilari, xo’jako’rsinga qilinayotgan harakat.

Paxta va majburiy mehnat/Malik Mansur
Paxta va majburiy mehnat/Malik Mansuri
|| 0:00:00
...
 
🔇
X


O’zbekiston inson huquqlari jamiyatining Qashqadaryo viloyatidagi faoli Gulshan Qorayeva:

“Ehtimol hukumat paxta boykotidan qutulmoqchidir, lekin bolalarsiz paxta terib olinishini tasavvur etish qiyin. Bundan tashqari, sharoit og’ir. Ko’plab oilalar bolalarini o’zlari ham chiqarishi mumkin. Chiqarmaymiz degan bilan ham, busiz iloji yo’q. Ayrim fermerlar biz paxtani o’zimiz termoqchimiz desa, bunga ham ruxsat berishmaydi. Lekin ayrim paxtakorlar yordamchilarsiz hosilni terib olish mumkin emasligini aytishadi”.

O’zbekiston uchun paxta strategik xomashyo. Oq oltin, davlat buyurtmasiga ko’ra, fermerlar zimmasiga majburan yuklanadi. Mamlakatda 3 million tonnaga yaqin paxta yetishtiriladi. Terim mashinalari juda oz. Hosil, asosan, o’quvchilar va davlat byudjetidagi xodimlar tomonidan qo’lda teriladi.

Janubiy viloyat bo’lmish Qashqadaryoda 20-avgustdan paxta terimi boshlanadi. Mahalliy manbalarning “Amerika Ovozi”ga aytishicha, ayni paytda davlat korxonalari ishchilari, shu jumladan, o’qituvchilarni safarbar etish uchun tayyorgarlik avjida.

O’zbekiston inson huquqlari  jamiyati rahbari Abdujalil Boymatov fikricha, hukumat turli buyruqlarni dunyo ahlini laqillatish uchun berayapti, xolos.

“O’zbekiston hukumati bolalar mehnatini taqiqlovchi xalqaro konvensiyalarni imzolagan. Xalqaro hamjamiyat oldida mas’uliyati bor… Aslida esa o’quvchilar yana paxtaga olib chiqiladi. Bu qaror faqat xalqaro jamoatchilikni aldash uchun... Hozir o’quvchilarni paxtaga olib chiqish uchun yuz foiz tayyorgarlik ketayapti. Buni Mirziyoyev ham, boshqalar ham aytishmaydi. Bu ma’lumot o’qituvchilar va tibbiyot xodimlaridan olingan faktlar”.

O’zbekistonda bolalarning majburiy mehnatga jalb qilinishi xalqaro miqyosda keskin tanqidga uchrab keladi. AQSh va Yevropa Ittifoqida norozilik namoyishlari bo’lib o’tgan.
Vatanidan siyosiy bosim ostida chiqib ketgan huquq himoyachilari va muxolifatchilar xalqaro jamoatchilik e’tiborini O’zbekistondagi holatga qaratishga urinib keladi.

Bu tashabbuslar G’arbda paxta mahsuloti bilan ishlovchi bir necha yirik shirkatlar tomonidan quvvatlanadi. Ko’plab kompaniyalar bolalar mehnati evaziga terilayotgan o’zbek paxtasi va undan tayyorlangan mahsulotlardan voz kechgan.

O’zbekiston paxta eksporti bo’yicha dunyoda yetakchi o’rinda tursa-da, deydi tanqidchilar, bu mahsulotdan kelayotgan daromad fermerlar va terimchilarga yetib bormaydi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Bill Geyts va xayriya - Bill Gates philanthrophyi
X
16.04.2014
Bostondagi mashhur universitetlarda o'qib, ularni tashlab o'z bizneslarini ochib, milliarderlar va zamon ixtirochilariga aylangan shaxslar orasida Bill Geyts alohida o'ringa ega. U nafaqat dunyodagi eng boy shaxslardan biri balki saxovatpeshalikda ham yetakchi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Prezident Barak Obama xalqni bardam bo'lishga chaqirdi.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojeasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketdi. 260 dan ortiq odam jarohatlandi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.
Fotogalereya

Fotogalereya Pensilvaniyadagi maktabda fojea

Pensilvaniya shtati, Murisvil shahridagi Franklin o'rta maktabida o'quvchi 19 bola va yana bir kishini pichoqlagan. To'rt odamning ahvoli og'ir, deydi politsiya.
Fotogalereya

Fotogalereya Pokistonda yo'lovchi poyezdi portladi

Pokiston janubi-g'arbidagi temiryo'l bekatida yo'lovchi poyezdi portlab, o'nlab odamlar halok bo'lgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI