Qirg'iziston: Tabiatga tajovuz ishsizlik va yetishmovchilik bilan bog'liq

Muhiddin Zarif

May 15, 2016

Arslonbobdagi sharsharalar, Jalol-Obod, Qirg'iziston

O'tgan yili Qirg’izistonda atrof-muhitga 570 marta keng qamrovli tajovuz qilish hollari kuzatilgan. Tog’-o’rmonlarga jiddiy ziyon yetkazilgan. Mutahassislar fikricha, tabiiy boyliklarni asrash borasida davlat nazorati hamda aholi mas’uliyatini kuchaytirmoq lozim.

Shifokor va tabiatshunos G’ofurjon Rahmonqulov Janubiy Qirg’zistonning Arslonbob qishloq okrugida yashaydi. Bu joylar o’zining noyob yong'oqzorlari bilan mashhur. Suhbatdoshga ko’ra, 30-40 yil avval bu maskanda kamida 250 xil shifobaxsh o'simlik bo’lgan. O’sha paytlar muhofaza ishlari yaxshi yo’lda qo’yilgani bois dov-daraxt gurkirab o’sgan. Hozirda tamoman boshqacha ahvol.

“Avvalgi to’qaylarning 60 foizi qoldi, desa bo’ladi. Daraxtlar kesilmoqda, yosh nihollarni mol, qo’y, yilqilar payhon qilyapti”, - deydi Rahmonqulov.

O’sh davlat universitetining tabiatshunoslik kulliyoti dotsenti Egamnazar Aydaraliyevning kuzatishicha, tog’-o’rmonlarining siyraklashuvi hamda noqonuniy ov qilish oqibatida bu hududda yashovchi yovvoyi hayvonlar soni ozayib ketgan.

“O’lkamizda tabiatni muhofaza qilish borasida qonunchilik taraqqiy etmagan. Ustiga-ustak ko’zda tutilgan choralar ham astoydil qo’llanilmaydi. Joylarda tanish-bilishchilik avj olgan. Dov-daraxtlarni kesib ketganlarga nisbatan odatda jarima solish yoki yuzaki do’q-po’pisa qilish bilan cheklaniladi. Suv havzalarini bulg’ash hollari uchun kimdir javob berganini eslay olmayman. Oqibatda maishiy chiqindilarni to’g’ri kelgan joyda to’kib solish, yashil boylikka qiron keltirish hollari ko’p”,- deydi Aydaraliyev.

Jalol-Obod, Arslonbob va O'zgan

To'liq holda ko'ring Show less

To'liq holda ko'ring Show less

To'liq holda ko'ring Show less

To'liq holda ko'ring Show less

To'liq holda ko'ring Show less

Suriya<br />
<br />
<br /> — 188/198 Suriya

To'liq holda ko'ring Show less

Mutaxassislar aholi orasida ekologik tarbiya ishlarini yo’lga qo’yish lozim deb keladi. Amaliy choralar ko'rilishi kerak.

Tabiatshunos olimlar davlat qo’riqxonalari sonini oshirish, muhofaza etiluvchi hududlarni ko’paytirish taklifini olg’a surmoqda. Shuningdek, o’rmon xo’jaliklarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash darkor.

Hozirda Qirg’izistonda sakkiz qo’riqxona, to'qqiz milliy park va bir necha maxsus ilmiy-amaliyot zonalari mavjud.

Tabiatga tajovuz hollari ortidagi sabablar asosan ishsizlik, yetishmovchilik va loqaydlik. Mahalliy aholining turmush darajasi va bilimi oshsa salbiy ko’rinishlar ham kamaya boradi, deydi ekspertlar.

“O’rmondagi ovullarda mahalliy mahsulotni qayta ishlovchi mayda korxonalar tashkil etib, yangi ish o’rinlari yaratish mumkin”, - deydi tabiatshunos Aydaraliyev.

Muhiddin Zarif

Qirg'izistondagi jamoatchi muxbir. Siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy mavzularni yoritadi.

Qirg'iziston: Tabiatga tajovuz ishsizlik va yetishmovchilik bilan bog'liq

Jalol-Obod, Arslonbob va O'zgan

Muhiddin Zarif

Shu mavzuda

Atrof-muhit muhofazasi bo'yicha xalqaro mukofot bu yili kimga nasib etdi? Navbahor Imamova

BMT Bosh kotibining Markaziy Osiyoga safaridan nima kutish mumkin? O'zbekiston - Gulnoza Saidazimova - Navbahor Imamova

Iqlim va qishloq xo'jaligi - Shohruh Hamro

Markaziy Osiyo: Iqlim va atrof muhit bilan bog'liq masalalar tahlili - Navbahor Imamova

Chorvachilik ekologiyani buzmoqda, deydi olimlar/Navbahor Imamova hikoya qiladi

Qirg'izistonda ekologiya va atrof-muhitga e'tibor, Ulug'bek Sokin lavhasi

Suv-Energetika-O'zbekiston-Tojikiston-Navbahor Imamova

Turkmaniston-Ekologiya-Gaz-Neft-Siyosat-Navbahor-Imamova

Markaziy Osiyodagi ekologik muammolar tahlili

Markaziy Osiyo: Iqlim va atrof-muhit - Jahon bankida suhbat

Qirg’iziston janubida atrof-muhit muhofazasiga e’tibor oshgan

Ekologik muammolarni din ko'magida bartaraf etish mumkinmi?

Tojikiston: Rog'un tashviqoti susaygan, muzliklar erimoqda

Qirg'izistonda zilzila asoratlaridan saqlanish uchun nimalar qilinyapti?

Markaziy Osiyo: Atrof-muhit muhofazasi har bir insonning burchi

Chernobilda fojia asoratlariga qarshi kurash davom etmoqda

"Grinpis": AQSh-Yevropa savdo bitimi tabiat uchun xavfli

Qirg’izistonlik mutaxassislar: Tabiatni quruq so’z bilan asrab bo’lmaydi

Moskva sanksiyalari Markaziy Osiyo uchun iqtisodiy imkoniyat yaratishi mumkin

O’zbekiston, Qirg’iziston turizm sohasida hamkorlik qilishi kerak

Qirg'iziston janubida turizm sohasi deyarli barbod bo'lgan