Breaking News

Turkman ayoli: Vatanimda hammasi joyida


“Davlat rahbarimiz erkak kishi, lekin u qilayotgan qaror va o’zgarishlar, amalga oshirilayotgan siyosat ortida aslida ayollar turibdi",- deydi Laylo ismli turkman tadbirkori

18-20 iyul kunlari Bishkekda o'tgan xalqaro biznes simpozium, Markaziy Osiyo va Afg'oniston ayollari iqtisodiy anjumanida O’zbekistondan biror tadbirkor ayol yoki deputat qatnashmadi. Lekin qo'shni Turkmaniston, yopiq jamiyatdan, katta delegatsiya bordi.

Lyalya Murodova ismli ishbilarmon fikricha mahalliy bizneslarni quvvatlash, ayniqsa ayol tadbirkorlarga yordamni oshirish taraqqiyotga yetaklaydi.

Bishkekdagi simpoziumda
Bishkekdagi simpoziumda

“Tashkilotchilarga rahmat. Simpoziumda butun mintaqa xotin-qizlari, faol ayollar, bir-birini tanidi, gaplashdi, turli loyihalar bo’yicha kelishib oldi. Masalan biz Qirg’izistonda ayollar boshqaradigan kasb-hunar maskanlarida hunarmandchilikni birga o’rgatish xususida kelishib oldik”, - deydi tadbirkor.

Kelishuvlar albatta odamni xursand qiladi, lekin ularni amalga oshirishda tadbirkor hukumatning ham ra’yiga qarashi, davlat talablariga bosh egishi kerak.

Ayollarning iqtisoddagi rolini oshirish uchun davlat nimalar qila oladi?

Ashgabat bozorlarida
Ashgabat bozorlarida

“Turkmanistonda buning uchun sharoit muhayyo”,- deydi Lyalya Murodova.

Mamlakatda, deydi u, xotin-qizlar juda faol. Tashqaridan bunday tuyulmasligi mumkin, ammo hukumat idoralari, vazirliklar, agentliklar va boshqaruvda ayollar juda ko’p.

Lekin biznes sohasini rivojlantirish, bozor iqtisodiyotiga o’tishni jadallashtirishda xotin-qizlar, konkret olib qaraganda, nimalar qilayapti va nima qila oladi? Hukumat buning uchun qanday imtiyoz va ko’mak taklif qilmoqda?

Turkman ayolning aytishicha, uning mamlakatida maxsus kredit dasturlari yo’lga qo’yilgan va ular asosida tadbirkor ayollar quyi foizda qarz olishi mumkin.

Ashgabatdagi manzara
Ashgabatdagi manzara

Turkman ayoli bugun qanchalik erkin?

“Juda erkin. Har bir ayol ta’lim olib, o’zi istagan sohada ishlashi, kasb bilan shug’ullanishi mumkin. Davlatdan yordam so’rasa, oladi”,- deydi Lyalya Murodova.

Turkmanistonda, deya tan oladi tadbirkor, har bir ayol biror ish qilish uchun yaqingacha otasi, eri yoki boshqalardan ruxsat olishi kerak edi. Bugun vaziyat boshqacha, deydi u, forumlar va anjumanlar, ta’lim saviyasi va zamonaviy o’zgarishlar sabab, xotin-qizlar o’z taqdirlarini qo’llariga olib, istagan yo’nalishda harakat qilmoqda.

Bugun turkman ayoli istagan sohani o'qib, istagan ishga qo'l urishi mumkin, deydi Laylo
Bugun turkman ayoli istagan sohani o'qib, istagan ishga qo'l urishi mumkin, deydi Laylo

“Davlat rahbarimiz erkak kishi, lekin u qilayotgan qaror va o’zgarishlar, amalga oshirilayotgan siyosat ortida aslida ayollar turibdi. G’oyalar – ayollarniki”,- deydi suhbatdosh.

Lyalya Murodova davlat siyosatini maqtaydi, lekin haqiqat shuki, biznes qilaman degan odam turli cheklovlar bilan yuzlashadi. Jahon Banki va Xalqaro Valyuta Jamg'armasi nazarida sarmoya, moliya va bank sohalarida Turkmanistonda muammo talay.

Buning ustiga qo’shni davlatlar bilan chegaralar yopiq, viza tartibi murakkab, eskport-import qilish boshog’riq, boj va qo’shimcha to’lovlar so’raladi. Bu ahvolda tadbirkorlik qilish oson emas.

“Savdo, import-eksport joyida”, - deydi turkmanistonlik ishbilarmon. Talab qo’ymaydigan davlat bor ekanmi, deya hayron bo’ladi Laylo, har yerning o’ziga yarasha qonun-qoida bor.

Nazorat va tartib-qoida bo'lishi kerak, deydi turkman ayoli
Nazorat va tartib-qoida bo'lishi kerak, deydi turkman ayoli

Nazorat yaxshi narsa, deydi u, usiz biror jamiyat yashay olmaydi. Tartib bo’lmasa, ish qilish qiyin, deya javob beradi turkman ayoli.

Uning nazarida qo’shni Afg’oniston ayollariga turkman xotin-qizlari to’qimachilik sohasida ko’maklashishi mumkin.

“Biz bu borada katta va boy tajribaga egamiz. To’qimachilikning xilma-xil turlarini bilamiz. Shuningdek, xalq hunarmandchiligi borasida ham ancha oldindamiz. Turkmanistonda o’tgan ko’rgazmalarga afg’on ayollari kelib turadi. Ular bilishadi bizning nimaga qodirligimizni",- deydi Lyalya Murodova.

  • 16x9 Image

    Navbahor Imamova

    Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi"ning yetakchi multimedia jurnalisti. "Amerika Manzaralari" turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan (University of Mysore), magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan (Ball State University) olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan (Harvard University) davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.

    Navbahor Imamova is a prominent Uzbek journalist at the Voice of America. As anchor, reporter, multimedia editor and producer, she has covered Central Asia and the U.S. for nearly 20 years on TV, radio and online. For the last year, she has also been reporting from inside Uzbekistan as the first-ever U.S.-based accredited correspondent in the country. During 2016-2017, she was a prestigious Edward S. Mason Fellow in public policy and management, while earning her Mid-Career Masters in Public Administration at Harvard University’s John F. Kennedy School of Government. Imamova played a pivotal role in the launch of Uzbek television programming at VOA in 2003, and has since presented over 800 editions of the flagship weekly show, “Amerika Manzaralari,” which covers American foreign policy focusing on Washington’s relations with Central Asia, as well as life and politics in the U.S. She speaks frequently on regional issues in Central Asia, as well as Uzbek politics and society, for policy, academic, and popular audiences. Her analytical pieces have been published in leading academic and news outlets including Foreign Policy, The National Interest, and The Atlantic. Imamova also is the founding President of the VOA Women’s Caucus. She began her career at the Uzbek state broadcaster in Tashkent. She holds a Bachelor of Arts in journalism and mass communication from the University of Mysore, India and a Master of Arts in journalism from Ball State University, Indiana.

XS
SM
MD
LG