Bugungi O‘zbekistonda huquq himoyachisi bo‘lish nima degani? O‘zini huquq faoli deb ataydiganlar kimlar? Mamlakatga kirib, huquq va qonun ustuvorligini targ‘ib qilishni xohlagan tashkilotlar kimlar bilan ishlashi mumkin?
Toshkentda Xalqaro Mehnat Tashkilotining treningi paytida bir guruh aktivistlar bilan shu haqda gaplashdik. Bugungi vaziyat ular nazarida qanday? Oldingidek tazyiqlar va bosimlar hali ham bormi? Etti faol fikri.
Malohat Eshonqulova huquq himoyachisiga aylanishidan oldin O'zbekistom Milliy Teleradiokompaniyasida yetakchi jurnalistlardan biri edi. 2011-yildan beri mahalliy va xalqaro tashkilotlar bilan ishlab keladi.
A'zam Farmonov - sobiq siyosiy mahbus. Sirdaryolik huquq faoli 2006-yilda tovlamachilikda ayblanib, qariyb 10 yilga qamalgangan. Muddati bitishi arafasida jazo yana besh yilga uzaytirilgan. Bir yilcha oldin ozod etildi. Huquq himoyachisi sifatida faoliyatini davom etttirmoqda. Nega?
Yelena Urlayeva - taniqli huquq himoyachisi. O'zbekistonda inson huquqlari himoyachilari deganda kimni tasavvur qilasiz? Uzoq yillar davomida bosim va tazyiq ostida faoliyat olib borgan bu guruh bugun qay ahvolda? Islohotlar nimani o'zgartirdi? Aktivistlar bugun nimalar bilan band?
Muhabbat Madraimova, Xorazm viloyatidan Toshkentga kelib treningdan o'tayotgan fermer va huquq himoyachisi, deydiki, uning hududida bu yili qurg'oqchilik va sug'orish bilan bog'liq muammolar tufayli hosil past bo'lishi aniq. Hukumat quvvatlamoqda, deydi paxtakor, lekin dalada ishlar chatoq.
Zohidjon Zokirov, namanganlik huquq himoyachisi, fikricha, hozir ayniqsa umidsizlikka berilmaydigan payt. O'tgan ikki yil mobaynida sezilarli o'zgarishlar bo'ldi, deydi faol, masalan, faollarga endi xalq dushmani sifatida qarashmayapti. Hukumat huquq himoyachilari bilan muloqot boshlagan. Xo'sh?
O'ktam Pardayev, jizzaxlik huquq himoyachisi, bu faoliyati tufayli bir emas, bir necha bor qamoqqa olingan, hatto sudlangan. Uzoq yillar davomida bosim-tazyiqlar ostida ishlagan faol bugungi vaziyatni ijobiy baholab, hozir hamma qattiq ishlaydigan payt, deydi. Pardayev bilan Toshkentda gaplashdik.
Hayitboy Yoqubov, Xorazmda "Najot" nomli tashkilotini yuritadigan huquq himoyachisi, "Amerika Ovozi" bilan gaplashar ekan, O'zbekistondagi bugungi vaziyatni, xususan u kabi faollarga nisbatan munosabatni ijobiy baholaydi. Hukumat bilan muloqot boshlangan. Lekin "Najot" hali registratsiya qilinmagan.
-
Navbahor Imamova
Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi" teleradiosining yetakchi multimedia jurnalisti. "Amerika Manzaralari" turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan (University of Mysore), magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan (Ball State University) olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan (Harvard University) davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Tashkilotda gender va jurnalistika bo'yicha kengash raisi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.
Navbahor Imamova is a prominent Uzbek journalist at the Voice of America. As anchor, reporter, multimedia editor and producer, she has covered Central Asia and the U.S. for more than 20 years on TV, radio and online. Since 2018, she has also been reporting from inside Uzbekistan as the first-ever U.S.-based accredited correspondent in the country. During 2016-2017, she was a prestigious Edward S. Mason Fellow in public policy and management, while earning her Mid-Career Master in Public Administration at Harvard University’s John F. Kennedy School of Government. Navbahor played a pivotal role in the launch of Uzbek television programming at VOA in 2003, and has since presented more than 1000 editions of the flagship weekly show, “Amerika Manzaralari” (Exploring America), which covers American foreign policy focusing on Washington’s relations with Central Asia, as well as life and politics in the U.S. She speaks frequently on regional issues in Central Asia, as well as Uzbek politics and society, for policy, academic, and popular audiences. Her analytical pieces have been published in leading academic and news outlets including Foreign Policy, The National Interest, and the Atlantic. Navbahor also is the founding President of the VOA Women’s Caucus. She began her career at Uzbekistan’s state broadcasting company in Tashkent. She holds a Bachelor of Arts in journalism and mass communication from the University of Mysore, India and a Master of Arts in journalism from Ball State University, Indiana.