Breaking News

Chikago - yuzlab o'zbeklarga yangi vatan


Chikago va O'zbek-Amerika Jamiyati/Uzbeks of Chicago
Iltimos, kuting...

No media source currently available

0:00 0:09:49 0:00

Chikago va O'zbek-Amerika Jamiyati/Uzbeks of Chicago

Buyuk ko'llar bo'yida joylashgan Chikago Illinois shtatidagi metropolis. Uch millionga yaqin aholisi bor. Yirik biznes va moliya markazi. Shuningdek, yetuk ta'lim dargohlari bilan tanilgan. Chikago global shaharlar ro'yxatida yettinchi o'rinni egallaydi. Chikago va uning atrofida yuzlab o'zbeklar yashaydi.

Chikago Amerika qanday davlat va xalq ekanini har jihatdan aks ettiruvchi shahar. Nyu-York va Los-Anjelesdan keyingi uchinchi yirik shahar. 1770-yillarda asos solingan unga. Michigan ko’li bo’yida emasmi, shamol tinmaydi bu yerda. “Shamollar shahri” deb bejiz atashmagan. Siyosiy hayot bu yerda bag’oyat qizg’in, burilishlarga boy. Chikago prezident Barak Obamaning shahri. Shaxsiy hovlisi shu yerda joylashgan.

2007-2009 yillar orasida AQSh Davlat departamentida Markaziy Osiyo bilan aloqalarga mas’ul bo’lgan Evan Feygenbaum bugun Chikago Universiteti qoshidagi tadqiqot markazi rahbari. Sobiq diplomat nazarida Chikago bugungi Amerikaning ko’rki, haqiqatda global, faol shahar.

“Asli Nyu-Yorkdanman, Chikagoni kinolarda tomosha qilib katta bo’lganman",- deydi Feigenbaum.

"Chikago hamisha Nyu-York bilan raqobatda edi. Biz kinolarda tomosha qilgan jinoiy guruhlar yo’qolib ketgan. Bugun Chikago biznes, san’at va ta’lim markazi. Me’morchilik jihatdan u bilan tenglashish qiyin. Eng zamonaviy imoratlar shu yerda qurilmoqda. Xalqaro savdo va moliya bilan mashg’ul yirik dargohlar ham shu yerda”.

“Etnik jihatdan juda boy shahar. Do’konlarga kirsangiz, polyaklar, xitoylar, jamiki elat vakillari bilan savdolashasiz. Odamlarni bu yerga imkoniyat olib keladi. Turli soha vakillarini uchratasiz. Chikago yangi g’oyalar ro’yobga chiqadigan, sinov va tajribalar amalga oshadigan shahar. Men masalan sobiq Moliya vazirimiz Genri Polson asos solgan yangi institutni boshqaraman. Yosh, lekin ulkan maqsadlarga ega maskan. Odamlar bu yerda yangilik qilishdan qo’rqmaydi. Ko’pchilik Amerika deganda Atlantika va Tinch okeani bo’yida joylashgan azim shaharlar haqida o’ylaydi. Chikago AQShning geografik jihatdan markaziy qismida balki davlatimizning ijtimoiy-iqtisodiy yuragi desak xato bo’lmaydi. Bu yerga kelganlar har qanday sharoitga moslashib ketadigan, mehnatkash va umidga to’la odamlar”,- deydi Feigenbaum.

Raqobatbardosh bu shaharni shahar qilganlar orasida ko’plab o’zbeklar ham bor. Chikagoning kuchli shamoliga bardosh berib, bu yerdagi noyob imkoniyatlardan foydalalanib, oyoqqa turgan, yangi vatani va olisda qolgan ona yurti uchun birdek qayg’urib kelayotgan, el orasida hurmat qozongan shaxslardan biri bu Hoji Sirojiddin Nasafiydir.

Otaxon Amerikaga 42 yil oldin talaba sifatida kelgan. Afg’onistonlik o’zbeklardan. O’qishni bitirib notinch vatanga qayta olmagan. Chikagoda oyoqqa turishga ahd qilgan. Bu esa oson bo’lmagan.

“Oilamni, bolalarimni bu yerga olib keldim. Afg’onistondagi vaziyat yomolashsa yomonlashdiki, yaxshilanmadi”,- deydi hoji.

Sirojiddin Nasafiy uchun asl vatan bu O’zbekiston. Ajdodlarining kindik qoni to’kilgan zamin. Amerikaning tuzi-nonidan minnatdorman, deydi u, lekin yurak u yerda.

“O’zbekiston mustaqil bo’ldi. Vatanimiz mustaqil bo’lganiga shukur qilamiz. Vatandoshlarimiz dunyoning turli taraflariga chiqa boshladi. O’qish, ishlash, oilalariga yordam berish uchun. Amerikaga kelganlarning ham niyati shu. Chikago va uning atrofida 400 dan oshiq kishi bo’lsa kerak”.



Mana shu tobora kattalashib borayotgan jamoa birdam bo’lsin deb Sirojiddin Nasafiy boshchiligida 2009-yilda Chikagoda O’zbek Amerika jamiyatiga asos solindi.

“Doimo mening fikrim shu ediki, bir-birimizni bilaylik, taniylik, xabarlashib turaylik. Yaxshi va yomon kunlarda bir-birimizni quvvatlaylik, bir-birimizga yordam beraylik”,- deydi u.

Hayitlar, to’y-maraka, Navro’z, Mustaqillik kuni… Ayyom va sabab borki, jamoa birga. Muhojirlar bir-birining dardini tushunadi, deydi hoji. Xotin-qizlar bir-birini tanishi, bolalar birga katta bo’lishi, va eng muhimi o’zbek tili va madaniyatini unutmasligi uchun bunday jamiyatlar juda muhim, deydi otaxon.

Chikagodan maxsus dastur/Amerika Manzaralari, 25-iyun/Exploring America, June 25, 2012, Chicago Special
Iltimos, kuting...

No media source currently available

0:00 0:29:27 0:00
Yuklab oling

O’zga yurtga kelib ildiz otish, yangi hayot boshlash, ilmli-ishli bo’lish, oila qurib farzand katta qilish – nozik, murakkab masalalar. O’zbek-Amerika jamiyati bu borada muhojirlarga madad ko’rsatadi.

“Maqsad shu… Yangi kelganlarga, qayerdan bo’lmasin, yordam berish. Bir telefon qilishning o’zi kifoya. Joy topish, ish topish, yo’lini topib ketishda ko’maklashishga hozirmiz”,- deydi Sirojiddin Nasafiy.

Amerikada yashash, ishlash yoki o’qish umidida yurganlar talay. Sirojiddin Nasafiy har bir yurtning o’z toshu-tarozisi bor deydi. Amerika jannat emas, lekin zahmatkash inson kam bo’lmaydi, deydi.

“Faqat bizning o’zbeklar emas, boshqa elatlar ham o’ylaydiki, Amerikaga bir amallab yetib olsam, hammayoq pulga to’la deb. Bunday emas. Bu yerga kelib zahmat chekmasangiz bo’lmaydi. Ollohi taolo aytganidek, sandan harakat Mandan barakat. Ishlash kerak. Amerika – imkoniyatlar mamlakati. Bu to’g’ri. Ishlayman degan odamga ish topiladi. Kichikroq ishlar topilishi mumkin. 1-2 yil mayda ishlar qilib yurib asta oyoqqa turasiz. Hammasi o’zingizga bog’liq. Hech kim bu yerda och qolmaydi. Mening maslahatim shuki, birinchi navbatda bu yerga kelib o’qing. O’zbekistondan kelayotganlarning taqriban 95 foizi o’qigan odamlar. Lekin bu yerga kelib, til o’rganishi, muhitga moslashishi, bu yerda ham bir narsani o’qib, sal ilinib olsa, ana undan keyin professional ish bo’ladi. Vatandoshlarga maslahatim shu”,- deydi hoji.

Mehr-oqibat chegara tanlamaydi deyishadi. Inson har yerda inson. Har bir jamiyatda o’ziga xos qadriyat va illatlar bor. Hoji Sirojiddin, uch farzandning otasi, bir necha nabiraning bobosi, Amerika hayotini tushunib, haqiqatni tan olish kerak, deydi.

“Bu yerda hamma narsa topiladi. Pul, iqtisod nuqtai-nazardan muammo bo’lmasligi mumkin, ishlagan odamga. Ammo yoshingiz o’tib, qarisangiz qiyinchiliklar bo’ladi. Farzandlar, yaqinlaringiz o’zi bilan o’zi ovora bo’lib qoladi. O’z tirikchiligi bilan band. Yana bir masala bu bolalar tilni unutadi. 2-3 hatto 4-naslgacha ham tilni saqlash imkoni bor. Lekin bolalarga bosim o’tkazib, ularni o’zbek tilida gaplashishga majbur qila olmaysiz. Jamiyatimizning maqsadi shuki, dinimiz, tilimiz, madaniyatimiz qo’ldan ketmasin”.

Sirojiddin Nasafiy boshliq tashkilot mana shu masalalarda oilalarga yordam berishga harakat qilmoqda.

Vaqt bu pul deb yashaydigan Amerikada esa o’zbeklarni ham bir joyga yig’ish oson emas. Yoshu-qari yaqinda Illinois shtatining bir so’lim maskanida yozgi saylga to’plandi.
  • 16x9 Image

    Navbahor Imamova

    Navbahor Imamova "Amerika Manzaralari" turkumidagi ilk teledasturlar muallifi. TV, radio va onlayn diktor, prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan, ya'ni respublikadan turib axborot berish imkoniyatiga yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan (University of Mysore), magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan (Ball State University) olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan (Harvard University) davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.

    Navbahor Imamova is a prominent Uzbek journalist at the Voice of America. As anchor, reporter, editor, web editor, and producer, she has covered Central Asia and America for nearly 20 years on TV, radio and online. For the last year, she has also been reporting from inside Uzbekistan as the only and first-ever accredited U.S.-based journalist. Navbahor is also the founding President of the VOA Women’s Caucus. Educated in Uzbekistan, India, and at Harvard University, she was a 2016-17 Edward S. Mason Fellow at Harvard’s John F. Kennedy School of Government, where she also earned her Masters in Public Administration. Navbahor played a pivotal role in the launch of Uzbek television programming at VOA in 2003 and has since presented more than 800 editions of the flagship weekly show “Exploring America,” which covers American foreign policy for some 40 million Uzbek speakers worldwide, focusing on U.S. relations with Central Asia and life and politics in the United States. She has co-hosted VOA-wide special broadcasts for a global audience. She has received multiple awards for excellence in broadcasting, including the VOA Gold Medal in 2010. As a multimedia journalist, with millions of viewers, listeners, followers, and fans, Navbahor writes and speaks frequently on Uzbek domestic politics, foreign policy, and society, as well as regional issues in Central Asia, for policy, academic, and popular audiences. Her essays have appeared in leading journals, including Foreign Policy, The National Interest, and The Diplomat, and she has lectured at institutions including the U.S. Foreign Service Institute, Columbia University, Johns Hopkins University, Georgetown University, and George Washington University. Navbahor began her career at the Uzbek state broadcaster as a reporter and producer. She taught journalism at her alma mater, the Uzbek State University of World Languages in Tashkent, and then earned a B.A. in journalism and mass communication from Maharaja’s College at the University of Mysore in India. A recipient of the Edmund Muskie Fellowship, she earned her MA in journalism from Ball State University. In 2009, Ball State’s journalism department named her an Outstanding Young Alumna.

XS
SM
MD
LG