Breaking News

AQSh O'zbekistonni afg'onlarni vatanga qaytarmaslikka chaqirmoqda


O'zbekiston-Afg'oniston chegarasi, Termez, 5-avgust, 2021

Tolibon Kobulni egallar ekan, Afg'onistonning 22 harbiy samolyoti va 24 vertolyoti ichida 585 kishi bilan O'zbekistonga qochgan. Ular Termiz xalqaro aeroportiga qo'ndirilgan. Ular shundan beri chegara yaqinida maxsus joyda saqlanmoqda.

AQSh Davlat departamentining tasdiqlashicha, afg'on havo kuchlariga tegishi zobitlar, ularning yaqinlari va vositalar xavfsiz joyda va O'zbekiston hukumati nazoratida. Vashington va Toshkent bu masalani qanday hal qilish ustida bosh qotirmoqda.

Afg'onistondan o'nlab havo vositalari O'zbekistonga noqonuniy kirgani haqida 16-avgust kuni bayonot bergan respublika Bosh prokuraturasi sal o'tmay uni o'chirib tashlab, ma'lumotlar to'liq tasdiqlanmaganini bildirgan.

"Amerika Ovozi" manbalariga ko'ra esa boshida O'zbekiston afg'on zobitlar va oilalarini orqaga qaytarmoqchi bo'lgan, ammo Vashington iltimosiga ko'ra, yubormay turibdi.

Bosh prokuratura qaytib olgan bayonotda 158 afg'on harbiylar va fuqarolar O'zbekistonga noqonuniy kirgani uchun tekshirilayotgani haqida ham qayd etilgan edi. Keyinchalik Tashqi ishlar vazirligi yuzlab afg'onlar qaytarilganini bidlirgan. Toshkentga ko'ra, Tolibon ularni jazolamaslikni va'da qilgan.

Avgust o'rtalarida Tashqi ishlar vazirligi Afg'onistonning o'zbek marshali Abdul Rashid Do'stum va Balx viloyatining sobir hokimi Ato Muhammad Nur mamlakatda emas, deya bu boradagi xabarlarni inkor etgan.

O'zbekiston hukumatining yetarlicha ma'lumot bermayotgani savollarni ko'paytirib, xavotirlarni ham avj oldirgan.

“Afg'onistonning qo'shnilarini afg'onlarga eshik ochib, yordamga muhtojlarga insonparvarlik tashkilotlari bilan hamkorlikda ko'mak ko'rsatishga undaymiz. Biz afg'onlarni orqaga qaytarmaslikni so'rab qolamiz", - deya bildiradi Davlat departamenti so'zlovchisi.

O'zbekiston uchun o'z xavfsizligi birlamchi masala. Toshkent Tolibon bilan muloqotda va chegara hududlari tinch ekanini qayd etmoqda. Tashqi ishlar vazirligining tinimsiz ogohlantirishicha, mamlakatga noqonuniy yo'llar bilan kirganlar qonun oldida javob beradi.

"Hozirda xavfsizlikni ta’minlash maqsadida O‘zbekiston-Afg‘oniston chegarasi to‘liq yopilgan va “Termiz” nazorat-o‘tkazish punktidan quruqlik orqali o‘tish amalga oshirilmayapti. Yaqin orada O‘zbekiston-Afg‘oniston chegarasidagi “Termiz” nazorat-o‘tkazish punktini ochish ko‘zda tutilmagan", - deyiladi 30-avgustdagi bayonotda.

O'zbekiston Afg'onistondan xorijliklar va ular bilan ishlaganlarni evakuatsiya qilish jarayonida jonbozlik ko'rsatib, o'z aeroportlarini tranzit uchun ochib, havo hududlariga kirishga ruxsat bergani tahsinga sazovor, deydi inson huquqlari tashkilotlari, ammo Toshkent qochqinlarni aslo ortga qaytarmasligi lozim.

'Human Rights Watch" tashkiloti yetakchi eksperti Xyu Uilliamson deydiki, O'zbekiston insonparvarlik tamoyillariga sodiq qo'lib, Tolibon hukmron yurtga hech kimni zo'rlab yubormasligi kerak.

Amerikalik olima Jennifer Murtazashvili nazarida esa AQSh bu insonlarga boshpana berishi zarur. Chunki, deya eslatadi u, Amerika birinchi navbatda u bilan xavfsizlik sohasida ishlaganlarga madad ko'rsatmoqda. Pentagon yillar davomida afg'on havo kuchlarini tayyorlagan va quvvatlagan. O'zbekistondagi zobiqlar shular jumlasidan, deydi Murtazashvili.

O'zbekiston Afg'onistonda koalitsion hukumat tuziladi degan umidda va qo'shni davlatda tinchlikka erishish uchun xalqaro hamjamiyat bilan yaqindan ishlashda davom etadi. Prezident Shavkat Mirziyoyev deydiki, Tolibon Toshkentga bergan va'dalarida turibdi, xususan O'zbekiston va qo'shni davlatlarga tahdid solmaslik haqidagi so'zida.

Murtazashvili tahlilicha, shu kungacha afg'onlar, jumladan toliblar tashqi kuchlardan nolib keldi va bugun ular chiqib ketdi.

"Qani endi ular bir yoqadan bosh chiqarib, inklyuziv boshqaruvni yo'lga qo'ya oladimi? Yakdil tuzumga ega bo'la oladimi?"

Afg'on xalqi orasida esa xorijga intilayotganlar talay. Bir amallab chiqib ketish, Tolibon zulmidan qochish bu insonlar uchun asosiy maqsad.

  • 16x9 Image

    Navbahor Imamova

    Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi"ning yetakchi multimedia jurnalisti. "Amerika Manzaralari" turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan (University of Mysore), magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan (Ball State University) olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan (Harvard University) davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Tashkilotda gender va jurnalistika bo'yicha kengash raisi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.

    Navbahor Imamova is a prominent Uzbek journalist at the Voice of America. As anchor, reporter, multimedia editor and producer, she has covered Central Asia and the U.S. for nearly 20 years on TV, radio and online. Since 2018, she has also been reporting from inside Uzbekistan as the first-ever U.S.-based accredited correspondent in the country. During 2016-2017, she was a prestigious Edward S. Mason Fellow in public policy and management, while earning her Mid-Career Masters in Public Administration at Harvard University’s John F. Kennedy School of Government. Imamova played a pivotal role in the launch of Uzbek television programming at VOA in 2003, and has since presented over 900 editions of the flagship weekly show, “Amerika Manzaralari,” which covers American foreign policy focusing on Washington’s relations with Central Asia, as well as life and politics in the U.S. She speaks frequently on regional issues in Central Asia, as well as Uzbek politics and society, for policy, academic, and popular audiences. Her analytical pieces have been published in leading academic and news outlets including Foreign Policy, The National Interest, and The Atlantic. Imamova also is the founding President of the VOA Women’s Caucus. She began her career at the Uzbek state broadcaster in Tashkent. She holds a Bachelor of Arts in journalism and mass communication from the University of Mysore, India and a Master of Arts in journalism from Ball State University, Indiana.

Facebook Forum

Shu mavzuda

XS
SM
MD
LG