Robert Bleyk: Yangi Ipak Yo'li, O'zbekiston va demokratiya


Robert Bleyk: Yangi Ipak Yo'li, O'zbekiston va demokratiya

Afg’oniston tinchligi va barqarorligi Markaziy Osiyo uchun katta ahamiyat kasb etadi. Amerika hukumati mana shu haqiqatga tayangan holda mintaqa davlatlarini bu notinch mamlakat bilan hamkorlikni oshirishga undamoqda.

Vashingtonning umidi shuki, Afg’oniston qo’shnilari bilan qanchalik yaqin aloqada bo’lsa, bu mamlakat shunchalik barqaror bo’ladi. Iqtisodiy imkoniyatlar kengaygan sari vaziyat ham o’nglana boshlaydi.

Afg’oniston osha barpo etilayotgan savdo va transport yo’nalishlari Yangi Ipak Yo’li tashabbusi sifatida targ’ib qilinmoqda. Obama ma’muriyati buni Markaziy va Janubiy Osiyodagi prioritetlardan biri deya belgilagan. Amerika yangi loyihalarga xususiy sektorni jalb etadi, deydi AQSh Davlat kotibi muovini Robert Bleyk.

Mintaqa iqtisodiy integratsiyaga qodirmi?
Mintaqa iqtisodiy integratsiyaga qodirmi?

“Yo’llar, ko’priklar, quvurlar va temir yo’llar yaxshilanishi iqtisodiy aloqalar kengayishi uchun xizmat qiladi. Yangi Ipak Yo’li tashabbusi nafaqat yangi infratuzilma barpo etish, balki chegara osha mahsulot olib o’tishni osonlashtirish, katta bozorlarga chiqish va sarmoya oqimini oshirishni ko’zlaydi”, - deydi Bleyk.

“Bizning nazarimizda Yangi Ipak Yo’li Afg’oniston va butun mintaqaga katta yordam bo’ladi. Afg’oniston regional iqtisodiyotning bir qismiga aylanishi va o’z boyliklari hamda mahsulotlarini sota olishi kerak. Bu afg’on xalqiga madad beradi”, - deydi AQSh Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo bo’yicha muovini.

Tashabbus o’rinli, deydi mintaqaviy siyosat va iqtisodni uzoq yillardan beri tahlil qilib kelayotgan mutaxassislar. Lekin avvalo Afg’oniston nisbatan tinchishi va Vashington konkret proyektlarni tanishtirishi kerak. Obama ma’muriyatining bunga javobi shuki, Yangi Ipak Yo’lini barpo etish va regional hamkorlik-birdamlik – Markaziy va Janubiy Osiyo davlatlari qo’lida. Amerika vositachilik qilishi mumkin, ammo iqtisodiy aloqalarni yaxshilash mintaqadagi siyosiy irodaga bog’liq. Markaziy Osiyo hukumatlari bunga qanday munosabat bildirmoqda?

AQSh Davlat kotibi Xillari Klinton 22-oktabrda Oqsaroyda O'zbekiston rahbari Islom Karimov bilan muloqot qilganida, nafaqat siyosiy va iqtisodiy hamkorlik balki demokratik islohotlar haqida ham gap ketgan
AQSh Davlat kotibi Xillari Klinton 22-oktabrda Oqsaroyda O'zbekiston rahbari Islom Karimov bilan muloqot qilganida, nafaqat siyosiy va iqtisodiy hamkorlik balki demokratik islohotlar haqida ham gap ketgan

Robert Bleyk deydiki, O’zbekiston va unga qo’shni davlatlar Afg’onistonga yordam berib kelmoqda. AQSh bilan bu borada hamkorlik qilayotgan rahbarlar vaziyat yaxshilangani sari janub tomon katta yo’llar va imkoniyatlar ochilishini biladi.

Iqtisodiy jihatdan kun sayin kuchayib borayotgan Hindiston va Xitoy O’zbekiston, Turkmaniston, Tojikiston, Qirg’iziston va Qozog’iston bilan o’z iqtisodiy kelishuv va bitimlariga ega.

Ko’plab ekspertlar ta’kidlayotganidek, Yangi Ipak Yo’li 1990-yillarda barpo etila boshlagan va Amerika uni targ’ib qilsa-qilmasa, rivojlanishda davom etadi. Chunki, talab bor.

Lekin mintaqaviy birdamlik Markaziy Osiyoda muammo ekani ham sir emas. Davlatlararo kelishmovchiliklar va ularni hal etishda tashqi kuchlarning roli katta.

Regional integratsiya – zamon talabi, deydi Robert Bleyk. Usiz biror mamlakat jahon bozorida o’z o’rniga ega bo’lolmaydi. Mintaqaviy birdamlik - tinchlik va farovonlik garovi.

O'zbekiston Afg'oniston bilan aloqalar a'lo darajada ekanini qayd etib keladi. Ikki yoqlama hamkorlikka e'tibor katta, lekin mintaqaviy integratsiyaga kelganda, Islom Karimov ma'muriyatining ishtiyoqi ancha past. Davlatlarning taraqqiyot yo'li bir-biridan
O'zbekiston Afg'oniston bilan aloqalar a'lo darajada ekanini qayd etib keladi. Ikki yoqlama hamkorlikka e'tibor katta, lekin mintaqaviy integratsiyaga kelganda, Islom Karimov ma'muriyatining ishtiyoqi ancha past. Davlatlarning taraqqiyot yo'li bir-biridan

Yaqinda Istanbulda o’tgan anjumanda Afg’oniston kelajagi va Yangi Ipak Yo’li haqida gap ketdi. Uning yakunida qabul qilingan deklaratsiyaga O’zbekiston imzo chekmagan. Hujjat Afg’oniston tinchligi, iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyoti yo’lida birga ishlashni ko’zlaydi.

Nima uchun degan savolga Toshkent sukunat bilan javob beradi. Har doimgidek.

Vaholanki, prezident Islom Karimov oktabr oyida Toshkentda AQSh Davlat kotibasi Xillari Klintonni qabul qilganida bu masalaga katta qiziqish bildirgan edi. Amerika nima deydi?

“O’zbekiston Istanbuldagi kelishuvga qo’l qo’ymasa ham Afg’onistonga yordamni ayamayapti”, - deydi Robert Bleyk.

Shunisi ma’lumki, mintaqaviy kelishuvlarga O’zbekistonning xafsalasi yo’q. Karimov ma’muriyati xalqaro bitim va tashkilotlar har doim ham effektiv mexanizmlar emas deya ta’kidlab keladi.

Dekabr oyida Germaniyaning Bonn shahrida Afg’oniston bo’yicha yana bir anjuman bo’ladi. Konkret loyiha va moliya masalasi haqida u yerda gaplashib olinadi, deydi Bleyk.

AQSh Davlat kotibasi Xillari Klinton 23-oktabr kuni Toshkentda "GM-O'zbekiston" qo'shma korxonasida so'zlab, yangi texnologik dastur tanishtirdi. Shuningdek, Amerika O'zbekiston bilan jamiki sohalarda hamkorlikka tayyor ekanini aytdi. Islom Karimov va uni
AQSh Davlat kotibasi Xillari Klinton 23-oktabr kuni Toshkentda "GM-O'zbekiston" qo'shma korxonasida so'zlab, yangi texnologik dastur tanishtirdi. Shuningdek, Amerika O'zbekiston bilan jamiki sohalarda hamkorlikka tayyor ekanini aytdi. Islom Karimov va uni

Diplomat yana bir masalaga oydinlik kiritishga urindi. Amerika, deydi u, butun diqqatni Afg’oniston, Yangi Ipak Yo’li va iqtisodiy hamkorlikka qaratayapti deb o’ylamang.

“Regionga nisbatan siyosatimizda huquq va demokratiya targ’iboti ham ustuvor masalalar. Biz har bir davlat, jumladan O’zbekistonda jamiyatni erkinlashtirishga, xalqaro qonunlarni hurmat qilishga va xalq dardi hamda orzu-istaklariga quloq solishga undab kelayapmiz. “Arab bahori”dan saboq olish kerak… Xalq talabiga javob bermagan, fuqaro haq-huquqlarini pisand qilmagan hukumatlar uzoqqa bormaydi”, - deydi Robert Bleyk.

  • 16x9 Image

    Navbahor Imamova

    Navbahor Imamova "Amerika Manzaralari" turkumidagi ilk teledasturlar muallifi. TV, radio va onlayn diktor, prodyuser, muxbir va muharrir. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan (University of Mysore), magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan (Ball State University) olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan (Harvard University) davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.

    Navbahor Imamova is a prominent Uzbek journalist at the Voice of America and a leading Washington-based authority on geopolitics and national development in Central Asia. As anchor, reporter, multimedia editor and producer, she has covered Central Asia and the U.S. for over 15 years on TV, radio and online. During 2016-2017, she was a prestigious Edward S. Mason Fellow in public policy and management, while earning her Mid-Career Masters in Public Administration at Harvard University’s John F. Kennedy School of Government. Imamova played a pivotal role in the launch of Uzbek television programming at VOA in 2003, and has since presented nearly 800 editions of the flagship weekly show, “Amerika Manzaralari,” which covers American foreign policy focusing on Washington’s relations with Central Asia, as well as life and politics in the U.S. She is frequently asked to speak on regional issues in Central Asia, as well as Uzbek politics and society, for policy, academic, and popular audiences, including the U.S. Foreign Service Institute, Princeton University, Columbia University, Johns Hopkins University, Georgetown University, George Washington University, Michigan State University, the University of Wisconsin, Northeastern University, and her alma mater Harvard University. Her essays on the region have been published in journals and edited volumes, including Central Eurasian Studies Review and Demokratizatsiya: The Journal of Post-Soviet Democratization.

    She began her career at the Uzbek state broadcaster. She holds a Bachelor of Arts in journalism and mass communication from Maharaja’s College at the University of Mysore, India and a Master of Arts in journalism from Ball State University.

Shu mavzuda

XS
SM
MD
LG