Uyg'ur jamoasi Vashingtonda Xitoy siyosatiga qarshi namoyish qildi


Yakshanba kuni Vashingtonda uyg’ur jamoasi madaniy festival o’tkazdi. Mehmonlar raqs, qo’shiq va siyosiy ma’ruzalarga guvoh bo’ldi. Shundan so’ng uyg’urlar Robiya Qodir yetakchiligida Xitoy elchixonasi yonida norozilik namoyishi uyushtirdi.

AQShdagi eng yirik uyg’ur jamoasi Vashington atrofida yashaydi. Bu siyosiy jihatdan juda ham faol jamoa. Kecha poytaxt markazidagi Ozodlik plazasida yana bir tadbir o’tkazildi. Faollar Uyg’ur madaniy festivali yordamida amerikaliklar diqqatini bu millat o’zligi, madaniyati, dardi, siyosiy kurashiga qaratmoqchi bo’ldi.

Festivalda qo’shiqlar yangradi, raqslar ijro etildi, siyosiy ma’ruzalar yangradi.

Uyg’ur-Amerika uyushmasi prezidenti Olim Seytoffning aytishicha, tadbir madaniy bo’lgani bilan undan siyosiy maqsad ko’zlandi.

O’tgan dushanba, ya’ni Ramazon hayitida Xitoy g’arbidagi Shinjon viloyatining Yorkent tumanida zo’ravonliklar kuzatilib, salkam 100 kishi o’lgan. Xitoy davlat matbuotiga ko’ra, to’polonni uyg’urlar boshlagan. Pichoq va bolta bilan qurollangan o’nlab odam politsiya mahkamasi va davlat idoralariga hujum qilgan, mashinalarni ag’darib, yondirgan, 37 xitoyni o’ldirgan. Xavfsizlik kuchlari qurolni ishga solib, 59 uyg’urni otgan, 215 kishi hibsga olingan.

Xitoy hukumati ularni terrorchi tashkilot deb tan olingan Sharqiy Turkiston islomiy harakati a’zolari demoqda.

Uyg’ur faollariga ko’ra, to’qnashuvlar, qo’zg’olonlar Pekinning bu millatga qarshi qaratilgan repressiv siyosatiga javobdir.

Xitoy hukumati Ramazon paytida musulmonlarning ro’za tutishini cheklab qo’ydi. Xavfsizlik kuchlari uyma-uy yurib, ro’zador uyg’urlarni qidirdi, tunda ularga zulm qildi, namoz o’qiyotganlarni ushlab qamab qo’ydi, bir oilani esa otib o’ldirishdi. Bundan g’azablangan xalq ko’chaga chiqib, politsiya zulmiga qarshi namoyish qildi, deydi Uyg’ur-Amerika uyushmasi prezidenti Olim Seytoff.

Vashingtondagi tadbirda ishtirok etgan Rushan Abbosning aytishicha, madaniy festival Xitoy hukumatining uyg’ur madaniyatini yo’q qilish siyosatiga qarshi qaratilgan.

Kunning ikkinchi yarmida yuzga yaqin uyg’urlar Xitoy elchixonasi yonida to’planib, bu davlat hukumatiga qarshi shiorlar aytdi.

Jahon uyg’urlari yetakchisi Robiya Qodirning aytishicha, xorijdagi vatandoshlar Xitoyda har kuni zulm chekayotgan millatdoshlariga xoh moliyaviy bo’lsin, xoh siyosiy, xoh ma’naviy, hamisha yordam berishga tayyor turishi kerak.

Uyg’ur namoyishchilari yanvar oyida hibsga olingan professor Ilhom To’xtining Xitoy sudi tomonidan bo’lginchilikda aybdor deb topilganiga ham norozilik bildirib, uning ozod etilishini talab qildi.

  • 16x9 Image

    Odil Ruzaliev

    Odil O'zbek xizmatiga 2005-yilda kelgan. Diktor va prodyuser. AQShning Tafts Universitetida (Tufts University) xalqaro aloqalar sohasida magistrlik darajasini olgan. Ungacha O'zbekiston TV 1-kanalida ingliz tilidagi yangiliklar – FCN (First Channel News) – ko'rsatuvining muallif-boshlovchisi edi. "Axborot" dasturida mehnat qilgan. Odil ko'p yillar AQShning Toshkentdagi elchixonasi axborot bo'limida ishlagan. O'zbek, ingliz va rus tillarida chop etilgan qator maqolalar muallifi. Farg'ona shahrida tug'ilgan.

    Odil Ruzaliev is a reporter, radio and TV anchor, web editor and producer for Voice of America’s Uzbek Service since 2005. Prior to joining VOA, he worked at the State Radio and TV of Uzbekistan, BBC International’s Central Asia region, and was a regular Contributor for CNN World Report. He has also worked as an Information Assistant at the US Embassy in Tashkent, Uzbekistan. He was the creator and host of the TV program First Channel News, Uzbekistan’s first English language news broadcast. In his spare time he is a freelance photographer. A native of Ferghana Valley, Uzbekistan, Odil graduated from the Uzbekistan State World Languages University. In addition, he was an exchange student at Pace University in New York City and holds a master’s degree in international affairs from the Fletcher School of Law and Diplomacy at Tufts University in Medford, Massachusetts.

XS
SM
MD
LG