Breaking News

O'zbekiston qamoqlariga kirishdan foyda yo'q, deydi Xalqaro Qizil Xoch


"Jasliq" qamoqxonasida tushli payti, 28-sentabr, 2003
Xalqaro Qizil Xoch Qo’mitasi (ICRC) O’zbekiston qamoq va hibsxonalarini ko’zdan kechirib, mahbuslar bilan uchrashuvlarni butkul to’xtatadi.

Sabab – bu muhim va gumanitar nuqtai nazardan zarur vazifani to’laqonli bajarish uchun respublikada sharoit yo’q.

Panjara ortida o’tirganlar bilan hech qanday guvohsiz so’zlashish u yoqda tursin, hatto turma va vaqtinchalik ushlab turuvchi maskanlarga kirish mumkin bo’lmay qoldi, deydi “Amerika Ovozi” bilan suhbatlashgan Piyer-Emmanuel Dukrue (Pierre-Emmanuel Ducruet), tashkilotning Toshkentdagi vakili.


Xalqaro Qizil Xoch Qo'mitasining Toshkentdagi vakili Piyer-Emmanuel Dukrue bilan suhbat
Iltimos, kuting...

No media source currently available

0:00 0:05:54 0:00
Yuklab oling

ICRC Tashkent rep Pierre-Emmanuel Ducruet talks to VOA Uzbek Navbahor Imamova
Iltimos, kuting...

No media source currently available

0:00 0:11:15 0:00
Yuklab oling

“Avvalombor, shuni qayd etamanki, qamoqxonalarga kirmaslikka qaror qilish biz uchun juda og’ir qaror. Kamdan-kam hollarda shunday yo’l tutamiz, chunki faoliyatimiz mahbuslar huquqlarini ta’minlash uchun nihoyatda chuqur ahamiyat kasb etadi. Afsuski, so’nggi oylarda O’zbekistonda jazoni o’tash zonalari va vaqtinchalik hisbxonalarga kirish juda qiyin bo’lib qoldi va kirganda ham o’z ishimizni risoladagidek ado eta olmayapmiz”, - deydi janob Dukrue.

Xalqaro Qizil Xoch Qo’mitasi o'z hisobotlari va qamoqxonalardan to'plagan ma'lumotlarini sir tutadi, ayniqsa mahbuslar bilan qilingan suhbatlar haqida og'iz ochmaydi.

Tashkilot qay davlatda bo’lmasin “mana shunday standart protsedura asosida ish yuritadi",- deydi mutaxassis. “Uni biror mamlakatdagi shart-sharoitga qarab moslamaymiz”.

Yana bir o'ziga xos jihati shuki, Xalqaro Qizil Xoch Qo'mitasi qamoqda o'tirganlarga ruhan madad ko'rsatadi, ularning dardini tinglaydi va maslahat beradi. Oilasidan yiroqda, panjara ortida yashayotganlar ko'p hollarda kuchli depressiyani boshidan kechiradi va ularning tushkunlikdan chiqishi, kelajakka umid bilan qarashi uchun bu insonlar xolis tomonlar bilan gaplasha olishi kerak, deydi ekspertlar. Qo'mita mahbuslarning oilalariga ham yordam ko'rsatadi. Turmadagi yaqinlari bilan ko'rishishi uchun yordamlashadi.

Tashkilot bir necha oylardan beri o’zi O'zbekiston qamoqlariga kirmay qo'ygan edi. Chunki, deydi Piyer Dukrue, hukumat bilan ishlash yanada murakkablashdi.

“Masalan, biror turmaga boramiz deb ruxsat so’rasak, yo yo’q deyishadi yo “mayli” deb rasman aytishsa ham u yerga borgach kira olmaymiz. Qayta-qayta shunday holatlar bilan yuzlashdik. O’zbekiston hukumati esa vaziyatni o’zgartirish uchun biror konkret qadam tashlamadi. Siyosiy iroda yo’q ekan, biz ham uzoq maslahatlashuv va muzokaralardan so’ng qamoqlarga umuman kirmaslikka qaror qildik”, - deydi janob Dukrue.

Xalqaro Qizil Xoch Qo’mitasi O’zbekistonda 2001-2004 yillar orasida jazoni o’tash zonalari va SIZOLarni tekshirgan. Keyin esa hukumat e’tirozi sabab faoliyat to’xtab qolgan.

2008-yilda xalqaro hamjamiyat, xususan Yevropa Ittifoqi va Amerika undovi bilan olti oyga ruxsat berilgan va bu “sinov davri” sifatida qaralgan edi. Karimov ma’muriyati hamkorlik qila boshlagani ijobiy baholanib, Yevropa Ittifoqi Andijon fojiasidan keyin Toshkentga qo’ygan sanksiyalarini olib tashlagan edi.

2009-2012 yillar orasida Xalqaro Qizil Xoch Qo’mitasi turli bosim va aralashuvlarga qaramay respublika turmalarni tekshirishga harakat qildi. Lekin 2012-yilning oktabriga kelib, tashkilot ortiq bunday qila olmasligini angladi.

Piyer Dukrue deydiki, Xalqaro Qizil Xoch Qo’mitasi O’zbekiston hukumati bilan bu borada til topishishga urindi, ammo muloqotlar samara bermadi.

“Kelishuvga ko’ra, tashkilotimiz O’zbekistonning barcha qamoqxonalarga kira olishi kerak, Milliy Xavfsizlik Xizmati hibsxonalaridan tashqari”, - deydi janob Dukrue.

“Birinchidan qamoqqa kira olishimiz, ikkinchidan mahbuslar bilan gaplasha olishimiz va eng muhimi, ular bilan hech qanday guvohsiz, hech kimning aralashuvisiz suhbatlasha olishimiz kerak. Yana qaytib kelib, gaplashish kerak bo’lsa, buning uchun ham imkoniyat va sharoit yaratilishi shart. Bu mahbusning huquqlari ta’minlanishi va bizning ma’lumotimiz xolis bo’lishi uchun juda muhim”.

Xalqaro Qizil Xoch Qo'mitasi Jenevada asoslangan tashkilot
Xalqaro Qizil Xoch Qo'mitasi Jenevada asoslangan tashkilot
Xalqaro Qizil Xoch Qo’mitasi bir paytlar O’zbekistonda qariyb 25 mutaxassisga ega edi. Hozir ularning aksariyati chiqib ketgan.

Qolganlar esa, Piyer Dukruening aytishicha, boshqa loyihalar, jumladan huquqshunoslik bo’yicha o’quv dasturlarini yuritish bilan band. Idora O'zbekiston Qizil Xoch jamiyati bilan yaqindan ishlaydi.

Tashkilot respublikani tark etmoqchi emas. Rasmiylar bilan muzokaralar davom etmoqda.

Toshkent hali Xalqaro Qizil Xoch Qo’mitasi qarori yuzasidan biror munosabat bildirmadi. “Amerika Ovozi” tegishli idoralarga ma’lumot so’rab telefon qilganida javob bo’lmadi.

“Human Rights Watch” inson huquqlari tashkiloti, O’zbekistondan 2011-yilda rasman haydalgan organ, vaziyatni xavotir bilan kuzatib, G’arb davlatlari va Birlashgan Millatlar Tashkilotini xalqaro qonunlar buzilayotganiga ko’z yummaslikka chaqirmoqda.

Respublikada ahvolni yaqindan kuzatib, ishonchli axborot beradigan tashkilot qolmadi axir, deydi Stiv Sverdlov (Steve Swerdlow), “Human Rights Watch”ning Markaziy Osiyo bo’yicha bosh mutaxassisi.

“Yevropa Ittifoqi sanksiyalarni bekor qilganida O’zbekistonda ijobiy o’zgarishlar bor, mana Xalqaro Qizil Xoch Qo’mitasi bemalol ishlayapti deya ro’kach qilgan edi. Vaholanki, ular qanchalik qiynalib ishlagani hammaga ayon”,- deydi Sverdlov.

“O’zbekiston xalqaro majburiyatlarini ado etmayapti, inson huquqlari va insonparvarlik bo’yicha qonunlarni buzmoqda”, - deydi himoyachi.

“Human Rights Watch” to’plagan ma’lumotlarda qayd etilishicha, respublika qamoqxonalarida qiynoq usullari muntazam ravishda qo’llaniladi va hibsxonalarda ahvol xarob.

“Xalqaro Qizil Xoch Qo’mitasi vaziyatni tekshirib, dunyoni ogoh qilib turgan neytral kuch… Vazifani bajarish uchun sharoit yo’q deb jarayonni to’xtayotgani O’zbekiston inson huquqlari bobida oldinga siljimayotganidan dalolat beradi”,- deydi Stiv Sverdlov.
  • 16x9 Image

    Navbahor Imamova

    Navbahor Imamova "Amerika Manzaralari" turkumidagi ilk teledasturlar muallifi. TV, radio va onlayn diktor, prodyuser, muxbir va muharrir. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan (University of Mysore), magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan (Ball State University) olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan (Harvard University) davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.

    Navbahor Imamova is a prominent Uzbek journalist at the Voice of America and a leading Washington-based authority on geopolitics and national development in Central Asia. As anchor, reporter, multimedia editor and producer, she has covered Central Asia and the U.S. for over 15 years on TV, radio and online. During 2016-2017, she was a prestigious Edward S. Mason Fellow in public policy and management, while earning her Mid-Career Masters in Public Administration at Harvard University’s John F. Kennedy School of Government. Imamova played a pivotal role in the launch of Uzbek television programming at VOA in 2003, and has since presented nearly 800 editions of the flagship weekly show, “Amerika Manzaralari,” which covers American foreign policy focusing on Washington’s relations with Central Asia, as well as life and politics in the U.S. She is frequently asked to speak on regional issues in Central Asia, as well as Uzbek politics and society, for policy, academic, and popular audiences, including the U.S. Foreign Service Institute, Princeton University, Columbia University, Johns Hopkins University, Georgetown University, George Washington University, Michigan State University, the University of Wisconsin, Northeastern University, and her alma mater Harvard University. Her essays on the region have been published in journals and edited volumes, including Central Eurasian Studies Review and Demokratizatsiya: The Journal of Post-Soviet Democratization.

    She began her career at the Uzbek state broadcaster. She holds a Bachelor of Arts in journalism and mass communication from Maharaja’s College at the University of Mysore, India and a Master of Arts in journalism from Ball State University.

Shu mavzuda

XS
SM
MD
LG